Jurisprudentie - week 46

¶ ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6519: Awb, Ow; vovo en kortsluiten, omgevingsvergunning omgevingsplanactiviteiten (bouwen en afwijken regels omgevingsplan), woningbouw, bpl, tijdelijk deel omgevingsplan, beleidsregel, evenwichtige toedeling van functies aan locaties, belangenafweging, woonbehoefte, doelstellingen beleidsregel, voorschriften, erfinrichtingsplan (Rb Gelderland 5/5889 en 25/5822)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6665: Awb, Wro; bpl, verbindingsweg, gebiedsbescherming, Natura 2000, stikstof, additionaliteitsvereiste, bemesting, mitigerende maateregel, vergewisplicht, openbaar raadpleegbare en beschikbare gegevens, motiveringsverplichting, welke stukken geraadpleegd, hyperlinks, titel en publicatiejaar, openbaar toegankelijk, vindbaar, AERIUS Monitor, MER, overschrijding redelijke termijn, schadevergoeding, einduitspraak na tussenuitspraak
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6663: Awb, Wro; bpl, woningbouw, voormalig agrarisch gebied, waterhuishoudkundige gevolgen, herstelplan, voorwaardelijke verplichting, representatief waterpeil winterperiode, uitgangspunt, droogleggingsnorm, bergingsruimte, neerslagscenario’s, extreme neerslag, meest actuele klimaatscenario 2100H, metingen, bestaande wateroverlast, oorzaken buiten plangebied, watersysteem, grondwaterpeil, waterhuishoudkundig ontwerp, overstromingsgebied, model, opnamecapaciteit, bergingsberekening, opbarstgevaar, borging, vergunningplicht, instemming waterschap en provincie, einduitspraak na tussenuitspraak
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6374: Awb, Mijnbouwwet; instemming winningsplan, zoutwinning, incident, actualisatie aantal cavernes, voorbereiding, gecoördineerde besluitvorming, coördinatieregeling Awb, geen dwingende consequenties, informatievoorziening, (on)volledigheid winningsplan, winningsmethodes en ondergrond, cavernegrootte, terminologie, technische termen, abandonneren, aflaten vrije pekel, beheersmaatregelen, nadelige gevolgen milieu, risico migratie dakolie, gebruik dakolie, hervatting actieve winning, advies SodM, bodemdaling en bodemtrilling, advies STAB, trillingssterkte, schaderegeling, BW, Commissie Mijnbouwschade, inspecteur-generaal der mijnen, handhavend optreden, EVRM, nieuw besluit/opnieuw instemming, kennisgeving, motivering, risico op aangroei, berekening, cavernedruk, meet- en regelprotocol, voorschriften, rechtszekerheid, bodemdaling en waterhuishouding, maximaal volume vrije pekel, planmatig beheer en gebruik, einddatum winning (Rb Den Haag 21/4037, 21/3883, 21/3979, 21/3972, 21/4044, 21/4019, 21/4098, 21/4143, 21/4185 en 21/4058)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6375: Awb, Wabo; omgevingsvergunning milieu, diepboringen, uitbreiden en renoveren winningslocatie, zoutwinning, ondergrondse cavernes, nieuwe pompen, gecoördineerde besluitvorming, bevoegdheid staatssecretaris, mer-beoordeling, verklaring van geen bedenkingen, gipsinjectie, bodemonderzoek, Besluit mer, BBT, NRB, geluid in woning, laagfrequent geluid, Barmm, dB(A), bodemverontreiniging, nieuwe omgevingsvergunningen, adviezen, rechts(on)zekerheid, Vervammencurve, geluidmetingen (Rb Den Haag 21/3908, 21/3911, 21/3975, 21/3977, 21/3981, 21/3984, 21/4046, 21/4047, 21/4082, 21/4084, 21/4099, 21/4277, 21/4281, 21/4282, 21/4991, 21/4992, 21/8148 en 21/8149)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6652: Awb, Wnb; afwijzing aanvraag natuurvergunning, wijzigen veehouderij, positieve weigering, Natura 2000-gebieden, ontvankelijkheid, Varkens in Nood, relativiteitsvereiste, niet langer eigenaar, recht van gebruik en bewoning, afstand, zicht, geen verwevenheid, beheerstichting, statutaire doelstelling, algemene belang natuurbescherming, feitelijke werkzaamheden, referentiesituatie, intern salderen, 18 december-uitspraak, nieuw besluit na rechtbankuitspraak, additionaliteitsvereiste, staat van instandhouding, beoordelingsruimte, tijdpad, habitattypen, prognose AERIUS Monitor, KDW, verwachte stikstofdepositiereductie, vergunningen verplaatsing bedrijven, vergunningvoorschrift, emissies aangevraagde stalsysteem, judiciële lus (Rb Midden-Nederland 21/4204 en 21/4218)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6651: Awb, Wro; bpl, veegplan, planologische regeling, stacaravan en recreatief gebruik, persoonsgebonden overgangsrecht, vertrouwensbeginsel, toezegging, bouwvergunning, beroep gebruiksovergangsrecht, bouwovergangsrecht, vergunningvrij, belangenafweging, uitsterfregeling, toekomstige wijziging omgevingsplan
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6637: Awb, Wro; bpl, herontwikkeling twee locaties, nieuwe supermarkt en woningbouw, parkeergevolgen, herstelbesluit, onderzoeksgegevens, loopafstanden, parkeernota, verkeersdeskundige, maatgevende momenten, aanwezigheidspercentage, parkeeroverlast, overschrijding redelijke termijn, schadevergoeding, einduitspraak na tussenuitspraak
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6636: Awb, Wabo; omgevingsvergunning aanpassen erfinrichting en beplantingsplan, omgevingsvergunning eerste fase bouw schapenstal, grondentrechter, kruimelgevallenregeling, onderdeel 1, bijbehorend bouwwerk, kadastrale percelen, feitelijke actuele situatie, niet één geheel, nadere besluiten, landschappelijke waarden, advies, zelf in de zaak voorzien, opnieuw beslissen op de aanvraag (Rb Gelderland 22/4129, 22/3961 en 22/4151)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6635: Awb, Wabo; omgevingsvergunning tweede fase, bouw schapenstal, voorschriften, eerste fase niet meer bruikbaar, tweede fase niet kunnen verlenen, kwestie van handhaving, vergunning eerste fase herroepen (Rb Gelderland 23/3366)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6650: Awb, Wabo; omgevingsvergunning afwijken bpl, aanleg toegangsweg, pluimveehouderij, strijd bpl, geluid, afvoeren kuikens, maximaal aantallen keren, aanvraag, omgevingsvergunning milieu, handhaving, goede ruimtelijke ordening, vergoeding deskundigenkosten (Rb Midden-Nederland 22/5389)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6661: Awb, Wro; bpl, woningbouw, commerciële functies, exploitant museum, renoveren botters, statuten, karakter havengebied, stedenbouwkundig plan, bouwhoogte, omvang bebouwing, volkshuisvestingsbelang, gevolgen gebruiksmogelijkheden en bedrijfsvoering, VNG-brochure, gebiedstypering, bestaande karakter omgeving, richtafstanden, geuronderzoek, geurbeleid, geluid, Activiteitenbesluit milieubeheer, akoestisch onderzoek, piekgeluiden, representatieve invulling maximale mogelijkheden, maatwerkvoorschriften, gevelisolatie, toetsing omgevingsvergunning bouwactiviteit, stap 4 brochure, gebruiksovergangsrecht, feitelijke gebruik peildatum, milieuregelgeving, woon- en leefklimaat, verkeer, verkeersbesluit, feitelijke situatie, mogelijk overspannen situatie, tussenuitspraak
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6550: Awb, Woo; afwijzing verzoek om openbaarmaking informatie, notities, modellering depositiebijdragen, TNO, LNV, IenW, WUR, RIVM, onderzoeksgegevens, 25 km-afkapgrens, AERIUS, toepasselijkheid Woo, taken TNO, TNO-wet, publieke taak, definities “document” en “publieke informatie”, bijlage bij artikel 8, totstandkomingsgeschiedenis, opdracht overheid, bewuste keuze wetgever (Rb Midden-Nederland 22/4773)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6655: Awb, Wro; afwijzing aanvraag tegemoetkoming in planschade, schadeoorzaak/bpl, waardevermindering onroerende zaak, gebouw en grond percelen, directe planschade, beperking gebruiksmogelijkheden, onbenutte bouwmogelijkheden, uitbreidingsplan, bouwvergunning, bouwverordening, niet worden verwezenlijkt, eigendomsverkrijging, redelijk denkend en handelend koper, gebruiksverbod, herstelbesluit, fase procedure, aanvraag/eerste verdieping (gedeelte) gebouw, precisering, verkregen planologisch voordeel, bestemmingsvrije deel uitbreidingsplan, voorgevelrooilijn, bouwvergunning, geen impliciete vrijstelling, ingrijpende bouwkundige veranderingen, brandveiligheid, toegankelijkheid, terecht afgewezen, einduitspraak na tussenuitspraak (Rb Oost-Brabant 23/966)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6660: Awb, Wro; bpl, woonbestemming, voormalige steenfabriek, belangenverstrengeling, omgevingsvisie, cultuurhistorie, soortenbescherming, quickscan, geen concrete gegevens, veldonderzoek, literatuuronderzoek, eigen waarneming, intensivering gebruik, planologische mogelijkheden, parkeren, parkeerbehoefte, beeldkwaliteitsplan, bouweisen, relativiteitsvereiste, daglicht, bewoner of gebruik gebouw
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6667: Awb, Wabo; omgevingsvergunning uitbreiding loods, verschoonbaarheid termijnoverschrijding, bijzondere omstandigheden, voorgeschreven wijze bekendgemaakt, juiste adres, plaatselijke bekendheid, advertentie Funda, onderzoek exacte inhoud vergunning, nalaten, onvoldoende ingespannen/tijdig kennisnemen besluit, geen rechtsbijstand (Rb Noord-Nederland 23/2277)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6664: Awb, Wro; bpl, woningbouw, grondgebonden woning, ontsluitingsweg, privacy, uitzicht, geen blijvende rechten, geen aanspraak ongewijzigd uitzicht, afstand zijdelingse perceelsgrens, inrichting tuin, belemmering onderhoud garage, bouwmogelijkheden, vergunningvrij, privaatrechtelijke kwestie, ruimtelijke inpassing, verkeersveiligheid, parkeerdruk, verkeersintensiteit
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6659: Awb, Wro; bpl, toekennen woonbestemming, vervallen manegefunctie, Ruimte-voor-Ruimteregeling, provinciale verordening, landschaps- en bebouwingsbeeld, ruimtelijke kwaliteit, landschappelijke herinrichting, voorwaardelijke verplichting
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6657: Awb, Wro; bpl, woningbouw, voormalig beurscomplex, wegbestemmen waterzuiveringsinstallatie, artikel 1.6a Chw, nieuwe beroepsgronden, goede procesorde, nieuwe argumenten, beschermd rijksmonument, omschrijving aanwijzing, waarden redengevende omschrijving, monumentale en cultuurhistorische waarden, onderhoud bomen
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6666: Awb, Wro; bpl, nieuwe planologische regeling kern, actualisatie voorgaande bpl-en en beheersverordeningen, conserverend, omgevingsvergunningen, perceelsgebonden bpl-en, woonbestemming, planbegrenzing, beleidsruimte, buiten stedelijk gebied, geen nieuwe ontwikkelingen, binnenplanse afwijkingsbevoegdheid, begripsomschrijving, goede procesorde
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6632: Awb, Wro; bpl, bundeling gewijzigde regels en ontwikkelingen buitengebied, planologische procedures, ontvankelijkheid, zienswijze, Varkens in Nood, relativiteitsvereiste, cultuurhistorische, landschappelijke en ecologische waarden, poldergebied, kreekrestanten, afstand, inspecteur gewasbescherming NVWA, Verdrag van Faro, geen inhoudelijke bespreking beroepsgronden
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6634: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, woningbouw, woontoren met appartementen, identiteit indieners beroep, binnen beroepstermijn kenbaar, e-mail, e-mailadres rechtbank, Veilig Mailen softwarepakket, speciale link, gronden beroep niet ontvangen, eigen rekening en risico, foutmelding, welstand, welstandsnota, stikstof, Natura 2000, relativiteitsvereiste, afstanden, andere bebouwing, provinciale weg, hoor en wederhoor bezwaarfase (Rb Gelderland 23/2584 en 23/2582)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6640: Awb, Wro; bpl, woningbouw, commerciële voorzieningen, bestaand kantoorgebouw, ontvankelijkheid, rechtstreeks bij besluit betrokken, voldoende objectief en actueel, eigen en persoonlijk belang, rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt, gevolgen van enige betekenis, afstanden, bouwwerkzaamheden, uitvoeringsaspecten, privacy, uitzicht, schaduw, 2 m/BW, stedelijk gebied, windhinder, valwinden, parkeren, verkeer, verkeersonderzoek, verkeerstoename, parkeren, gemeentelijke nota parkeernormen, parkeerbehoefte, overbelasting voorzieningen, duurzame ontwrichting, belangenafweging
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6669: Awb, Wabo; herroepen omgevingsvergunning van rechtswege, plaatsen schutting, metalen gaashekwerk hederaplant, bpl, maximale hoogte erfafscheiding, nadere stukken, goede procesorde, artikel 7:11 Awb, volledige heroverweging, begrip “bouwwerk”, modelbouwverordening, afwijking bpl, stedenbouwkundige opbouw, stedenbouwkundige kwaliteit, evenredigheid, gelijkheidsbeginsel, vooringenomenheid, belangenverstrengeling, geluidopname hoorzitting, bezwaarschriftencommissie (Rb Gelderland 23/8018)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6646: Awb, Gmw, Erfgoedwet; afwijzing aanvraag aanwijzing monument, gemeentelijke erfgoedverordening, middendeel klooster, cultuurhistorische waarde, beoordeling haalbaarheid alternatieve plan, omgevingsplan, beschermingszone, onderzoek mogelijkheden behoud, herstel motiveringsgebrek, gebruiks- of ontwikkelingsmogelijkheden, (financieel) onuitvoerbaar, negatieve financiële gevolgen, belangenafweging, meerdere relevante belangen (Rb Limburg 22/786)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6638: Awb, Wvw 1994; verkeersbesluit, strook bij hotel, pub, exploiteren terras, verkeersbelangen, beoordelingsruimte, belangenafweging, beleidsruimte, evenredigheid, ander gebruik dan huidig gebruik, waarborgen bruikbaarheid, keurmerktaxi’s, afwijzing handhavingsverzoek, APV, reikwijdte handhavingsverzoek, niet uitbreiden na primaire besluit, Harderwijk-uitspraak, Activiteitenbesluit milieubeheer, geen geluidgevoelig gebouw, Wet geluidhinder, Besluit geluidhinder, openbare orde, woon- en leefklimaat, artikel 2:3 lid 1 Awb/doorzendverplichting, bezwaarfase, artikel 6:15 lid 1 Awb (Rb Rotterdam 24/4872)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6648: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning, afwijken bpl, hobbymatig houden paarden, natuurbestemming, (vermeende) strijdigheid bpl, bestemmingsomschrijving, gebruiken als open gebieden, geen definitie “open gebieden”, instandhouding open karakter natuur, extensieve dagrecreatie (Rb Gelderland 23/7116)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6668: Awb, Gmw; verlengen verleende exploitatievergunning, culturele bioscoop, horecagelegenheid, openingstijden, overlast, geluid, weerkaatsing geluid, akoestische situatie, geluidsniveau, geluidmetingen, gelijkheidsbeginsel (Rb Amsterdam 23/3801)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6654: Awb, Wegenwet; onttrekken aan openbaarheid, parkeerstrook, beroep niet-ontvankelijk, verhuisd, geen procesbelang, kenbaar gemaakt, beroep ingediend namens anderen/niet uit beroepschrift op te maken, geen machtiging, geen tegengesteld belang (Rb Midden-Nederland 24/4187)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6633: Awb, Wabo; handhaving, dwangsom, pand verbouwd tot vier appartementen, strijd bpl, één woning, curator, overtreding, overtrederschap, splitsing/uitgevoerd door vorige eigenaar, bijzondere omstandigheden, afzien handhavend optreden, evenredigheid, gelijkheidsbeginsel, hoogte dwangsom, aansluiting oordeel rechtbank, Kadaster, betalen gemeentelijke belastingen, treffen voorlopige voorziening, verlengen begunstigingstermijn (Rb Zeeland-West-Brabant 23/9228)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6679: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, gebruik bedrijfswoning, exploitatie bedrijf, bevoegdheid tot handhavend optreden, onherroepelijke vergunning afwijken bpl, bouwpercelen, planregeling niet meer relevant, jurisprudentie omvang bouwperceel, bestaande actuele situatie, kadastrale percelen, zorgvuldigheid onderzoek bedrijfsactiviteiten, onaangekondigde controles, controlerapporten, fotomateriaal (Rb Zeeland-West-Brabant 24/8401)
* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6649: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen en afwijken bpl, woningbouw, appartementen, strijd bpl, goot- en bouwhoogte, dakhelling, buiten bouwvlak, ruimtelijke inpassing, bouwmassa, bezonningsstudie, afname bezonning, VNG-brochure, richtafstand, privacy, BW, parkeren, tekort parkeerplaatsen, beschikbare parkeercapaciteit, parkeerdruk, geen tegenrapport (Rb Noord-Holland 23/2868, 23/2937 en 23/3130)
¶ ABRvS 10 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6592: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning omgevingsplanactiviteit kappen, TAM-omgevingsplan, gecoördineerde voorbereiding, woningbouw, voorheen autodemontagebedrijf, artikel 22.8 Ow, gemeentelijke verordening, bomenverordening, discretionaire bevoegdheid, beleidsruimte, verwijderen groenstrook, bouwverkeer, bomeninventarisatie, afwijzing verzoek
* Rechtbank Amsterdam 10 november 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:11050: Awb, Gmw; exploitatievergunning horecabedrijf met terras, belanghebbende, overlast waaiert uit naar omliggende straten, procesbelang, toekomstige besluiten, beslissingsruimte, beoordelingsruimte, trias politica, (on)toelaatbare overlast, voorschriften, crowdmanagers, (toeristische) toeloop klanten, afval, leefbaarheid
¶ Rechtbank Gelderland 6 november 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8511: Awb, Ow; handhaving, dwangsom, overtredingen, bouwwerken, artikel 22.26, in stand houden bouwwerken, dieren en verharding, evenredigheid, Harderwijk-uitspraak, gelijkheidsbeginsel, vertrouwensbeginsel, toezegging, persoonlijke omstandigheden, financiële gevolgen, tijdverloop, hoogte dwangsommen, invordering, bijzondere omstandigheden, financiële draagkracht overtreder, financiële stukken, betalingsregeling, verlengen begunstigingstermijn
* Rechtbank Midden-Nederland 6 november 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:7894: Awb, Wro; tegemoetkoming in planschade, bpl/schadeoorzaak, woningbouw, omvang geschil, vergoedbaarheid schade, normaal maatschappelijk risico, alle omstandigheden van het geval, ruimtelijke structuur omgeving, ontwikkeling past deels, verhoging bouwhoogte, impact privacy, wezenlijke afwijking voorheen toegestane bebouwing
* HvJEU 5 november 2026, ECLI:EU:C:2026:932: Verordening (EG) nr. 1272/2008; hogere voorziening, verzoek om vernietiging arrest Gerecht, REACH-verordening, CLP-verordening, gevarenklasse, intrinsieke eigenschappen, silaanamine, deskundigenoordeel, extrapolatie, doelorgaantoxiciteit, Uniewetgever, openbare raadpleging, opmerkingen, maken voorstel geharmoniseerde indeling en etikettering van stoffen
¶ ABRvS 5 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6522: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning omgevingsplanactiviteit, vellen bomen, nieuwe woonwijk, wijzigingsbesluit omgevingsplan, onomkeerbare kap, belangen bedrijf, belangen voorkomen kap bomen, belangenafweging, (potentieel) monumentale waarde, alternatieven en inrichting deelplan, procedure wijzigingsbesluit, toewijzing verzoek (Rb Noord-Nederland 26/2008)
* Rechtbank Gelderland 5 november 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8553: Awb, Wvw 1994; vovo, verkeersbesluit, diverse verkeersmaatregelen, sluiting onderzoek na afloop zitting, onderzoek onvolledig, noodzaak heropening, redelijke kans van slagen, heroverweging, artikel 7:11 Awb, voorrangskruispunten, verkeersspecialist, verkeersveiligheid, snelheidsremmende effect, motiveringsgebrek, nadere verkeerskundige onderbouwing, heropeningsbeslissing, schorsing/te verstrekkend, gelegenheid aanleveren onderbouwing, treffen ordemaatregel
* Rechtbank Noord-Nederland 5 november 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4704: Awb, TwG, BW; afwijzing aanvragen vergoeding immateriële schade, aardbevingsproblematiek, Procedure en werkwijze, PIA-profiel, bijzondere omstandigheden, wonen in aardbevingsgebied, inwoners provincie Groningen, persoonsaantasting, nieuwe schademelding
¶ Rechtbank Noord-Holland 4 november 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:14465: Awb, Ow, Wabo; afwijzing handhavingsverzoeken, geluidgrenswaarden, circuit, geluidmetingen, overdrachtsverzwakking, afronding, HMRI 1981, voorschriften revisievergunning, tienden, hele getallen, meetnauwkeurigheid, representatieve bedrijfssituatie, meteoraamcondities, HMRI 2004, NEN 1047, geen overtreding
* Rechtbank Noord-Holland 4 november 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:14964: Awb, Wm, Wabo; (afwijzende) besluiten activiteiten bouwen en beperkte milieutoets, geitenhouderij, intrekking mer-voorbereidingsbesluit, intrekken onherroepelijk geworden besluiten, rechtszekerheid, abbb, VGO-rapporten 2018, geen algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten, gezondheidsrisico’s, VGO-rapport III 2025, causaliteit, nabijheid woningen
¶ Rechtbank Gelderland 3 november 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8555: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning omgevingsplanactiviteiten, woning, spoedeisend belang, omgevingsplan, tijdelijk deel, bpl, bruidsschat, bouwvlak, binnenplanse afwijkingsbevoegdheid, beoordelingsregels, artikel 22.281, bevoegdheid, continueren oude recht, evenwichtige toedeling van functies aan locaties, beleidsruimte, voorwaarden, herstel gebrek bezwaarfase, afwijzing verzoek
* Rechtbank Zeeland-West-Brabant 3 november 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:10698: Awb, Wvw 1994; bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk, verkeersbesluit, geslotenverklaring motorvoertuigen, belanghebbende, feitelijke gevolgen van enige betekenis ondervindt, aard, intensiteit en frequenties, bijzonder, individueel belang, reisafstand- en tijd, onvoldoende onderscheidt, (verkeers-/mobiliteits-)onderzoeken, omvang geding
¶ Rechtbank Limburg 3 november 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:11958: Awb, Ow; omgevingsvergunning beperkingengebiedactiviteit waterstaatswerk, bezwaar niet-ontvankelijk, belanghebbendheid, voldoende objectief en actueel, eigen en persoonlijk belang, rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt, gevolgen van enige betekenis, waterstaatkundige kwaliteit, voorschrift, uitkijktoren, omgevingsplan, wateroverlast, persoonlijk belang, afstand
¶ Rechtbank Rotterdam 3 november 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:15672: Awb, Ow; omgevingsvergunning omgevingsplanactiviteit, vestigen bedrijf, binnenplanse afwijkingsbevoegdheid, omgevingsplan, tijdelijk deel/bpl, adressen, aanvraagformulier, besluiten zelf, advies commissie bezwaarschriften, ruimtelijke onderbouwing, akoestisch onderzoek, milieucategorie, Staat van Bedrijfsactiviteiten, aard en invloed, richtafstand, geluidscherm, evenwichtige toedeling van functies aan locaties, VNG-brochure, gemengd gebied, geur, stof en gevaar, geen deskundigenrapport
