Weekoverzicht uitspraken omgevingsrecht
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2652: Awb, Wro; bpl, omvormen agrarische percelen naar duurzaam bedrijventerrein, zonnepark, natuurinclusieve landbouw, milieucategorie 4.2, rechtszekerheid, uitgiftebeleid, landschappelijke inpassing, landschappelijk raamwerk, objectieve begrenzing, gebodsbepaling, groenstrook, omvang wijzigingsgebied, stikstofdepositie
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2622: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, veranderen en vergroten kindcentrum, afwijking bebouwingspercentage, grondentrechter, stikstofdepositie (Rb 21/775 en 21/1011)
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2623: Awb, Wro; bpl, herstel gebruik, voorwaardelijke verplichting, uitzichtplaats, handhaving, uitspraak na tussenuitspraak
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2616: Awb, Wro; bpl, vijf woningen, voormalig agrarisch, functieveranderingsbeleid, openheid gebied
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2648: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, vergroten melkgeitenstal, gezondheid, longontsteking, aanplant, landschappelijke inpassing, recht op leven, EVRM, (Rb Noord-Nederland 20/2586)
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2630: Awb, Wro; bpl, wooncomplex, 40 woningen, verbouwing rijksmonument, klooster, inspraak, kennisname zienswijzen, Verdrag van Granada, architectonisch erfgoed, openbaarheid kapel, belevingswaarde, parkeeroverlast, parkeerplaatsen, verkeer, plangrenzen, overschrijding redelijke termijn
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2635: Awb, Wro, Chw; bpl, 70 woningen, braakliggend land, bijbehorend bouwwerk, afwijken parkeernorm, groen, verkeer, bomen
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2650: Awb, Wro; bpl, 206 woningen, belanghebbendheid, verkeer, ontsluiting, verkeersveiligheid, verkeersonderzoek, nut en noodzaak, grotere ontwikkeling
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2643: Awb, Wro; bpl, woning en recreatiewoning, sloop agrarische bebouwing, functieveranderingsbeleid, voorwaarden functieverandering, creëren ontwikkelruimte, één-erfgedachte, woningbouwbeleid, recreatiebeleid, privacy, oppervlakte bijbehorende bouwwerken
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2645: Awb, Wro; bpl, 10 woningen, inpassing in omgeving, woningnood, stedenbouwkundige aanvaardbaarheid, bouwhoogte, doorzicht, beleidskader, verkeersveiligheid, parkeren, groen
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2644: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning bouwen, dakterras en dakopbouw, geen bijzondere omstandigheden (Rb Noord-Holland 22/4366)
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2654: Awb, Wabo, Chw; omgevingsvergunning bouwen, zonnepark, 3 ha, schaarste landbouwgrond, vervuiling door corrosie, waterbergend vermogen, biodiversiteit, landschappelijke inpassing (Rb Gelderland 21/5444)
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2647: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, 8 appartementen, privacy, noodzakelijkheid afwijkend gebruik (Rb Zeeland-West-Brabant 22/2452)
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2624: Awb, Wro; bpl, levensloopbestendige woning, seniorenwoning, onderscheid naar leeftijd ruimtelijk niet relevant, ruimtelijke inpassing, groen, bereikbaarheid hulpdiensten, verkeersveiligheid, mondelinge zienswijze
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2615: Awb, Wet bodembescherming; verzoek om intrekking toestemming saneringsplan, woningbouwproject, ernstige bodemverontreiniging, niet bevoegd tot intrekking
# ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2637: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, padel, geluid, herstel gebreken, aantal metingen, gevelreflectie, meteorologische omstandigheden, geluidsoverdracht, uitleg Handleiding meten en rekenen industrielawaai 1999, einduitspraak na tussenuitspraak
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2633: Awb, Wabo; intrekking beslissing op bezwaar, omgevingsvergunning bouwen, uitrit, noodzakelijkheid intrekking, stedenbouwkundig oogpunt, vertrouwensbeginsel (Rb Overijssel 21/1929)
# ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2646: Awb, Wnb; Wnb-