¶ Rechtbank Oost-Brabant 3 november 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:7612: Awb, Ow; handhaving, dwangsom, voorschrift omgevingsvergunning een of meer milieubelastende activiteiten, opslag kunstgrasafval, bevoegd gezag handhaving, Invoeringswet Omgevingswet, Omgevingsbesluit, dezelfde locatie, begrenzing locatie, vigerende vergunning, één locatie, evenredigheid, Harderwijk-uitspraak, geen bijzondere omstandigheden, geen concreet zicht op legalisatie, algemene milieubelang
* Rechtbank Gelderland 3 november 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8365: Awb, Gmw; afwijzing handhavingsverzoek, uitweg zonder vergunning, APV, zandophoping, graven greppel, beleidsregel, inspectierapport, geen overtreding/geen bevoegdheid tot handhavend optreden, kadastrale gegevens, (lucht)foto’s
* Rechtbank Noord-Nederland 3 november 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4699: Awb, Wabo; vovo, omgevingsvergunning milieu, fabriek maken benzeen, tolueen en xylenen (BTX) van plasticafval, onverwijlde spoed, onomkeerbare (milieu)gevolgen, procedure bpl, Natura 2000, relativiteitsvereiste, ZZS, externe veiligheid, opslag gevaarlijke stoffen, Bevi, Brzo 2015, vervoer gevaarlijke stoffen, ILT, afvalstoffen, voorschriften, acceptatie, calamiteiten, ongewone voorvallen, Omgevingswet, afdeling 2.7 Bal, afwijzing verzoek
* Rechtbank Gelderland 3 november 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8401: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen en afwijken bpl, vakantiepark, recreatiepark, goede procesorde, geluid, akoestisch onderzoek, VNG-brochure, richtafstanden, verkeer, verkeer- en parkeerdrukonderzoek, verkeerskundig onderzoek, voorschrift, second opinion, kencijfers CROW, belangenafweging, woon- en leefklimaat, zienswijzen samengevat weergeven
¶ Rechtbank Oost-Brabant 2 november 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:7669: Awb, Ow; omgevingsvergunning bopa, dakopbouw, omgevingsplan, tijdelijk deel/bpl, evenwichtige toedeling van functies aan locaties, beoordeling op eigen merites, stedenbouwkundige aspecten, deskundigenadviezen, straat- en bebouwingsbeeld, gemeentelijke stedenbouwkundige, geen binnenplanse afwijkingsbevoegdheid, etfal-belangenafweging, vergunde afwijking, privacy, bezonning, bezonningsstudie, woon- en leefklimaat, stedelijke omgeving
¶ Rechtbank Limburg 2 november 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:11849: Awb, Ow; afwijzing tegemoetkoming in faunaschade, appelbomen, bevers, agrarische onderneming, taxatierapport, onvoldoende maatregelen/voorkomen schade, provinciale beleidsregels, deugdelijk raster, Faunaschade Preventiekit, schapendraad, eisen raster, subsidieaanvraag, maatregelen derden/ondergeschikte betekenis
* Rechtbank Limburg 2 november 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:11852: Awb, Ow, Gmw, Wegenwet; handhaving, dwangsom, zonder omgevingsvergunning, bedrijfsactiviteiten op openbare weg, keerlus, overtreding, bewijs, waarneming of vaststelling bevoegd gezag, foto’s derde-partijen, momentopname, nader onderzoek/niet verricht, geen bevoegdheid tot handhavend optreden
¶ Rechtbank Gelderland 2 november 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8343: Awb, Ow; weigering omgevingsvergunning, bewonen gebouw, strijd omgevingsplan, buitenplanse omgevingsplanactiviteit, evenwichtige toedeling van functies aan locaties, beleidsregel, rechtszekerheidsbeginsel, vertrouwensbeginsel, evenredigheid, afwijken beleidsregel, medische situatie, deskundige, ondersteuning zoeken vervangende woonruimte, handreiking, handhaving, dwangsom, overtreding, beginselplicht tot handhaving, concreet zicht op legalisatie, artikel 8 EVRM, hoogte dwangsom, begunstigingstermijn
# Rechtbank Oost-Brabant 30 oktober 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:7606: Awb, Wro; tegemoetkoming in planschade, inpassingsplan/schadeoorzaak, windturbines, omvang waardedaling, schadekwalificatiemethode, advisering STAB, onafhankelijkheid en onpartijdigheid STAB, inschakeling bij inpassingsplan, waarde oud, omvang geschil, referentieobjecten, geen bijzondere omstandigheid, niet terugkomen op tussenuitspraak, waarderingsmethode, vergelijkingsmethode, procentuele waardedaling, einduitspraak na tussenuitspraak
¶ Rechtbank Gelderland 30 oktober 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8308: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning (technische) bouwactiviteit en omgevingsplanactiviteiten (bouwwerk bouwen, uitvoeren werk of werkzaamheid, uitweg en vellen houtopstand), spoedeisendheid, werkzaamheden, beoordelingsregels/Omgevingsbesluit, noodzaak bomenkap, voorbereidingsprocedure, reguliere procedure, uov/Omgevingsbesluit, vervallen onlosmakelijkheid, Natura 2000-activiteit, alternatieven, gelijkwaardig resultaat met aanmerkelijk minder bezwaren, positie boom, afwijzing verzoeken
* Rechtbank Rotterdam 30 oktober 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:14834: Awb, Ow; handhaving, invordering, Besluit activiteiten leefomgeving, milieubelastende activiteiten, lichtuitstraling, lod/onherroepelijk, uitzonderlijke gevallen, evident, Richtlijn Lichthinder van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde, specifieke zorgplicht, luminantie, grenswaarde, meetresultaat, afzien invordering, inschakeling deskundige, geen bijzondere omstandigheden
¶ Rechtbank Rotterdam 30 oktober 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:14867: Awb, Ow; omgevingsvergunning omgevingsplanactiviteit, verduurzamen glas, glas-in-loodramen, beschermd stadsgezicht, aanwijzingsbesluit, welstand, advies, geen concrete aanknopingspunten, voorbeelden/andere wijk
* Rechtbank Overijssel 30 oktober 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:6556: Awb, Wvw 1994; vovo, opheffen ordemaatregel, verkeersbesluit, afsluiting straat, vestiging kantoor, spoedeisend belang, afwachten bezwaarschriftenprocedure, onomkeerbare gevolgen afsluiting, geen verandering weginrichting, plaatsing verkeersborden en schrikhekken, bereikbaar, omrijroute, verkeersveiligheid, verkeerskundige beoordeling, noodzaak afsluiting, belang voortzetten bouwproject
* Rechtbank Zeeland-West-Brabant 29 oktober 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:10793: vovo, omgevingsvergunning plaatsen twee dakkapellen, herhaald verzoek, foto’s, werkzaamheden, besluit in geschil, andere geschillen/buiten beschouwing laten, onverwijlde spoed, geen werkzaamheden dakkapel, schriftelijk verklaard, afwachting bezwarenprocedure, geen spoedeisend belang, afwijzing verzoek
* Rechtbank Zeeland-West-Brabant 29 oktober 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:10514: Awb, Ow; handhaving, dwangsom, artikelen 1.6 en 1.7 Omgevingswet, zorgplicht, NEN2990+C1:2020, kennelijk ongegrond, uitspraak zonder zitting, onverwijlde spoed, financieel geschil, onomkeerbare gevolgen, acute financiële nood, formulering lod/beroepsprocedure
* Rechtbank Gelderland 29 oktober 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8282: Awb; vovo, handhaving, dwangsom, onverwijlde spoed, woningsplitsing, verkamering, geen omgevingsvergunning, verlengen begunstigingstermijn, afwijzing verzoek
* Rechtbank Gelderland 29 oktober 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8281: Awb, Wabo; aanvullend handhavingsverzoek, bedrijfsmatige activiteiten, aanhangwagenbedrijf, onvolledige beslissing op bezwaar, ontbreken handhavingsbesluit, advies bezwarencommissie, artikel 7:11 lid 2 Awb, beroep overgangsrecht, afwijzing handhavingsverzoek/college aannemelijk maken, stukken, omvang bedrijf, mogelijke intensivering, luchtfoto’s, aantal gestalde aanhangwagens, fysieke omvang bedrijf, ruimtelijke uitstraling, facturen, definitie detailhandel, onvoldoende onderzoek, vernietiging bob, geen mogelijkheden finale geschilbeslechting, gebreken/eerst onderzoek college
* Rechtbank Gelderland 29 oktober 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8284: Awb, Wabo; omgevingsvergunning van rechtswege, bouwen bedrijfshal met kantoren en bedrijfswoning, bob/vergunning in stand gelaten, uitleg bpl, bestemmingsomschrijving, Staat van Bedrijfsactiviteiten, geen impliciete ontheffing, geen strijdig gebruik, aanvraagformulier, goede procesorde, bebouwingspercentage, toetsing bouwregels, begripsbepaling, peil, parkeren, eigen terrein, parkeerbehoefte, verkeer, reguliere voorbereidingsprocedure
* Rechtbank Noord-Nederland 29 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4640: Awb, TwG, BW; gedeeltelijke afwijzing aanvraag vergoeding fysieke mijnbouwschade, bewijsvermoeden, aanleg of exploitatie mijnbouwwerk, deskundigenadvies, aantoonbaar, voldoende aannemelijk, concrete aanknopingspunten voor twijfel, verzakkingen vloeren, contra-expert, scheurvorming wand, blaasvorming gietvloer, vochtprobleem, bodembeweging, piekgrondsnelheid, zelf in de zaak voorzien, hoogte schadevergoeding
* Rechtbank Limburg 28 oktober 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:11490: BW; verklaring voor recht, realiseren hekwerk, erfdienstbaarheid, waterschap, omgevingsvergunning vereist, publiekrechtelijk, belemmering gebruik erfdienstbaarheid, beekonderhoud, manoeuvreren machines, Omgevingswet, waterschapsverordening, legger, juridische basis, leggerkaart, kernzone, herstel fout notariële akte, Wet op het Notarisambt, Kadasterwet, memorie van toelichting, woord “kennelijk”, wijziging inhoud akte, akte van rectificatie
* Rechtbank Noord-Nederland 27 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4708, Rechtbank Noord-Nederland 27 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4709 en Rechtbank Noord-Nederland 27 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4710: Awb, Wro; tegemoetkoming in planschade, inpassingsplan/schadeoorzaak, windturbinepark, planvergelijking, omgevingsvergunningen, aanvraag/genoemde schadeoorzaak, schadefactoren, geluid, advies deskundige, aanknopingspunten voor twijfel, geluidbelasting, situering turbines, geluidnormen Activiteitenbesluit, licht, slagschaduw, (juridische) borging uitschakeling, stilstandvoorzieningen, nachtelijke verlichting, omgevingsbeleving, taxatie, waardebepaling, bestrijden taxatie, onderbouwd tegenrapport van een onafhankelijke taxateur, zelfstandige taxatie, specifieke deskundigheid taxateur, geen concrete aanknopingspunten voor twijfel
* Rechtbank Noord-Nederland 27 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4591: Awb, TwG, BW; schadevergoeding, fysieke schade, herstelmethode, voegwerk gevels, civielrechtelijke aansprakelijkheidsrecht, calculatiemodel, vervangen gehele voegwerk/gaat verder dan nodig, veroudering en verwering, slechte staat, esthetische zin, bouwtechnisch gebruikelijk, kleurverschil, evenredigheid
* Rechtbank Noord-Nederland 27 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4710: Awb, Wro; tegemoetkoming in planschade, inpassingsplan/schadeoorzaak, windturbinepark, omgevingsvergunningen, aanvraag/genoemde schadeoorzaak, vergewisplicht, gezondheidseffecten laagfrequent geluid, subjectieve elementen, wetenschappelijke informatie/peildatum, RIVM-rapport, slagschaduw, slagschaduwonderzoek, nachtelijke verplichting, uitzicht, cumulatie schadefactoren, taxatie, waardebepaling, bestrijden taxatie, onderbouwd tegenrapport van een onafhankelijke taxateur, zelfstandige taxatie, specifieke deskundigheid taxateur, Calcasa-waardebepaling, geen concrete aanknopingspunten voor twijfel
* Rechtbank Noord-Nederland 27 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4711: Awb, Wro; tegemoetkoming in planschade, inpassingsplan/schadeoorzaak, windturbinepark, planvergelijking, omgevingsvergunningen, aanvraag/genoemde schadeoorzaak, schadefactoren, geluid, advies deskundige, aanknopingspunten voor twijfel, geluidbelasting, situering turbines, geluidnormen Activiteitenbesluit, licht, slagschaduw, (juridische) borging uitschakeling, stilstandvoorzieningen, nachtelijke verlichting, omgevingsbeleving, uitzicht, gezondheid, objectief te verwachten gevolgen, subjectieve elementen, wetenschappelijke informatie/peildatum, taxatie, waardebepaling, begroting, planmaximalisatie, bestrijden taxatie, onderbouwd tegenrapport van een onafhankelijke taxateur, zelfstandige taxatie, specifieke deskundigheid taxateur, Calcasa-waardebepaling, geen concrete aanknopingspunten voor twijfel
* Rechtbank Noord-Nederland 27 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4712: Awb, Wro; tegemoetkoming in planschade, inpassingsplan/schadeoorzaak, windturbinepark, hoor en wederhoor, vergewisplicht, planvergelijking, schadefactoren, geluid, geluidbelasting, situering woning, geluidnormen Activiteitenbesluit, milieueffectrapport, geluidmodellen, slagschaduw, nachtelijke verlichting, gezondheid, subjectieve elementen, wetenschappelijke informatie/peildatum, laagfrequent geluid, infrageluid, reëel ervaren gezondheidseffecten, omgevingsbeleving, uitzicht, taxatie, waardebepaling, prijs, redelijk denkend en handelend koper, bestrijden taxatie, onderbouwd tegenrapport van een onafhankelijke taxateur, zelfstandige taxatie, specifieke deskundigheid taxateur, Calcasa-waardebepaling, geen concrete aanknopingspunten voor twijfel
* Rechtbank Limburg 26 oktober 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:11601: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning, gebruik bedrijfswoning, gelijkheidsbeginsel, woonbestemming, geen gelijk geval, vertrouwensbeginsel, uitlating toezichthouders, geen ondubbelzinnige of concrete toezegging, woonbeleid, beleidsregel, provinciale verordening, structuurvisie, veiligheidsvisie, beperkt kwetsbare bestemmingen, Bevi, transport gevaarlijke stoffen, verwachte toename, Wet vervoer gevaarlijke stoffen, Besluit externe veiligheid transportroutes, belangenafweging, artikel 6 EVRM, overschrijding redelijke termijn, schadevergoeding
* Rechtbank Noord-Nederland 23 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4730, Rechtbank Noord-Nederland 23 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4731, Rechtbank Noord-Nederland 23 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4732 en Rechtbank Noord-Nederland 23 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4733: Awb, Wm, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, (groen)afval, bermmaaisel, begrip “afvalstof”, rechtspraak Hof van Justitie, LAP3, algemene beleidslijn, Leidraad afvalstof of product, Kaderrichtlijn afvalstoffen, gedrag houder, “zicht ontdoen van”, beheer- en onderhoudswerkzaamheden, maatschappelijke opvatting, “voortgezet gebruik”, hergebruik, cumulatieve toetsingsgronden, nieuwe beslissing met inachtneming uitspraak
¶ Rechtbank Den Haag 23 oktober 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:31212: Awb, Ow; afwijzing handhavingsverzoek, speelvoorzieningen, geluidhinder, inbreuk privacy, omgevingsplan, tijdelijk deel/bpl, overtreding, hoogte, openbaar gebruik, zwaartekracht of fysieke kracht mens, Besluit bouwwerken leefomgeving, rechtszekerheid, letterlijk uitleggen planregel, begrip “groen”, plansystematiek, bestemmingsomschrijving
* Rechtbank Zeeland-West-Brabant 21 oktober 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:10221: Awb; vovo, verzoek om voorlopige voorziening, verzoek treffen ordemaatregel, omgevingsvergunning plaatsen tiny/medium houses, onverwijlde spoed, start plaatsen schroefpalen, plaatsing houses, voorbereidende werkzaamheden/niet onomkeerbaar, (relatief) eenvoudig ongedaan maken, ruimtelijke gevolgen ingebruikname, korte termijn, weloverwogen oordeel over verzoek, noodzaak treffen ordemaatregel, schorsing werking besluit/in gebruik nemen
* Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 20 oktober 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:6860: Awb, Wet belastingen op milieugrondslag; afvalstoffenbelasting, verwijdering, percolaat of stortgas, koolstof en zuurstof, Uitvoeringsbesluit belastingen op milieugrondslag, memorie van toelichting, totstandkomingsgeschiedenis, uitleg wettelijke bepaling, bedoeling wetgever, verbranding, CO2, schoorsteen, voorwerp eindverwerking, doel en strekking, Belasting 2025, aangebrachte wijziging, EVRM, op de zaak betrekking hebbende stukken (Rb Noord-Nederland 23/2611)
* Rechtbank Den Haag 16 oktober 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:32576 en Rechtbank Den Haag 16 oktober 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:32574: beroep niet tijdig beslissen, kennelijk niet-ontvankelijk, aanvraag omgevingsvergunning, legalisatie gerealiseerde paardenstallen, aanhoudingsverzoek, aangehouden, handhavingskwestie, geen bericht, tijdsverloop, meermalen gevraagd, geen behoefte, geen procesbelang
¶ Rechtbank Zeeland-West-Brabant 16 oktober 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:10079: Awb, Ow; handhaving, bedrijfsmatig gebruik woonperceel, timmerbedrijf, omgevingsplan, woonbestemming, ‘kleinschalige bedrijfsmatige activiteiten’, evenredigheid, concreet zicht op legalisering, interventiematrix, typering overtreder, invordering, geen bijzondere omstandigheden
* Rechtbank Midden-Nederland 16 oktober 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:7470: Awb; verzoek om proceskostenveroordeling, intrekking verzoek voorlopige voorziening, handhaving, dwangsom, provinciale verordening, tegemoetkomen, uitgangspunt, uitzondering, bijzondere omstandigheden, toezichthouder op vakantie, voice- en e-mailberichten, geen afwezigheidsbericht, telefonisch aanbod, handelswijze, berekening hoogte proceskosten
* Rechtbank Gelderland 15 oktober 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8509: Awb, Wvw 1994; vovo, verkeersbesluit, beperken gebruik aantal wegen, uitsluitend bestemmingsverkeer, spoedeisend belang, onomkeerbare gevolgen, (verkeers)overlast, sluipverkeer, twee besluitonderdelen, niet-ontvankelijk, materiële connexiteitsvereiste, ongegrondverklaring, schorsing/leidt niet tot nemen besluit, voorlopige voorziening/strekt heel ver, beoordelingsruimte, beleidsruimte, terughoudende toetsing, discretionaire bevoegdheid, verzoek niet-ontvankelijk, afwijzing verzoek voor het overige
* Rechtbank Zeeland-West-Brabant 15 oktober 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:10040: Awb; vovo, kapvergunning, kappen zomereik, start kapwerkzaamheden, foto, deel kroon verwijderd, kappen/onomkeerbaar, ordemaatregel, schorsen bestreden besluit, bekendmaking einduitspraak voorzieningenrechter
* Rechtbank Midden-Nederland 9 oktober 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:7699: Awb, Wvw 1994; verkeersbesluit, aanwijzing parkeerplaatsen, parkeergelegenheid opladen elektrische voertuigen, begrippen/beoordelingsruimte, belangenafweging, beleidsruimte, evenredigheid, ontvankelijkheid, geen bezwaar gemaakt, alternatieve locaties, (technische) vereisten, beleidsregels, clustering laadpalen, gelijkwaardig resultaat met minder bezwaren, gelijkwaaridig alternatief, finale geschilbeslechting, zelf in de zaak voorzien
¶ Rechtbank Midden-Nederland 7 oktober 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:7686: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning (technische) bouwactiviteit en bopa, woningbouw, tijdelijk, spoedeisend belang, niet kortsluiten, toetsingskader bopa, evenwichtige toedeling van functies aan locaties, verkeer, parkeren, licht, geluid, privacy, afstand, aarden wal met begroeiing, rijkinstructieregels, nadeelcompensatie, milieueffectrapportage, alternatieve locaties, tijdelijkheid, aanvraag en vergunning/10 jaar, belangenafweging, afwijzing verzoek
* Rechtbank Midden-Nederland 1 oktober 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:7895: Awb; handhaving, dwangsom, stallen en opslaan handelswaren, looppaden/minimale breedte, hoorplicht, invordering, controles, perceelsgrens, gronden aanvoeren/lod, geen uitzonderlijk geval, overtreder, foto’s, overtreding, niet afzien invordering
¶ Rechtbank Midden-Nederland 21 september 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:7915: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning, bouwen nieuw bedrijfsgebouw, trillingschade, monitoringsplan, heipalen, geen trillingsgevoelige fundering, aandachtspunt, juridische betekenis, specifieke zorgplicht, Besluit bouwwerken leefomgeving, hoofdstuk 7 Bbl, geen onderdeel beoordelingsregels, afwijzing verzoek
* Rechtbank Amsterdam 16 september 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:9491: Awb, Gmw; weigering exploitatievergunningen, APV, horecabedrijf, restaurant bij hostel, Omgevingswet, bestemmingsplannen, tijdelijk deel omgevingsplan, horecabestemming, omschrijving horeca, toelichting, zienswijzennota, openstellen voor niet-hotelgasten, uitleg planregel, rechtszekerheid, letterlijke uitleg, bedoeling planwetgever, begrip “bijbehorend”, algemeen spraakgebruik, Van Dale, geen strijd bpl, tweede aanvraag, herhaalde aanvraag, hetzelfde rechtsgevolg
* Rechtbank Midden-Nederland 24 augustus 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:7936: Awb, Wabo; weigering vvgb, weigering aanvraag omgevingsvergunning, meergeneratiewoning, onafhankelijke positie, Bor, stedenbouwkundige en ruimtelijke structuur, precedentwerking, provinciaal beleid, prealabele vragen, NNN-begrenzing, instructieregels, welstandscommissie, quickscan, digitale bekendmaking besluit, passeren gebrek, gelijkheidsbeginsel
* Rechtbank Den Haag 5 augustus 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:32239: BW; overheidsprivaatrecht, weigering omgevingsvergunning, speelautomatenhal, onrechtmatig handelen, exploitant, verhuurder, gemeentelijke verordening, onrechtmatigheid, relativiteit, belanghebbende Awb, derden, oordeel bestuursrechter, vernietiging bob, primaire besluit, herroepen, rechtmatigheidsgronden, onjuiste wetsuitleg, strijd met abbb, vertrouwensbeginsel, huurinkomsten, vroegtijdige beëindiging huurovereenkomst, courtage, begroten gederfde huurinkomsten, moeilijk te verhuren object, makelaarskosten, beperking schade, nadere aktewisseling, minnelijk overleg
* Rechtbank Amsterdam 18 juni 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:9383: Awb, Wabo; handhaving, dwangsom, belanghebbenden, omwonenden, rechtstreeks betrokken belang, warmtepomp, overgangsrecht, dakterras, geen afzonderlijk bouwwerk, onderdeel bestaande gebouw, uitleg planregel, rechtszekerheid, letterlijke uitleg, foto’s, rijksmonument, redengevende omschrijving, zelfstandige eenheid, hele pand aangewezen, functioneel één onlosmakelijk geheel, verstoren dan wel wijzigen, bijzondere omstandigheden, vertrouwensbeginsel, concreet zicht op legalisatie, klachten, enkele tijdsverloop, geen geringe overtreding, gelijkheidsbeginsel, overschrijding redelijke termijn, schadevergoeding

¶ = uitspraak waarop de Omgevingswet materieel van toepassing is (dus niet de uitspraken die vallen onder het overgangsrecht)
# = betrokkenheid STAB
! = (nog) niet gepubliceerd

* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6665: Awb, Wro; bpl, verbindingsweg, gebiedsbescherming, Natura 2000, stikstof, additionaliteitsvereiste, bemesting, mitigerende maateregel, vergewisplicht, openbaar raadpleegbare en beschikbare gegevens, motiveringsverplichting, welke stukken geraadpleegd, hyperlinks, titel en publicatiejaar, openbaar toegankelijk, vindbaar, AERIUS Monitor, MER, overschrijding redelijke termijn, schadevergoeding, einduitspraak na tussenuitspraak
4.2. De Afdeling stelt voorop dat de tussenuitspraak de raad er alleen, en anders dan VNL in haar zienswijze betoogt, toe verplicht zich ervan te vergewissen dat in openbaar raadpleegbare en beschikbare gegevens geen aanwijzingen staan dat het bevoegd gezag de beëindiging van bemesting van de gronden in het plangebied nodig acht als instandhoudings- of passende maatregel. In deze einduitspraak ligt daarom alleen voor of de raad heeft voldaan aan de vergewisplicht.
4.3. Zoals de Afdeling heeft overwogen in de uitspraak van 14 januari 2026 geldt voor de raad voor de motiveringsverplichting over het additionaliteitsvereiste een vergewisplicht. De reden daarvoor is dat de raad niet het bevoegd gezag is voor het treffen van instandhoudings- of passende maatregelen en daarom geen invloed heeft op de keuze van de te treffen maatregelen. Of, zoals VNL stelt onder verwijzing naar rapporten van de Ecologische Autoriteit, de maatregelen die de bevoegde gezagen op dit moment nemen onvoldoende zijn om de verslechtering van de betrokken Natura 2000-gebieden te voorkomen, kan daarom niet leiden tot het oordeel dat de raad niet aan de opdracht in de tussenuitspraak heeft voldaan.
4.4. VNL stelt naar het oordeel van de Afdeling ten onrechte dat het niet controleerbaar is welke stukken de raad heeft geraadpleegd en wat er in deze stukken staat. In paragraaf 1.3 van het memo is in de derde kolom van de tabellen 1, 2, 3 en 4 namelijk weergegeven welke stukken zijn geraadpleegd. Het gaat onder meer om beheerplannen, gebiedsanalyses, syntheses, natuurdoelanalyses en provinciale programma’s. Weliswaar werken de hyperlinks naar deze stukken niet, zoals VNL betoogt, maar de stukken zijn geduid met titel en publicatiejaar. De stukken zijn openbaar toegankelijk en voor een ieder vindbaar. Dat geldt ook voor de grafieken in paragraaf 1.2 van het memo. Deze grafieken zijn afkomstig van AERIUS Monitor en betreffen ook openbaar toegankelijk informatie.
4.6. Gelet op het voorgaande ziet de Afdeling in wat VNL heeft aangevoerd geen aanleiding voor het oordeel dat de raad niet heeft voldaan aan zijn motiveringsverplichting over het additionaliteitsvereiste.

* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6374: Awb, Mijnbouwwet; instemming winningsplan, zoutwinning, incident, actualisatie aantal cavernes, voorbereiding, gecoördineerde besluitvorming, coördinatieregeling Awb, geen dwingende consequenties, informatievoorziening, (on)volledigheid winningsplan, winningsmethodes en ondergrond, cavernegrootte, terminologie, technische termen, abandonneren, aflaten vrije pekel, beheersmaatregelen, nadelige gevolgen milieu, risico migratie dakolie, gebruik dakolie, hervatting actieve winning, advies SodM, bodemdaling en bodemtrilling, advies STAB, trillingssterkte, schaderegeling, BW, Commissie Mijnbouwschade, inspecteur-generaal der mijnen, handhavend optreden, EVRM, nieuw besluit/opnieuw instemming, kennisgeving, motivering, risico op aangroei, berekening, cavernedruk, meet- en regelprotocol, voorschriften, rechtszekerheid, bodemdaling en waterhuishouding, maximaal volume vrije pekel, planmatig beheer en gebruik, einddatum winning (Rb Den Haag 21/4037, 21/3883, 21/3979, 21/3972, 21/4044, 21/4019, 21/4098, 21/4143, 21/4185 en 21/4058)
9.1. De staatssecretaris heeft bij besluit van 21 december 2021 met toepassing van artikel 3:21, eerste lid, aanhef en onder b, van de Awb, bepaald dat de coördinatieregeling in paragraaf 3.5.3 van de Awb van toepassing is op de besluiten op de aanvragen om omgevingsvergunning en het verzoek om instemming met het winningsplan. Volgens artikel 3:24, eerste lid, van de Awb (zoals dat toen luidde) wordt de laatste aanvraag niet later ingediend dan zes weken na de eerste aanvraag. De Afdeling stelt vast dat de aanvragen om omgevingsvergunning en het verzoek om instemming met het winningsplan inderdaad ruime tijd na elkaar zijn ingediend. Maar zoals de rechtbank terecht heeft overwogen, verbindt de Awb geen dwingende consequenties aan de omstandigheid dat aanvragen niet binnen zes weken van elkaar zijn ingediend. Weliswaar kan het bestuursorgaan op grond van artikel 3:24, derde lid, van de Awb, een aanvrager in de gelegenheid stellen om een ontbrekende aanvraag binnen een bepaalde termijn in te dienen en, bij het uitblijven daarvan, paragraaf 3.5.3 van de Awb buiten toepassing laten voor bepaalde besluiten, maar dat is geen verplichting. De door SSZ en [appellant sub 5] genoemde uitspraak van 24 november 2021 doet daaraan niet af. In die uitspraak heeft de Afdeling, naar aanleiding van een betoog dat de besluitvorming over twee aanvragen ten onrechte niet was gecoördineerd, overwogen dat het bestuursorgaan niet de bevoegdheid heeft om tijdige indiening van de aanvragen af te dwingen. Daaruit kan dus niet worden afgeleid dat de staatssecretaris de aanvragen en het instemmingsverzoek van Nedmag niet gecoördineerd mocht behandelen. Het betoog slaagt niet.
18.1. De Afdeling stelt voorop dat de beheersmaatregelen die het SodM aan Nedmag heeft opgelegd, in het bijzonder het aflaten van vrije pekel uit het TR-cluster, door partijen als vaststaand gegeven worden beschouwd. Verder wordt de noodzaak van de beheersmaatregelen niet bestreden. Ook is niet in geschil dat de beheersmaatregelen zijn beschreven in het winningsplan en dat in het instemmingsbesluit met die maatregelen is ingestemd. Wel verschillen partijen van mening over de vraag of de staatssecretaris heeft beoordeeld of de instemming met de beheersmaatregelen moet worden geweigerd vanwege de in artikel 36, eerste lid, onder a, van de Mijnbouwwet opgenomen grond. Anders dan de rechtbank is de Afdeling van oordeel dat de staatssecretaris in het instemmingsbesluit heeft beoordeeld of er gronden zijn om instemming met de beheersmaatregelen te weigeren. Het gevolg van de beheersmaatregelen, te weten extra bodemdaling, is beschreven in paragraaf 5.3 van het instemmingsbesluit. De gevolgen van de totale bodemdaling voor het gebied zijn beoordeeld in paragraaf 6.2 van het instemmingsbesluit. De staatssecretaris heeft dus de gevolgen van de beheersmaatregelen betrokken en beoordeeld. Verderop in het instemmingsbesluit is ingegaan op de veiligheidsrisico’s voor omwonenden en het ontstaan van schade aan gebouwen en infrastructuur door bodembeweging. Dat de staatssecretaris daarbij geen onderscheid maakt tussen de beheersmaatregelen voor het TR-cluster en de actieve winning uit de andere cavernes, laat onverlet dat in het instemmingsbesluit is beoordeeld of instemming met de beheersmaatregelen moet worden geweigerd op grond van artikel 36, eerste lid, aanhef en onder a, van de Mijnbouwwet. De Afdeling is niet gebleken dat deze beoordeling wat betreft de beheersmaatregelen onvolledig of onjuist is. (…)

* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6375: Awb, Wabo; omgevingsvergunning milieu, diepboringen, uitbreiden en renoveren winningslocatie, zoutwinning, ondergrondse cavernes, nieuwe pompen, gecoördineerde besluitvorming, bevoegdheid staatssecretaris, mer-beoordeling, verklaring van geen bedenkingen, gipsinjectie, bodemonderzoek, Besluit mer, BBT, NRB, geluid in woning, laagfrequent geluid, Barmm, dB(A), bodemverontreiniging, nieuwe omgevingsvergunningen, adviezen, rechts(on)zekerheid, Vervammencurve, geluidmetingen (Rb Den Haag 21/3908, 21/3911, 21/3975, 21/3977, 21/3981, 21/3984, 21/4046, 21/4047, 21/4082, 21/4084, 21/4099, 21/4277, 21/4281, 21/4282, 21/4991, 21/4992, 21/8148 en 21/8149)
12.1. Op grond van artikel 2.14, eerste lid, aanhef en onder c, onder 1° van de Wabo moet de staatssecretaris bij zijn besluit in acht nemen dat in het mijnbouwwerk ten minste de voor het mijnbouwwerk in aanmerking komende beste beschikbare technieken worden toegepast. Vast staat dat voor diepboringen geen BBT-conclusies of informatiedocumenten van toepassing zijn en dat de staatssecretaris daarom de beste beschikbare technieken moest vaststellen (artikel 5.4, tweede lid, van het Bor). In de omgevingsvergunning diepboringen staat dat bij het bepalen van de BBT de grenswaarden van het Activiteitenbesluit en het Bevi en het voldoen aan de NRB als minimumcriterium zijn gehanteerd. In het aanvullend verweerschrift in beroep heeft de staatssecretaris daaraan toegevoegd dat bij de uitvoering van de diepboringen ook moet worden voldaan aan het Besluit algemene regels milieu mijnbouw (Barmm). Verder wijst de staatssecretaris erop dat algemene regels, zoals het Barmm en het Activiteitenbesluit, volgens artikel 8.40, derde lid, van de Wet milieubeheer op BBT-niveau moeten zijn en blijven. Doordat moet worden voldaan aan die normen wordt volgens de staatssecretaris voldaan aan BBT. De Afdeling is met de rechtbank van oordeel dat de staatssecretaris voor de vaststelling van de BBT kon aansluiten bij en verwijzen naar de hiervoor genoemde algemene regels en de NRB. Dat geldt in het bijzonder voor de voorschriften uit het Barmm, die specifiek zien op de milieugevolgen van mobiele boorinstallaties. SSZ en [appellant sub 2] hebben niet concreet gemaakt dat er andere technieken zijn die als BBT moeten worden aangemerkt. Het betoog slaagt niet.
14.2. De Afdeling is met de rechtbank van oordeel dat voorafgaand aan het verlenen van de omgevingsvergunning diepboringen onderzoek had moeten worden gedaan naar hinder door laagfrequent geluid. Vast staat dat de desander van de mobiele boorinstallatie die wordt gebruikt voor de diepboringen, laagfrequent geluid veroorzaakt. Zoals in het STAB-verslag is uiteengezet, komt laagfrequent geluid onvoldoende tot uitdrukking in de geluidgrenswaarden in artikel 19 van het Barmm. Die normen zijn namelijk in de eenheid dB(A) gesteld en omvatten daardoor alleen een deel van het laagfrequent geluid. Bovendien kunnen bronnen van laagfrequent geluid tot op grote afstand nog hinder in woningen veroorzaken, ook bij relatief lage geluidniveaus, zo stelt de STAB. Verder heeft de STAB uitgelegd dat het geluidscherm niet of nauwelijks afscherming biedt tegen laagfrequent geluid. Datzelfde geldt voor de gevels van de woningen. Anders dan Nedmag stelt, zijn er dus wel concrete aanwijzingen dat er hinder door laagfrequent geluid kan optreden tijdens de diepboringen. Gelet daarop had in het kader van de vergunningverlening moeten worden onderzocht of er onaanvaardbare hinder door laagfrequent geluid optreedt. Als de onderzoeksbevindingen daarvoor aanleiding geven, dan had de staatssecretaris voorschriften aan de vergunning moeten verbinden ter voorkoming of beperking van die hinder. De zorgplicht in artikel 3, eerste lid van het Barmm, doet daaraan niet af. Verder dateert het Noorman-memo van na de omgevingsvergunning diepboringen en van na de rechtbankuitspraak. De rechtbank kon dit dus niet betrekken bij haar oordeel. Anders dan Nedmag en de staatssecretaris betogen, is het de Afdeling niet gebleken dat het onmogelijk is om vooraf indicatief onderzoek te doen om een beeld te krijgen over of de diepboringen hinderlijk laagfrequent geluid kunnen veroorzaken. Zoals in het STAB-verslag staat, kan aan de hand van meetgegevens uit eerder onderzoek (zoals het eerdergenoemde rapport van Kötter over een vergelijkbare installatie) of door middel van berekeningen onderzoek hiernaar worden gedaan. Het betoog slaagt niet.
23.2. Zoals de Afdeling onder 14.2 in het kader van de hoger beroepen heeft overwogen, had de staatssecretaris voorafgaand aan het verlenen van de omgevingsvergunning moeten onderzoeken of er onaanvaardbare hinder door laagfrequent geluid optreedt en zo nodig vergunningvoorschriften moeten stellen ter voorkoming of beperking van die hinder. Dat de werkzaamheden al waren afgerond en in vergunningvoorschrift 2 geluidgrenswaarden zijn gesteld, ontslaat de staatssecretaris op zichzelf niet van zijn plicht om te onderzoeken of er hinder door laagfrequent geluid kan ontstaan en of voorschrift 2 voldoende bescherming biedt en naleefbaar is. Het betoog slaagt.
24.1. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen, bestaat er geen wettelijk voorgeschreven richtlijn voor het vaststellen van normen voor aanvaardbaar laagfrequent geluid (uitspraak van 22 augustus 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX5262). De staatssecretaris heeft een zekere beoordelingsruimte bij het bepalen van een norm voor laagfrequent geluid. In de Vercammencurve ligt besloten dat wordt voorkomen dat meer dan 3 tot 10% van de bevolking ernstige hinder ondervindt van laagfrequent geluid. Dat de Vercammencurve, en dus vergunningvoorschrift 2, een zekere mate van hinder toelaat, betekent nog niet dat de omgevingsvergunning leidt tot onaanvaardbare hinder en daarom moet worden vernietigd. De enkele verwijzing naar de strengere DIN-curve doet daaraan niet af. De Afdeling is dan ook van oordeel dat de staatssecretaris zich redelijkerwijs op het standpunt kon stellen dat vergunningvoorschrift 2 voldoende bescherming biedt tegen hinder door laagfrequent geluid. De Afdeling betrekt daarbij dat de omgevingsvergunning is verleend voor een tijdelijke activiteit. De werkzaamheden die laagfrequent geluid kunnen veroorzaken (het boren van de twee putten) duren volgens de nieuwe omgevingsvergunning diepboringen zo’n vier maanden. Dat omwonenden klachten hebben ingediend vanwege geluidsoverlast tijdens de diepboringen, die plaatsvonden vóór de rechtbankuitspraak en dus voorafgaand aan de nieuwe omgevingsvergunning diepboringen, betekent op zichzelf niet dat de vergunde diepboringen onaanvaardbare overlast met zich brengen, of dat vergunningvoorschrift 2 niet naleefbaar is. Het betoog slaagt niet.
28. Maar de Afdeling ziet aanleiding om de rechtsgevolgen van het bestreden besluit met toepassing van artikel 8:72, derde lid, aanhef en onder a, van de Awb in stand te laten en overweegt daarover als volgt. Nedmag heeft overeenkomstig artikel 19, aanhef en onder e, van het Barmm tijdens de werkzaamheden geluidmetingen laten uitvoeren. Op verzoek van Nedmag heeft Noorman Bouw- en milieu-advies de meetresultaten beoordeeld met betrekking tot mogelijk laagfrequent geluid. (…) Naar het oordeel van de Afdeling is met het Noorman-memo alsnog inzichtelijk gemaakt dat de nieuwe omgevingsvergunning diepboringen niet leidt tot onaanvaardbare hinder door laagfrequent geluid. De Afdeling zal daarom bepalen dat de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit geheel in stand blijven. Dit betekent dat de nieuwe omgevingsvergunning diepboringen geldt. De Afdeling merkt daarbij wel op dat deze vergunning is verleend voor twee jaar en die termijn al geruime tijd is verstreken.

* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6652: Awb, Wnb; afwijzing aanvraag natuurvergunning, wijzigen veehouderij, positieve weigering, Natura 2000-gebieden, ontvankelijkheid, Varkens in Nood, relativiteitsvereiste, niet langer eigenaar, recht van gebruik en bewoning, afstand, zicht, geen verwevenheid, beheerstichting, statutaire doelstelling, algemene belang natuurbescherming, feitelijke werkzaamheden, referentiesituatie, intern salderen, 18 december-uitspraak, nieuw besluit na rechtbankuitspraak, additionaliteitsvereiste, staat van instandhouding, beoordelingsruimte, tijdpad, habitattypen, prognose AERIUS Monitor, KDW, verwachte stikstofdepositiereductie, vergunningen verplaatsing bedrijven, vergunningvoorschrift, emissies aangevraagde stalsysteem, judiciële lus (Rb Midden-Nederland 21/4204 en 21/4218)
14.6. De Afdeling is van oordeel dat het college met verwijzing naar bovenstaande maatregelen ontoereikend heeft gemotiveerd dat aan het additionaliteitsvereiste is voldaan. Allereerst heeft het college zich ten onrechte geen rekenschap gegeven van het habitattype overgangs- en trilvenen, veenmostrietlanden (H7140B) in het Binnenveld. Het Natura 2000-gebied Binnenveld is naast de habitattypen Blauwgraslanden (H6410) en overgangs- en trilvenen (trilvenen) (H7140A) namelijk ook voor dit habitattype aangewezen, zodat het college dit bij zijn motivering had moeten betrekken. Daarnaast kon het college ter motivering van de additionaliteit niet volstaan met een verwijzing naar de verwachte stikstofdepositiereductie in het Binnenveld en de Veluwe als gevolg van de beoogde wijziging van de veehouderij. Voor die motivering is immers nodig dat, zoals hiervoor onder 14.1 is overwogen, het college aannemelijk en inzichtelijk maakt met welke andere maatregelen uitvoering wordt of zal worden gegeven aan de noodzakelijke reductie van stikstofdepositie binnen afzienbare termijn. Verder heeft het college verwezen naar AERIUS Monitor 2024, die een daling van stikstofdepositie op het habitattype Blauwgraslanden in het Binnenveld en de habitattypen oude eikenbossen, stuifzandheiden met struikhei, zandverstuivingen, heischrale graslanden en zwakgebufferde vennen in de Veluwe laat zien. Met de verwijzing naar deze daling en de aanname dat die daling zich zal doorzetten, gelet op de voorgenomen en getroffen landelijke en provinciale maatregelen, heeft het college onvoldoende gemotiveerd dat aan het additionaliteitsvereiste is voldaan. De verwijzing naar de maatregelen die zijn betrokken in AERIUS Monitor 2024 is daarvoor te algemeen. Daarmee is niet inzichtelijk gemaakt wat het effect van die maatregelen zal zijn en is niet onderbouwd dat de landelijke maatregelen en provinciale maatregelen zullen leiden tot de noodzakelijke daling van stikstofdepositie. Dit geldt ook voor zover het college heeft verwezen naar de maatregelen die de provincie Gelderland treft om stikstofdepositie in de Veluwe te reduceren. Voor zover het college heeft verwezen naar de vergunningen voor de verplaatsing van de bedrijven aan de Hoofdweg 6 in Waverveen, de Langbroekerdijk B 29 in Langbroek en de Kooijdijk 34, Kooijdijk 9 en Kooijdijk 33 in Westbroek, en de daarvan verwachte stikstofdepositiereductie in het Binnenveld en de Veluwe, heeft het college weliswaar tot op zekere hoogte inzichtelijk gemaakt wat het effect van deze maatregelen op het Binnenveld en de Veluwe is, maar heeft het niet onderbouwd wat volgens hem de noodzakelijke daling van stikstofdepositie is en binnen welke termijn deze daling kan worden gerealiseerd. Dit geldt ook voor zover het college heeft verwezen naar de maatregelen die worden getroffen in het kader van de kavelruil Kromme Rijn Oost en de daarvan verwachte stikstofdepositiereductie in de Veluwe. Ook op dit punt is het college er niet in geslaagd te onderbouwen welke daling van stikstofdepositie naar het oordeel van het college noodzakelijk is, en binnen welke termijn deze daling van stikstofdepositie kan worden gerealiseerd. Ter zitting heeft het college hierover desgevraagd ook geen nadere toelichting gegeven. Het betoog slaagt.

* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6651: Awb, Wro; bpl, veegplan, planologische regeling, stacaravan en recreatief gebruik, persoonsgebonden overgangsrecht, vertrouwensbeginsel, toezegging, bouwvergunning, beroep gebruiksovergangsrecht, bouwovergangsrecht, vergunningvrij, belangenafweging, uitsterfregeling, toekomstige wijziging omgevingsplan
7.2. Degene die een beroep doet op het overgangsrecht van een bestemmingsplan, heeft in beginsel de plicht om aannemelijk te maken dat het met het plan strijdige gebruik op de peildatum plaatsvond en daarna ononderbroken is voortgezet.
7.3. Naar het oordeel van de Afdeling kan [appellant] met succes een beroep doen op het gebruiksovergangsrecht van het bestemmingsplan “Buitengebied 1984” van de voormalige gemeente Hengelo (tegenwoordig de gemeente Bronckhorst). (…)
7.4. De omstandigheid dat [appellant] aannemelijk heeft gemaakt dat het recreatieve gebruik van het perceel wordt beschermd door het gebruiksovergangsrecht, betekent niet dat de stacaravan legaal aanwezig is. Dat is alleen het geval als die stacaravan destijds met een bouwvergunning is gerealiseerd dan wel vergunningvrij mocht worden opgericht. Voor zover [appellant] een beroep doet op het bouwovergangsrecht, overweegt de Afdeling dat dit voor de beoordeling van het veegplan geen wezenlijk verschil maakt. Zoals eerder is overwogen (onder meer in de uitspraak van 25 maart 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1723, onder 8.3) is het vaste jurisprudentie van de Afdeling dat bouwovergangsrecht niet legaliseert. Dit houdt in dat bouwovergangsrecht geen vervanging is voor een benodigde omgevingsvergunning voor het bouwen. Dus een omgevingsvergunning blijft nodig en handhaven optreden wegens het ontbreken van een dergelijke vergunning is nog steeds mogelijk. Ook vormt het bouwovergangsrecht geen grondslag om een omgevingsvergunning voor het bouwen te verlenen, gelet op het wettelijke systeem voor het verlenen of weigeren van dergelijke vergunningen. Dit betekent dat [appellant] aan het bouwovergangsrecht niet het recht kan ontlenen dat de stacaravan als zodanig wordt bestemd in het veegplan. Onder 6.1 is geoordeeld dat de raad ervan mocht uitgaan dat voor de stacaravan geen bouwvergunning is verleend. Onduidelijk is echter of deze vergunningvrij opgericht mocht worden. Niet is gebleken dat de raad hier onderzoek naar heeft gedaan. Geconcludeerd moet daarom worden dat de raad het besluit ook in dit opzicht niet met de vereiste zorgvuldigheid heeft voorbereid. Het betoog slaagt ook in zoverre.
8.1. De Afdeling heeft eerder overwogen in haar uitspraak van 26 maart 2014, ECLI:NL:RVS:2014:1052, dat het opnemen van persoonsgebonden overgangsrecht niet in alle omstandigheden ongeoorloofd is. Voor een dergelijke planregeling dienen evenwel redenen te bestaan die zijn toegespitst op de omstandigheden van het geval. Overwegingen die daarbij een rol kunnen spelen, kunnen verband houden met de aard van het gebruik dat op grond van het overgangsrecht mag worden gemaakt, met de omstandigheid dat een bepaalde vorm van gebruik in het verleden op illegale wijze is ontstaan en met de vraag welk nadeel de beperking van het overgangsrecht voor de gebruiker met zich brengt.
8.2. Naar het oordeel van de Afdeling heeft de raad niet deugdelijk onderbouwd waarom het gebruik van de stacaravan onder persoonsgebonden overgangsrecht is gebracht en is het besluit op dit punt niet met de vereiste zorgvuldigheid genomen. Daarbij betrekt de Afdeling dat onder 7.3 is geoordeeld dat het recreatieve gebruik van de stacaravan wordt beschermd door het gebruiksovergangsrecht van het bestemmingsplan “Buitengebied 1984”. Dat daardoor sprake is van legaal, bestaand gebruik heeft de raad niet onderkend. Onder 7.4 is verder geoordeeld dat de raad niet heeft onderzocht of de stacaravan vergunningvrij opgericht mocht worden. Verder betrekt de Afdeling in haar oordeel dat in het bestreden besluit een zorgvuldige afweging ontbreekt van de gevolgen van het opnemen van persoonsgebonden overgangsrecht voor [appellant] en of geen andere planologische regeling aanvaardbaar is. Zo heeft de raad op de zitting toegelicht dat niet is bezien of een zogenaamde uitsterfregeling – dat gezien moet worden als een bijzondere vorm van positief bestemmen en minder nadelige gevolgen voor [appellant] heeft – in dit geval mogelijk zou zijn. Het betoog slaagt.
9. Het beroep is gegrond. Het bestreden besluit is genomen in strijd met artikel 3:2 en 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en moet daarom worden vernietigd, voor zover het gaat om het plandeel met de enkelbestemming “Bos” en de functieaanduiding “specifieke vorm van wonen – persoonsgebonden overgangsrecht” die zien op het perceel, kadastraal bekend Gemeente Hengelo Gld., sectie D, nr. 1134. Dit betekent dat de stacaravan niet onder persoonsgebonden overgangsrecht is komen te vallen. Voor het perceel herleeft het hiervoor geldende bestemmingsplan “Landelijk gebied Bronckhorst” uit 2017 op grond waarvan de enkelbestemming “Bos” geldt. Het recreatieve gebruik van de stacaravan is daarbij nog steeds legaal, omdat dit onafgebroken gebruik sinds 1984 wordt beschermd door het algemene gebruiksovergangsrecht. De raad moet bij een toekomstige wijziging van het omgevingsplan rekening houden met dit bestaande, legale gebruik. (…)

* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6650: Awb, Wabo; omgevingsvergunning afwijken bpl, aanleg toegangsweg, pluimveehouderij, strijd bpl, geluid, afvoeren kuikens, maximaal aantallen keren, aanvraag, omgevingsvergunning milieu, handhaving, goede ruimtelijke ordening, vergoeding deskundigenkosten (Rb Midden-Nederland 22/5389)
3.1. Niet in geschil is dat het afvoeren van kuikens in de nacht over de nieuwe toegangsweg vanwege de geluidshinder die dat veroorzaakt alleen in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening als dat maximaal 12 keer per jaar plaatsvindt. De rechtbank is er onder 15 van haar uitspraak van uitgegaan dat maximaal 8 nachten per jaar kuikens worden afgevoerd. Maar in de aanvraag is het aantal nachten niet duidelijk tot 8 of 12 beperkt en ook de verleende omgevingsvergunning bevat zo’n beperking niet. Dit betekent dat de omgevingsvergunning voor de nieuwe toegangsweg het toelaat om vaker dan 12 keer per jaar kuikens in de nacht af te voeren. Op de zitting heeft het college gesteld dat op grond van de omgevingsvergunning voor de pluimveehouderij, zoals bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder e, van de Wabo, handhavend kan worden opgetreden als meer dan 12 keer per jaar kuikens in de nacht worden afgevoerd. Maar die stelling, wat daar ook van zij, doet er niet aan af dat de omgevingsvergunning voor de nieuwe toegangsweg het toelaat om die vaker dan 12 keer per jaar te gebruiken om kuikens in de nacht af te voeren. Naar het oordeel van de Afdeling is de uitweg zoals die is vergund daarom in strijd met een goede ruimtelijke ordening. Het betoog slaagt.

* ABRvS 11 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6663: Awb, Wro; bpl, woningbouw, voormalig agrarisch gebied, waterhuishoudkundige gevolgen, herstelplan, voorwaardelijke verplichting, representatief waterpeil winterperiode, uitgangspunt, droogleggingsnorm, bergingsruimte, neerslagscenario’s, extreme neerslag, meest actuele klimaatscenario 2100H, metingen, bestaande wateroverlast, oorzaken buiten plangebied, watersysteem, grondwaterpeil, waterhuishoudkundig ontwerp, overstromingsgebied, model, opnamecapaciteit, bergingsberekening, opbarstgevaar, borging, vergunningplicht, instemming waterschap en provincie, einduitspraak na tussenuitspraak
16.1. Uit de memo Arcadis en de nadere memo Arcadis volgt naar het oordeel van de Afdeling de onderbouwde conclusie dat het waterpeil van 1,10 m NAP een representatief waterpeil is voor de winterperiode. Dat waterpeil is als uitgangspunt genomen om te bepalen hoe hoog het plangebied moet worden opgehoogd om wateroverlast in het plangebied te voorkomen. De grond wordt opgehoogd tot minimaal 0,80 m boven het waterpeil (de droogleggingsnorm). Deze droogleggingsnorm wordt toegepast, zodat er ruimte is tussen het waterpeil en het toekomstige maaiveld om waterstandstijgingen door (hevige) neerslag op te vangen. Het waterpeil is daarnaast gebruikt om te berekenen of de in het plangebied aan te leggen bergingsvijvers voldoende bergingsruimte hebben om neerslag in de toekomst op te vangen. Onderzocht is wat het waterpeil in de bergingsvijvers wordt bij verschillende neerslagscenario’s als uitgegaan wordt van een normaal waterpeil van 1,10 m NAP. Gerekend is met een piekbui van 90 mm neerslag in één uur of een langdurige bui van 120 mm neerslag in 48 uur. Naar het oordeel van de Afdeling heeft de raad voldoende toegelicht dat niet uitgegaan hoefde te worden van een waterpeil dat optreedt bij extreme neerslag en wateroverlast. Door het toepassen van de droogleggingsnorm en het rekenen met het meest actuele klimaatscenario 2100H wordt namelijk al rekening gehouden met de situatie dat er sprake is van hevige en/of langdurige neerslag. De betogen slagen in zoverre niet.
27.3. Uit de plantoelichting bij het herstelplan en de nadere stukken van de raad volgt dat het functioneren van de bergingsvijvers van wezenlijk belang is voor de conclusie dat er geen toename van de wateroverlast plaatsvindt voor de omliggende percelen. In het herstelplan is daarom geborgd dat de bergingsvijvers moeten worden aangelegd. Uit het rapport Arcadis volgde al dat het aanleggen van de waterhuishoudkundige voorzieningen gevolgen kan hebben op het grondwater. Daarbij is vastgesteld dat de bergingsvijver een aantrekkende werking zal hebben op het grondwater. Gelet op het belang van de bergingsvijvers in het waterhuishoudkundig ontwerp en de conclusies uit het rapport Arcadis lag het op de weg van de raad om te onderzoeken en toe te lichten of een toename van de wateroverlast te verwachten is vanwege de gevolgen van het herstelplan op het grondwater in en buiten het plangebied. In de bergingsberekening staat verder dat er geen kweltoename is meegenomen. Uit het rapport bodem waterpartij volgt daarnaast dat sprake zal zijn van kwel bij de te realiseren bergingsvijvers. De toelichting bij het herstelplan maakt niet inzichtelijk waarom er geen kweltoename is meegenomen, ondanks dat er wel kwel te verwachten is. Voor zover deze toelichting in de schriftelijke reactie of nadere stukken van de raad alsnog is gegeven, stelt de Afdeling vast dat deze geen onderdeel uitmaken van het herstelplan. Naar het oordeel van de Afdeling heeft de raad dit bij het vaststellen van het herstelplan daarom onvoldoende onderzocht en toegelicht of er een toename plaatsvindt van de wateroverlast door de effecten van het herstelplan op het grondwater. Dit is in strijd met artikel 3:2 en artikel 3:46 van de Awb. De betogen slagen in zoverre.

¶ Rechtbank Gelderland 6 november 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8511: Awb, Ow; handhaving, dwangsom, overtredingen, bouwwerken, artikel 22.26, in stand houden bouwwerken, dieren en verharding, evenredigheid, Harderwijk-uitspraak, gelijkheidsbeginsel, vertrouwensbeginsel, toezegging, persoonlijke omstandigheden, financiële gevolgen, tijdverloop, hoogte dwangsommen, invordering, bijzondere omstandigheden, financiële draagkracht overtreder, financiële stukken, betalingsregeling, verlengen begunstigingstermijn
4.1. Anders dan de voorzieningenrechter is de rechtbank van oordeel dat artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Omgevingswet wel aan het besluit ten grondslag kan worden gelegd. Uit dit artikel volgt dat het verboden is om zonder omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit activiteiten te verrichten. Het college heeft dit artikel in samenhang met artikel 22.26 van het omgevingsplan aan het besluit ten grondslag gelegd. Uit artikel 22.26 van het omgevingsplan volgt dat het verboden is zonder omgevingsvergunning een bouwactiviteit te verrichten en het te bouwen bouwwerk in stand te houden en te gebruiken.
4.2. Het staat tussen partijen niet ter discussie dat de bouwwerken zonder de daarvoor vereiste omgevingsvergunning zijn gerealiseerd. Het staat ook niet ter discussie dat eiser de bouwwerken niet zelf heeft gebouwd. Eiser houdt echter wel de bouwwerken in stand. Dat is volgens artikel 22.26 van het omgevingsplan niet toegestaan. Er is daarom sprake van een overtreding vanwege het in stand houden van de bouwwerken zonder de daarvoor vereiste omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit. In zoverre is het college daarom bevoegd om handhavend op te treden.

* Rechtbank Noord-Holland 4 november 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:14964: Awb, Wm, Wabo; (afwijzende) besluiten activiteiten bouwen en beperkte milieutoets, geitenhouderij, intrekking mer-voorbereidingsbesluit, intrekken onherroepelijk geworden besluiten, rechtszekerheid, abbb, VGO-rapporten 2018, geen algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten, gezondheidsrisico’s, VGO-rapport III 2025, causaliteit, nabijheid woningen
9.1 Het college heeft gesteld dat in het VGO-rapport III 2025 sprake is van nieuwe wetenschappelijke inzichten die intrekking van het mer-voorbereidingsbesluit kunnen rechtvaardigen. De rechtbank volgt dit standpunt evenmin en legt dat als volgt uit.
9.2 In jurisprudentie van (andere) rechtbanken (zie bijvoorbeeld de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West Brabant van 26 augustus 2025, ECLI:NLRBZWB:2025:5869) over de VGO-rapporten III 2021 en III 2024 is eerder geconstateerd dat in deze rapporten wel is vastgesteld dat sprake is van een associatief en/of statistisch verband tussen de aanwezigheid van geitenhouderijen binnen een straal van 500 (tot 2000) meter en een verhoogde kans op longontsteking. Daarin is echter ook geconstateerd dat er geen duidelijk causaal verband is tussen de aanwezigheid van geitenhouderijen en een verhoogde kans op longontsteking (en verwante (long)aandoeningen). Deze VGO-rapporten hebben bovendien betrekking op onderzoeksgebieden met een hoge veedichtheid. Dat het associatieve en/of statistische verband ook aanwezig is in controlegebieden met een lage(re) veedichtheid kan op grond van deze rapporten, zo volgt ook uit de jurisprudentie van de (andere) rechtbank(en), niet worden vastgesteld. Het meest recente VOG-rapport III 2025 dat het college nog aanhaalt, bevat over de causaliteit geen andere conclusies dan de VGO-rapporten III 2021 en III 2024. De rechtbank ziet in deze zaak op basis van die door verweerder aangehaalde informatie in de VGO-rapporten daarom geen aanleiding voor een andere beoordeling van die causaliteit. Ter zitting is ook gebleken dat eiseres in een gebied met een lage(re) veedichtheid is gevestigd, zodat de VGO-rapporten voor deze situatie ook geen uitsluitsel geven.
9.3 Anders dan het college met een verwijzing naar de VGO-rapporten aanvoert, heeft het dus niet onderbouwd dat die causaliteit wel vaststaat een daarom vanwege de nabijheid van woningen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu voor wat betreft de gezondheid zich zullen voordoen die maken van een mer vereisen en dus het intrekken van het mer-voorbereidingsbesluit geboden is. Een enkel beroep op het voorzorgbeginsel is daarvoor in het kader van een aanvraag voor een omgevingsvergunning beperkte milieutoets – en de daaraan voorafgaande vraag of een mer moet worden opgesteld – niet voldoende.

* Rechtbank Noord-Nederland 3 november 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4699: Awb, Wabo; vovo, omgevingsvergunning milieu, fabriek maken benzeen, tolueen en xylenen (BTX) van plasticafval, onverwijlde spoed, onomkeerbare (milieu)gevolgen, procedure bpl, Natura 2000, relativiteitsvereiste, ZZS, externe veiligheid, opslag gevaarlijke stoffen, Bevi, Brzo 2015, vervoer gevaarlijke stoffen, ILT, afvalstoffen, voorschriften, acceptatie, calamiteiten, ongewone voorvallen, Omgevingswet, afdeling 2.7 Bal, afwijzing verzoek
6.7. Verzoekers hebben zorgen geuit over het vervoer van gevaarlijke stoffen buiten de inrichting. Het transport van gevaarlijke stoffen over de openbare weg wordt echter niet in de omgevingsvergunning van een individueel bedrijf geregeld. Daarom kunnen er, naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter, ook geen voorschriften over het transport buiten de fabriek aan de verleende omgevingsvergunning worden verbonden. Het transport van gevaarlijke stoffen over de openbare weg wordt gereguleerd door de Wet vervoer gevaarlijke stoffen en de daarbij horende regelgeving. De Inspectie Leefomgeving en Transport is bevoegd om toe te zien op de naleving van die regelgeving.
6.9. De voorzieningenrechter overweegt verder dat de omgevingsvergunning gaat over de door het bedrijf beoogde bedrijfsvoering en niet gaat over incidenten die afwijken van de normale bedrijfsactiviteiten. Voor calamiteiten, waarvoor verzoekers vrezen, gelden onder andere rechtstreeks werkende bepalingen over ongewone voorvallen, die nu – na de inwerkingtreding van de Omgevingswet – zijn opgenomen in afdeling 2.7 van het Besluit activiteiten leefomgeving (voor zover het gaat om milieubelastende activiteiten die zijn aangewezen in hoofdstuk 3 van het Besluit activiteiten leefomgeving).

¶ Rechtbank Limburg 3 november 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:11958: Awb, Ow; omgevingsvergunning beperkingengebiedactiviteit waterstaatswerk, bezwaar niet-ontvankelijk, belanghebbendheid, voldoende objectief en actueel, eigen en persoonlijk belang, rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt, gevolgen van enige betekenis, waterstaatkundige kwaliteit, voorschrift, uitkijktoren, omgevingsplan, wateroverlast, persoonlijk belang, afstand
5.1. In artikel 1:2, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is geregeld dat onder belanghebbende wordt verstaan: ‘’degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken’’. Uit vaste rechtspraak volgt dat degene die een voldoende objectief en actueel, eigen en persoonlijk belang heeft dat rechtstreeks betrokken is bij het bestreden besluit, belanghebbende is als bedoeld in artikel 1:2, eerste lid, van de Awb. Wie rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een activiteit waarop het besluit ziet, is in beginsel belanghebbende bij dat besluit. Zie de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 23 augustus 2017, ECLI:NL:RVS:2017:2271. Daarbij is bij een verleende omgevingsvergunning van belang welke activiteiten de betreffende omgevingsvergunning mogelijk maakt. Het criterium ‘gevolgen van enige betekenis’ van de activiteit is een correctie op dit uitgangspunt. Zie de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 16 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:737. Zonder gevolgen van enige betekenis heeft iemand geen persoonlijk belang bij het besluit. Hij onderscheidt zich dan onvoldoende van anderen.
Rechtstreeks belang
6. De rechtbank overweegt dat aan vergunninghoudster een omgevingsvergunning is verleend voor een beperkingengebiedactiviteit en niet voor de daadwerkelijke bouw van de uitkijktoren. De vereiste omgevingsvergunning die betrekking heeft op een wateractiviteit in een beperkingengebied kan alleen verleend worden indien de activiteit verenigbaar is met het belang van:
a. het voorkomen en waar nodig beperken van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste;
b. het beschermen en verbeteren van de chemische en ecologische kwaliteit van watersystemen; en
c. het vervullen van maatschappelijke functies door watersystemen (artikel 8:84, eerste lid, van het Besluit kwaliteit leefomgeving).
6.1. De rechtbank is van oordeel dat eiser geen rechtstreeks belang heeft bij de verleende omgevingsvergunning. De betekenis van de verleende omgevingsvergunning is gelegen in de waterstaatkundige kwaliteit van het betreffende beperkingengebied. De uiterlijke verschijningsvorm van de uitkijktoren is voor de waterstaatkundige beoordeling niet relevant. Het gaat om het volume dat een bouwwerk in beslag neemt voor zover dat invloed kan hebben op de waterstaatkundige kwaliteit. In de omgevingsvergunning is in voorschrift 1 opgenomen dat de uitkijktoren dient te worden gemaakt en behouden ter plaatse zoals is aangegeven op de bij de beschikking behorende tekening. Dat in dit voorschrift is opgenomen dat de bij de omgevingsvergunning overgelegde tekening gevolgd moet worden wil nog niet zeggen dat de nog aan te vragen omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit met de in de tekening vermelde hoogte vergund mag worden. Welke uitkijktoren en in welke omvang er gerealiseerd mag worden, wordt, onder meer, geregeld in het Omgevingsplan. Het doel van het voorschrift is het vastleggen van de waterstaatkundige situatie waarmee bij de beoordeling rekening is gehouden. Eiser is niet woonachtig in het beperkingengebied en zal daardoor geen wateroverlast kunnen ondervinden. Het is niet doorslaggevend of eiser zicht heeft op de nog te realiseren uitkijktoren. Van een rechtstreeks belang is dus geen sprake.

¶ Rechtbank Oost-Brabant 3 november 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:7612: Awb, Ow; handhaving, dwangsom, voorschrift omgevingsvergunning een of meer milieubelastende activiteiten, opslag kunstgrasafval, bevoegd gezag handhaving, Invoeringswet Omgevingswet, Omgevingsbesluit, dezelfde locatie, begrenzing locatie, vigerende vergunning, één locatie, evenredigheid, Harderwijk-uitspraak, geen bijzondere omstandigheden, geen concreet zicht op legalisatie, algemene milieubelang
3.5. De rechtbank overweegt als volgt. Niet ter discussie staat dat op grond van artikel 4.13, eerste lid van de InvwOw een verleende omgevingsvergunning onder oud recht (voor 1 januari 2024) geldt als een omgevingsvergunning onder de Ow voor de vergunningplichtige milieubelastende activiteiten van het bedrijf van eiseres. Evenmin staat ter discussie dat voorschrift 1.4.1 van de vergunning van 27 november 2009 geldt voor de opslag van het kunstgrasafval, zowel op [naam 2] als op [naam 1] .
3.6. Het handhavingstraject is na 1 januari 2024 en aldus na invoering van de Ow begonnen. Daarom moet de toedeling van de bestuursrechtelijke handhavingstaak worden vastgesteld aan de hand van de relevante bepalingen van de Ow.
3.7. In artikel 18.2, tweede lid, van de Ow is bepaald dat als sprake is van een activiteit waarvoor een omgevingsvergunning is vereist, de bestuursrechtelijke handhavingstaak bij het op grond van paragraaf 5.1.2 van de Ow voor die omgevingsvergunning bevoegd gezag berust.
3.8. In paragraaf 5.1.2. van de Ow is onder meer en voor zover in dit geval relevant artikel 5.13 Ow opgenomen. In artikel 5.13 staat onder meer dat bij algemene maatregel van bestuur, zijnde in dit geval het Omgevingsbesluit (Ob), gevallen kunnen worden aangewezen waarin GS beslist op elke aanvraag om een omgevingsvergunning die betrekking heeft op een locatie waarvoor een door GS eerder verleende omgevingsvergunning geldt.
3.9. Artikel 4.16 van het Ob bepaalt vervolgens dat GS op elke enkel- of meervoudige aanvraag om een omgevingsvergunning beslist die betrekking heeft op een of meer activiteiten als bedoeld in artikel 5.1 of 5.4 van de wet als:
a. die activiteiten geen wateractiviteiten zijn;
b. die activiteiten worden verricht op dezelfde locatie als een milieubelastende activiteit als bedoeld in artikel 3.51, eerste lid, 3.55, eerste lid, 3.58, eerste lid, 3.61, eerste lid, 3.64, eerste lid, 3.67, eerste lid, 3.70, eerste lid, 3.73, eerste lid, 3.76, eerste lid, 3.79, eerste lid, 3.82, eerste lid, 3.85, eerste lid, 3.88, eerste lid, of 3.91, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving; en
c. voor de milieubelastende activiteit, bedoeld onder b, een door gedeputeerde staten eerder verleende omgevingsvergunning geldt.
3.10. In dit geval staat niet ter discussie dat op [naam 1] milieubelastende activiteiten als bedoeld in artikel 5.1 lid 2 onder b Ow worden uitgevoerd, welke in het Bal zijn aangewezen als vergunningplichtige activiteiten en dat de overtreding ziet op een van die activiteiten. Vast staat dat geen sprake is van wateractiviteiten. Over de vraag of de activiteiten hier worden verricht op dezelfde locatie als de milieubelastende activiteit als bedoeld in (in dit geval) artikel 3.79, eerste lid, van het Bal, is wel discussie tussen partijen. De rechtbank overweegt ten aanzien daarvan als volgt. Bij de aanvraag van de oorspronkelijke vergunning verstrekt de aanvrager gegevens over de locatie van de activiteit. Op grond van deze door de initiatiefnemer aangeleverde informatie bepaalt het bevoegd gezag de begrenzing van de locatie waarop de vergunningplicht geldt. Deze wordt in de omgevingsvergunning vastgelegd. In de onder oud recht verleende omgevingsvergunning is het gehele bedrijf ( [naam 2] én [naam 1] ) aangemerkt als één inrichting en aldus zijn [naam 2] en [naam 1] aangemerkt als onderdeel van die inrichting. Daarmee heeft GS naar het oordeel van de rechtbank het gehele bedrijf, dus [naam 2] en [naam 1] gezamenlijk aangemerkt als één locatie, zoals aangevraagd. Aan het vereiste onder b van artikel 4.16 van het Ob is dus ook voldaan omdat op diezelfde locatie een milieubelastende activiteit als bedoeld in artikel 3.79, eerste lid, van het Bal wordt verricht. Dat bij een nieuwe vergunningsaanvraag onder de Ow en het Bal mogelijk een andere begrenzing van de activiteiten zal worden aangevraagd en vastgesteld dan in de vigerende vergunning onder oud recht het geval is, doet naar het oordeel van de rechtbank niet ter zake bij de vraag die hier moet worden beantwoord, te weten de vraag aan wie de handhavingstaak op basis van de huidige uitgangspunten moet worden toebedeeld. Daarbij moet er op basis van de vigerende vergunning vanuit worden gegaan dat sprake is van één locatie. Ook staat vast dat GS voor een van de milieubelastende activiteiten onder b een eerder verleende omgevingsvergunning geldt, te weten een milieubelastende activiteit als bedoeld in artikel 3.79, eerste lid, van het Bal. Dat die vergunning onder oud recht is verleend, is voor de toepassing van dit artikel niet relevant. Aan alle vereisten van artikel 4.16 Ob is dus voldaan. Op grond van het voorgaande komt de rechtbank tot de conclusie dat de handhavingstaak in dit geval voor zowel de activiteiten op [naam 2] , als op [naam 1] berust bij GS. GS heeft zich dus terecht het bevoegd gezag geacht voor het opleggen van de last onder dwangsom.
3.11. Voor zover eiseres nog heeft aangevoerd dat (deels) geen sprake is van overschrijding van de maximum opslagtermijn voor het kunstgrasafval, geldt dat de partij kunstgrasafval op verschillende plekken heeft gelegen, maar wel steeds op de locatie. Nu vergunningvoorschrift 1.4.1 geldt voor de gehele locatie staat daarmee vast dat sprake is van een overtreding van dit voorschrift.

* Rechtbank Rotterdam 30 oktober 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:14834: Awb, Ow; handhaving, invordering, Besluit activiteiten leefomgeving, milieubelastende activiteiten, lichtuitstraling, lod/onherroepelijk, uitzonderlijke gevallen, evident, Richtlijn Lichthinder van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde, specifieke zorgplicht, luminantie, grenswaarde, meetresultaat, afzien invordering, inschakeling deskundige, geen bijzondere omstandigheden
3. In artikel 4.3, eerste lid, aanhef en onder d, van de Omgevingswet is bepaald dat bij algemene maatregel van bestuur regels worden gesteld over milieubelastende activiteiten.
3.1. In artikel 2.11, eerste lid, van het Bal is bepaald dat degene die een milieubelastende activiteit [..] verricht en weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de belangen, bedoeld in artikel 2.2, verplicht is:
a. alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen;
b. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en
c. als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd.
5. Anders dan eiseressen betogen, is overschrijding van de grenswaarde voor lichtuitstraling van de geelverlichte led-strip op de gevel voldoende voor het verbeuren van de dwangsom wegens lichthinder. De Richtlijn, die het college gebruikt ter invulling van de normstelling van de regels uit het Bal, vereist niet dat wordt voldaan aan alle criteria. Bijlage 5 van de Richtlijn bepaalt slechts dat de volgende criteria van belang zijn, waarbij de eerste twee prioriteit hebben:
– de verlichtingssterkte op de gevel van omwonenden (lux);
– de luminantie van het reclameobject (candela per vierkante meter);
– de dynamiek van de reclame-uiting (frequentie in Hz).
Hierbij wordt ook het voorbeeld gegeven dat wanneer een reclame-uiting wel voldoet aan de grenswaarde voor de luminantie, maar niet aan die van de verlichtingssterkte dat de beoordeling dan negatief is en de reclame-uiting volgens deze richtlijn hinder veroorzaakt. Dat er gevallen zijn waarin meerdere van de criteria aan de orde waren, zoals in de uitspraak van de Afdeling waarnaar eiseressen verwijzen, betekent niet dat dit een vereiste is. De door eiseressen genoemde uitspraak van rechtbank Gelderland is voor de rechtbank niet vindbaar in het openbare noch in het eigen register met uitspraken en onderbouwt hun standpunt daarom evenmin. De beroepsgrond slaagt niet.

* Rechtbank Noord-Nederland 23 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4730, Rechtbank Noord-Nederland 23 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4731, Rechtbank Noord-Nederland 23 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4732 en Rechtbank Noord-Nederland 23 oktober 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4733: Awb, Wm, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, (groen)afval, bermmaaisel, begrip “afvalstof”, rechtspraak Hof van Justitie, LAP3, algemene beleidslijn, Leidraad afvalstof of product, Kaderrichtlijn afvalstoffen, gedrag houder, “zicht ontdoen van”, beheer- en onderhoudswerkzaamheden, maatschappelijke opvatting, “voortgezet gebruik”, hergebruik, cumulatieve toetsingsgronden, nieuwe beslissing met inachtneming uitspraak
6. De rechtbank stelt vast dat in deze zaak de discussie zich toespitst op de vraag of er sprake is van verwerking van een afvalstof. De rechtbank zal eerst ingaan op het toetsingskader dat geldt voor de beantwoording van deze vraag.
6.1. De rechtbank overweegt dat in artikel 1.1, eerste lid, van de Wet milieubeheer (Wm) is gedefinieerd wat een afvalstof is: alle stoffen, mengsels of voorwerpen, waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen.
6.2. Uit vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) volgt dat het begrip afvalstof, als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Wm, moet worden uitgelegd met inachtneming van de door het Hof van Justitie van de Europese Unie (het Hof) over dit begrip gevormde jurisprudentie. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 1 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4665. Het is vaste rechtspraak van het Hof dat de vraag of een stof een afvalstof is, moet worden beantwoord met inachtneming van alle omstandigheden van het geval, rekening houdend met de doelstelling van de richtlijn en zonder afbreuk te doen aan de doeltreffendheid daarvan. Zie het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (het Hof) van 15 juni 2000, Arco Chemie Nederland, ECLI:EU:C:2000:318, punten 73, 88 en 97, en het arrest het Hof van 18 april 2002, Palin Granit, ECLI:EU:C:2002:232, punt 24. Bij beantwoording van die vraag is vooral het gedrag van de houder in relatie tot de betekenis van de woorden “zich ontdoen van” relevant. Zie het arrest van het Hof van 18 december 2007, Commissie/Italië, ECLI:EU:C:2007:808, punt 32, en het arrest van 24 juni 2008, Commune de Mesquer, ECLI:EU:C:2008:359, punt 53. In dit verband verdient volgens het Hof bijzondere aandacht of de stof in kwestie voor de houder ervan geen nut heeft of meer heeft, zodat deze stof een last is waarvan hij zich wil ontdoen. Als dat het geval is, dan is sprake van een afvalstof. Wil de houder een stof hergebruiken, dan moet in het licht van de verplichting om het begrip afvalstof ruim uit te leggen, het hergebruik niet slechts mogelijk maar zeker zijn. Zie het arrest van het Hof van 12 december 2013, Shell Nederland, ECLI:EU:C:2013:821, punt 42 en 53. Verder ligt het op de weg van de houder van stoffen om aan te tonen dat hergebruik ervan niet alleen tot de mogelijkheden behoort, maar zeker is. Zie het arrest van het Hof van 4 juli 2019, Tronex, ECLI:EU:C:2019:564, punt 40. Zie ook het arrest van het Hof van 3 oktober 2013, Brady, ECLI:EU:C:2013:627, punt 64.
6.3. De rechtbank stelt vast dat het college en de coöperatie bij de beantwoording van de vraag of sprake is van een afvalstof in het bijzonder betekenis hebben toegekend aan de Leidraad en LAP3. De rechtbank overweegt dat in LAP3 een algemene beleidslijn is opgenomen die onder andere geldt bij de uitleg en toepassing van de definitie van het begrip afvalstof. Deze beleidslijn is gebaseerd op en dient ter verduidelijking van de uitgangspunten die in de Kaderrichtlijn afval (Kra) en de rechtspraak van het Hof over het begrip afvalstof zijn neergelegd (Leidraad afvalstof of product, pagina 5). De Leidraad heeft tot doel om de beleidslijn die in LAP3 is geformuleerd, nader toe te lichten. Dit betekent naar het oordeel van de rechtbank dat de genoemde documenten geen zelfstandige betekenis hebben, maar slechts bespreken hoe het begrip ‘afvalstof’ en de daaromtrent ontwikkelde jurisprudentie volgens de opstellers van het beleid moet worden uitgelegd. Deze documenten vormen daarom geen zelfstandige bron van regelgeving, reden waarom de rechtbank toetst aan het begrip ‘afvalstof’ zoals neergelegd in de Wm en de jurisprudentie.
7. De rechtbank overweegt dat uit vaste jurisprudentie volgt dat de vraag of iets een afvalstof is, moet beantwoord met inachtneming van alle omstandigheden van het geval. Zie bijvoorbeeld ook de uitspraak van de Afdeling van 30 augustus 2023, ECLI:NL:RVS:2023:3328.
8.1. De rechtbank overweegt dat uit vaste jurisprudentie volgt dat bij de beantwoording van de vraag of iets als afvalstof kwalificeert, vooral het gedrag van de houder in relatie tot de betekenis van de woorden ‘zich ontdoen van’, relevant is (zie onder 6.2).
8.2. Naar het oordeel van de rechtbank is het bermmaaisel aan te merken als een last waarvan de gemeente zich moet ontdoen, zodat sprake is van een afvalstof. De rechtbank acht daarvoor van belang dat het in dit geval gaat om materiaal dat vrijkomt bij beheer- en onderhoudswerkzaamheden en dat het niet gaat om materiaal dat met een bijzonder doel wordt geproduceerd. De gemeente betaalt vervolgens de coöperatie om het bermmaaisel aan te nemen en te (laten) composteren. Dit was de werkwijze ten tijde van het bestreden besluit, maar ook nog ten tijde van de zitting bij de rechtbank. De omstandigheid dat het bermmaaisel overblijft na beheer en onderhoud en de gemeente de coöperatie betaalt voor de inname, is naar het oordeel van de rechtbank een sterke aanwijzing dat het maaisel voor de gemeente een last is, waar het zich van ontdoet. Dat is naar het oordeel van de rechtbank bovendien in lijn met de maatschappelijke opvatting die onder meer blijkt uit de regelgeving over (composteren) van groenafval. Zo wordt in de Kra en de Wm biologisch afbreekbaar tuin- en plantsoenafval ‘bio-afval’ genoemd en wordt compostering in de Kra specifiek genoemd als ‘nuttige toepassing’ van een afvalstof. De rechtbank is van oordeel dat in dit geval daarvan ook sprake is zodat het bermmaaisel een last is waarvan de gemeente zich ontdoet. Naar het oordeel van de rechtbank is dus sprake van een afvalstof.
8.3. Het college en de coöperatie stellen in de kern dat sprake is van ‘voortgezet gebruik’ en dat de gemeente zich om die reden niet ontdoet van het bermmaaisel. De rechtbank stelt vast dat ‘voortgezet gebruik’ geen begrip is dat is opgenomen in de wet en is ook geen begrip dat door het Hof of de Afdeling wordt gehanteerd bij de uitleg van de vraag of een stof een afvalstof is. Uit de jurisprudentie blijkt wel dat een stof niet als afvalstof heeft te gelden, als het wordt ‘hergebruikt’. Er is sprake van hergebruik, als de stof zonder voorafgaande bewerking zeker en op een vergelijkbare wijze worden hergebruikt. Zie bijvoorbeeld de Afdeling van 20 februari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:543 en 1 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4665. Uit de hiervoor onder 8 beschreven werkwijze volgt dat het bermmaaisel dat hier wordt gebruikt, vooraf wordt geselecteerd. Ook wordt het maaisel gemengd met een koolstofhoudend materiaal voordat het naar een lid van de coöperatie wordt gebracht. Dit zijn naar het oordeel van de rechtbank voorafgaande bewerkingen. Bovendien is het composteren op zichzelf ook een bewerking van het bermmaaisel. Het bermmaaisel wordt, met een bepaalde toevoeging, omgezet in compost. Vervolgens wordt het compost gebruikt. Dat is niet aan te merken als hergebruik op een vergelijkbare wijze als het bermmaaisel. Er is dan ook naar het oordeel geen sprake van hergebruik van dezelfde stof, zoals bedoeld in de rechtspraak van de Afdeling.
8.4. Indien en voor zover toch aan het begrip ‘voortgezet gebruik’ uit LAP3 en de Leidraad zou moeten worden getoetst, is de rechtbank ook in dat geval van oordeel dat op basis daarvan niet kan worden geconcludeerd dat bermmaaisel geen afvalstof is. In de Leidraad worden de volgende cumulatieve toetsingsgronden genoemd:
– het gebruik van het materiaal moet zeker zijn;
– het gebruik van het materiaal moet rechtmatig zijn; en
– het gebruik van het materiaal moet voldoende hoogwaardig zijn.
Hierbij wordt in het kader van ‘voortgezet gebruik’ telkens gesproken over “het materiaal”.
8.4.1.De rechtbank maakt daaruit op dat ‘voortgezet gebruik’ aan de orde kan zijn als telkens hetzelfde materiaal wordt gebruikt/toegepast. Dat is ook in lijn met hetgeen hiervoor onder 8.2. is overwogen. Daarvan is hier naar het oordeel van de rechtbank geen sprake. Aan het begin van de keten is het materiaal ‘bermmaaisel’, aan het einde is het materiaal ‘compost’. Ook ziet de rechtbank geen grond voor het oordeel dat het gebruik van maaisel dat overblijft na onderhoud of werkzaamheden aan bermen om de enkele reden dat deze wordt gebruikt in een composteringsproces niet langer aan te merken is als een afvalstof. Dat dit bermmaaisel mogelijk zonder milieurisico kan worden ingezet voor een nieuwe toepassing, wat daar verder van zij, maakt dat niet anders. Daarbij betrekt de rechtbank dat composteren nu juist algemeen wordt aangemerkt als nuttige toepassing van (groen)afval. De rechtbank ziet geen aanknopingspunt om dit in dit geval anders te zien. Wat partijen overigens nog hebben aangevoerd over de hiervoor genoemde toetsingsgronden, doet daar niet aan af. Dat laat overigens onverlet dat het bermmaaisel na het composteren (onder voorwaarden) het karakter van afvalstof kan verliezen, maar dat is niet de situatie die in deze zaak ter beoordeling voorligt.
9. De rechtbank is op grond van bovenstaande overwegingen van oordeel dat bermgras als afvalstof heeft te gelden. Naar het oordeel van de rechtbank is het bermmaaisel aan te merken als een last waarvan de gemeente zich moet ontdoen. Het college heeft dat niet onderkend. Daarmee heeft het college onvoldoende deugdelijk gemotiveerd dat geen sprake is van een overtreding. Het college heeft daarom op onjuiste gronden afgezien van handhaving op de genoemde percelen.

¶ Rechtbank Den Haag 23 oktober 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:31212: Awb, Ow; afwijzing handhavingsverzoek, speelvoorzieningen, geluidhinder, inbreuk privacy, omgevingsplan, tijdelijk deel/bpl, overtreding, hoogte, openbaar gebruik, zwaartekracht of fysieke kracht mens, Besluit bouwwerken leefomgeving, rechtszekerheid, letterlijk uitleggen planregel, begrip “groen”, plansystematiek, bestemmingsomschrijving
5.2. Bij de controle van de toezichthouder op 26 februari 2025 is geconstateerd dat het hoogste speeltoestel, namelijk het speelhuisje met glijbaan, een hoogte heeft van 2,76 meter. De aanwezige speeltoestellen zijn niet voor particulier maar voor openbaar gebruik en functioneren uitsluitend met behulp van de zwaartekracht of de fysieke kracht van de mens. Dit betekent dat aan artikel 2.26, tweede lid, onder a, van het Bbl is voldaan. Naar het oordeel van de rechtbank is het plaatsen van de speelvoorzieningen voor wat betreft de bouwactiviteit daarom vergunningvrij. Ook aan de vereisten van artikel 22.27, onder d, van de regels van het omgevingsplan is voldaan. Dat laat echter onverlet dat nog steeds sprake kan zijn van een vergunningplichtige omgevingsplanactiviteit, namelijk als het plaatsen van de speeltoestellen in strijd is met het omgevingsplan (als bedoeld in onderdeel b van de definitie van ‘omgevingsplanactiviteit’ in de bijlage bij de Ow). De rechtbank ziet zich daarom voor de vraag gesteld of het plaatsen van de speeltoestellen in strijd is met het bestemmingsplan, als onderdeel van het tijdelijke deel van het omgevingsplan.
5.3. Uit vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) volgt dat voor het antwoord op de vraag of een activiteit in strijd is met het bestemmingsplan de op de verbeelding aangegeven bestemming(en) en aanduiding(en) en de daarbij behorende regels bepalend zijn. Vanwege de rechtszekerheid moet een planregel letterlijk worden uitgelegd. Als die op zichzelf niet duidelijk is, ook niet in samenhang met de andere planregels (systematiek), dan komt betekenis toe aan de niet bindende plantoelichting. Die plantoelichting kan namelijk meer inzicht geven in de bedoeling van de planwetgever. Als een begrip niet in de planregels zelf is omschreven en als in het omgevingsplan en de plantoelichting geen aanwijzingen zijn te vinden hoe dat begrip moet worden uitgelegd, dan komt betekenis toe aan de uitleg die het college aan dat begrip heeft gegeven. Het college kan daarbij aansluiten bij het algemeen spraakgebruik (zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling van 29 april 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:2432, r.o. 4.1).
5.4. De rechtbank stelt vast dat de speelvoorzieningen zijn geplaatst op gronden met de bestemming ‘Wonen’ en de functieaanduiding ‘verkeer’. Ingevolge artikel 7.1, aanhef en onder e, van de planregels zijn de gronden ter plaatse van deze aanduiding bestemd voor uitsluitend wegen, parkeervoorzieningen, voet- en fietspaden en groen. Tussen partijen is niet in geschil dat de planregels niet voorzien in een omschrijving van het begrip ‘groen.’ Partijen verschillen van mening over de vraag of het begrip ‘groen’ ook speelvoorzieningen omvat. Zoals hiervoor is overwogen, moet in het geval een planregel op zichzelf onduidelijk is, in de eerste plaats worden nagegaan of de planregel in samenhang met de andere planregels (de plansystematiek) aanknopingspunten biedt voor de uitleg van een begrip.
5.5. Naar het oordeel van de rechtbank blijkt uit de plansystematiek dat het begrip ‘groen’ in artikel 7.1, onder e, van de planregels géén speelvoorzieningen omvat. Daartoe overweegt zij het volgende. Speelvoorzieningen worden in de bestemmingsomschrijving in artikel 7.1 van de planregels niet expliciet genoemd. De bestemmingsomschrijving van de bestemming ‘Groen’ in artikel 4.1 van de planregels noemt speelvoorzieningen wél. Speelvoorzieningen zijn ook expliciet genoemd in de bestemmingsomschrijving in artikel 3.1 van de planregels voor de bestemming ‘Gemengd’ en in artikel 5.1 van de planregels voor de bestemming ‘Verkeer – Verblijfsgebied.’ Uit deze plansystematiek leidt de rechtbank af dat de planwetgever heeft beoogd om speelvoorzieningen wél toe te staan op gronden met deze bestemmingen en níet op gronden met de bestemming ‘Wonen.’
5.6. De lezing van het college dat de planwetgever met het begrip ‘groen’ in artikel 7.1, onder e, van de planregels bedoeld heeft de volledige bestemmingsomschrijving van de bestemming ‘Groen’ op gronden met de bestemming ‘Wonen’ en de functieaanduiding ‘verkeer’ toe te staan, volgt de rechtbank niet. Een dergelijke wijze van bestemmen zou in strijd zijn met de rechtszekerheid die bij de uitleg van planregels nu juist van groot belang is. Bovendien zouden voet- en fietspaden dan niet ook genoemd hoeven worden in artikel 7.1, onder e, van de planregels, nu de bestemmingsomschrijving in artikel 4.1 van de planregels die al expliciet noemt. Dat is een aanwijzing dat de planwetgever met het begrip ‘groen’ in artikel 7.1, onder e, van de planregels niet de volledige bestemmingsomschrijving van de bestemming ‘Groen’ bedoeld heeft.
5.7. De rechtbank overweegt ten overvloede dat de plantoelichting evenmin aanknopingspunten biedt voor het oordeel dat op gronden met de bestemming ‘Wonen’ en de functieaanduiding ‘verkeer’ speelvoorzieningen zijn toegestaan, en dat de uitleg die het college aan het begrip ‘groen’ geeft, ook niet aansluit bij het algemeen spraakgebruik. Het Van Dale Groot Woordenboek van de Nederlandse Taal definieert groen (voor zover hier relevant kan zijn) als “het gebladerte van bomen, loof van knol- en wortelgewassen enz.” of “plantsoen”. Speelvoorzieningen kunnen daar naar het oordeel van de rechtbank niet onder worden verstaan.
5.8. Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat het college zich niet op het standpunt heeft kunnen stellen dat het bestemmingsplan de speelvoorzieningen ter plaatse toestaat. De speelvoorzieningen zijn dus in strijd met het (tijdelijke deel van het) omgevingsplan geplaatst. Daarvoor is geen omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit verleend. Er is dan ook sprake van een overtreding van artikel 5.1, eerste lid, onder a, van de Ow. Het handhavingsverzoek van eiseres is dus ten onrechte afgewezen op de grond dat geen sprake zou zijn van een overtreding. Het betoog van eiseres slaagt.

* Rechtbank Midden-Nederland 9 oktober 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:7699: Awb, Wvw 1994; verkeersbesluit, aanwijzing parkeerplaatsen, parkeergelegenheid opladen elektrische voertuigen, begrippen/beoordelingsruimte, belangenafweging, beleidsruimte, evenredigheid, ontvankelijkheid, geen bezwaar gemaakt, alternatieve locaties, (technische) vereisten, beleidsregels, clustering laadpalen, gelijkwaardig resultaat met minder bezwaren, gelijkwaaridig alternatief, finale geschilbeslechting, zelf in de zaak voorzien
14. Naar het oordeel van de rechtbank kon het college niet in redelijkheid tot de keuze komen om twee parkeerplaatsen ter hoogte van de [adres 1] te reserveren voor het opladen van elektrische voertuigen. Dat legt de rechtbank hierna uit.
15. Het staat niet ter discussie dat de locatie tussen [adres 2] en [adres 3] ook geschikt is als locatie voor een laadpaal en aan alle (technische) vereisten uit de Beleidsregels voldoet. Het staat ook niet ter discussie dat de laadpaal voor eiseres en haar echtgenoot zichtbaar is als deze ter hoogte van hun woning zal worden geplaatst. Op de zitting heeft de rechtbank met partijen vastgesteld dat dat niet het geval is op de alternatieve locatie tussen [adres 2] en [adres 3] . Het college heeft erkend dat de laadpaal vanuit de omliggende woningen niet zichtbaar zal zijn vanwege de hoge begroeiing ter plaatse. Ook is besproken dat een laadpaal op deze locatie niet te dicht bij de bestaande laadpaal ligt, zodat clustering van laadpalen wordt voorkomen, en dat deze locatie ook voldoet aan de wens om laadpalen die worden geplaatst op basis van datagestuurd laden binnen een afstand van 200 meter van de bestaande laadpaal te plaatsen, waarvan de norm wordt overschreden. Dat betekent dat het op voorhand duidelijk is dat er door het plaatsen van een laadpaal op de locatie tussen de [adres 2] en de [adres 3] een gelijkwaardig resultaat kan worden behaald met minder bezwaren. Hierbij vindt de rechtbank ook van belang dat het college zelf in de Beleidsregels als uitgangspunt heeft opgenomen dat laadpalen bij voorkeur worden geplaatst op locaties die vanuit woningen niet of nauwelijks zichtbaar zijn. De stelling van het college dat het slechts een uitgangspunt is en geen voorwaarde, is niet relevant. Dat doet er immers niet aan af dat het college deze uitgangspunten kenbaar en zorgvuldig in de belangenafweging moet betrekken. Dat heeft het college hier niet gedaan.
16. Kortom: het college heeft bij het reserveren van de parkeerplaatsen voor het laden van elektrische voertuigen ter hoogte van de [adres 1] in [plaats] het belang van eiseres dat een laadpaal niet of zo min mogelijk zichtbaar is ten onrechte niet meegewogen. Omdat vast staat dat er een gelijkwaardig alternatief is voor parkeerplaatsen waar elektrische voertuigen opgeladen kunnen worden (de locatie tussen de [adres 2] en de [adres 3] ) waar de laadpaal niet zichtbaar zal zijn, had het college de twee parkeerplaatsen ter hoogte van de [adres 1] niet mogen reserveren voor het opladen van elektrische voertuigen. De rechtbank geeft eiseres gelijk en verklaart haar beroep daarom gegrond. Omdat het beroep gegrond is, behoeven de overige beroepsgronden geen bespreking.
17. Omdat het beroep gegrond is, vernietigt de rechtbank het bestreden besluit. Het bezwaar van eiseres ligt daarmee weer open. Omdat vaststaat dat de laadpaal niet geplaatst mag worden ter hoogte van de [adres 1] in [plaats] kunnen op die gereserveerde parkeerplekken geen voertuigen worden opgeladen. Daarmee is de grondslag voor het verkeersbesluit voor zover het ziet op die parkeerplekken komen te vervallen, omdat geen sprake meer is van het voorkomen of beperken van de gevolgen voor het milieu zoals bedoeld in artikel 2, tweede lid, onder a van de WvW.
18. De uitkomst in deze zaak kan dus niet anders zijn dan dat de twee parkeerplaatsen ter hoogte van de [adres 1] niet gereserveerd mochten worden voor het opladen van elektrische voertuigen. De rechtbank neemt daarom zelf een beslissing op het bezwaar van eiseres door het verkeersbesluit te herroepen voor zover daarbij de twee parkeerplaatsen bij de [adres 1] in [plaats] worden gereserveerd voor het opladen van elektrische voertuigen. Als het college van plan is om andere parkeerplaatsen aan te wijzen voor het opladen van elektrische voertuigen aan of in de buurt van de [locatie] , dan is het aan het college om een nieuw verkeersbesluit te nemen. Omdat er geen aanvraag ligt, is daar geen beslistermijn aan verbonden.

¶ Rechtbank Midden-Nederland 21 september 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:7915: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning, bouwen nieuw bedrijfsgebouw, trillingschade, monitoringsplan, heipalen, geen trillingsgevoelige fundering, aandachtspunt, juridische betekenis, specifieke zorgplicht, Besluit bouwwerken leefomgeving, hoofdstuk 7 Bbl, geen onderdeel beoordelingsregels, afwijzing verzoek
9. De voorzieningenrechter volgt verzoekster niet. Allereerst is aandachtspunt 5 geen vergunningvoorschrift, zodat daaraan niet de juridische betekenis kan toekomen die verzoekster voorstaat. Het belangrijkste in deze zaak is echter dat de omvang van het geding waarover de voorzieningenrechter kan oordelen, (onder meer) wordt gevormd door het bestreden besluit. Volgens verzoekster kan dit besluit geen stand houden, omdat het in strijd is met de specifieke zorgplicht uit artikel 7.4 van het Bbl. De regels uit hoofdstuk 7 van het Bbl, waaronder de specifieke zorgplicht, maken evenwel geen deel uit van de beoordelingsregels die het college bij het beoordelen van de aanvraag om omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit kan betrekken. De regels uit Hoofdstuk 7 zijn rechtstreeks werkend en zien op de uitvoering van bouw- en sloopwerkzaamheden. De specifieke zorgplicht is (en kan) dus niet aan de bestreden omgevingsvergunning ten grondslag (zijn) gelegd, zodat de voorzieningenrechter op grondslag daarvan ook geen voorziening kan treffen.

* Rechtbank Amsterdam 16 september 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:9491: Awb, Gmw; weigering exploitatievergunningen, APV, horecabedrijf, restaurant bij hostel, Omgevingswet, bestemmingsplannen, tijdelijk deel omgevingsplan, horecabestemming, omschrijving horeca, toelichting, zienswijzennota, openstellen voor niet-hotelgasten, uitleg planregel, rechtszekerheid, letterlijke uitleg, bedoeling planwetgever, begrip “bijbehorend”, algemeen spraakgebruik, Van Dale, geen strijd bpl, tweede aanvraag, herhaalde aanvraag, hetzelfde rechtsgevolg
4.2. De rechtbank stelt bij de beoordeling het volgende voorop. Voor het antwoord op de vraag of een activiteit in strijd is met het bestemmingsplan, zijn de op de verbeelding aangegeven bestemming(en) en aanduiding(en) en de daarbij behorende regels bepalend. Vanwege de rechtszekerheid moet een planregel letterlijk worden uitgelegd. Als die op zichzelf niet duidelijk is, ook niet in samenhang met de andere planregels (systematiek), dan komt betekenis toe aan de niet bindende plantoelichting. Die plantoelichting kan in dat geval meer inzicht geven in de bedoeling van de planwetgever. Zie onder meer de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) van 16 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:682. Als ook de plantoelichting geen duidelijkheid geeft over de betekenis van een bepaalde term in het bestemmingsplan, moet worden gekeken naar de betekenis in het algemeen spraakgebruik.
4.3. Niet in geschil is dat op deze locatie een hotel – waaronder volgens de planregels ook een jeugdherberg/hostel valt – met een ‘bijbehorend’ restaurant is toegestaan. In de planregels staat niet dat het restaurant uitsluitend toegankelijk mag zijn voor gasten van het hotel of hostel. De term ‘bijbehorend’ wordt in de planregels niet nader gedefinieerd. De rechtbank ziet, in tegenstelling tot de burgemeester, geen grond voor het oordeel dat aan het begrip ‘bijbehorend’ dezelfde betekenis moet worden toegekend als aan het in het bestemmingsplan afzonderlijk gedefinieerde begrip ‘ondergeschikte’ horeca. Het begrip ‘ondergeschikte’ horeca ziet namelijk op niet-zelfstandige horeca van categorie 3 of 4 binnen een andere hoofdfunctie. Voor horeca van categorie 5 heeft de planwetgever echter niet gekozen voor het begrip ‘ondergeschikte horeca’, maar spreekt het bestemmingsplan juist uitdrukkelijk van een ‘bijbehorende’ bar en restaurant. Het begrip ‘bijbehorend’ betekent volgens de rechtbank niet zonder meer ‘ondergeschikt’ of ‘onzelfstandig’.
4.4. De rechtbank volgt de burgemeester ook niet in zijn standpunt dat uit de systematiek van het bestemmingsplan toch een dergelijke beperking volgt. Dat het bestemmingsplan onderscheid maakt tussen een zelfstandig restaurant van categorie 4 en een hotel met bijbehorend restaurant van categorie 5, betekent niet dat een restaurant van een hotel uitsluitend hotelgasten mag ontvangen.
4.5. Ook uit de toelichting op het bestemmingsplan volgt niet dat alleen hostelgasten van het restaurant gebruik mogen maken. In de toelichting staat dat aanverwante activiteiten die direct aan de hotelfunctie zijn te relateren, waaronder een restaurant, zijn toegestaan. In de Nota van Beantwoording zienswijzen staat dat het restaurant een ‘onzelfstandig onderdeel’ van het hotel moet zijn. Daaruit kan, volgens de rechtbank, slechts worden opgemaakt dat er een functionele en organisatorische samenhang tussen het restaurant en het hotel moet bestaan. Bijvoorbeeld dat als het hotel ophoudt te bestaan, dan zal ook de exploitatie van het bijbehorende restaurant moeten worden beëindigd. Uit het gegeven dat het restaurant een ‘onzelfstandig onderdeel’ van het hotel moet zijn volgt niet dat het restaurant uitsluitend voor hotel- of hostelgasten toegankelijk mag zijn.
4.6. De eerdere uitspraak van deze rechtbank van 11 juni 2020 leidt niet tot een ander oordeel. Die uitspraak ging over een omgevingsvergunning en zag op het vorige bestemmingsplan op grond waarvan een andere bestemming gold. Uit de begripsaanduiding in het vorige bestemmingsplan volgde dat horeca ondergeschikt moest zijn aan de hotel functie. Het huidige bestemmingsplan geeft die beperking echter niet (meer). De uitleg van in het verleden gebruikte planregels is niet bepalend voor de uitleg van het begrip ‘bijbehorend’ in het nu geldende bestemmingsplan. Dat het bestemmingsplan volgens de burgemeester conserverend van aard is en geen nieuwe horecalocaties beoogt mogelijk te maken, maakt dat niet anders. Eiseres wil immers geen nieuwe zelfstandige horecalocatie realiseren.
4.7. Voor zover na het voorgaande nog onduidelijkheid zou bestaan over de betekenis van ‘bijbehorend’, geeft ook het algemeen spraakgebruik geen aanleiding voor de door de burgemeester voorgestane uitleg. Van Dale Groot Woordenboek van de Nederlandse taal (Van Dale) omschrijft ‘bijbehorend’ als ‘tot een hoofdzaak behorend’. Het begrip ziet daarmee op de verhouding tussen de hoofdzaak en hetgeen daarbij behoort. Uit die betekenis volgt niet dat bepalend is welke personen van dat bijbehorende onderdeel gebruik mogen maken.
4.8. Naar het oordeel van de rechtbank blijft [restaurant] ook bij openstelling voor niet-hostelgasten een restaurant dat bij het hostel behoort. Daarbij is onder meer van belang dat het restaurant onderdeel is van de exploitatie van het hostel, gebruikmaakt van de keuken en medewerkers van het hostel en dat de hotelfunctie de hoofdfunctie van het pand blijft. Veruit het grootste deel van het vloeroppervlak en de activiteiten in het pand blijft verband houden met het hostel. Dat ook personen die niet in het hostel verblijven in het restaurant kunnen eten, is niet in strijd met de bestemming horeca van categorie 5.
4.9. De rechtbank komt daarom tot het oordeel dat het openstellen van het restaurant voor niet-hostelgasten niet in strijd is met het bestemmingsplan. De burgemeester heeft het bestreden besluit 1 daarom ten onrechte gebaseerd op de in artikel 3.3 van de APV opgenomen weigeringsgrond. Deze beroepsgrond slaagt.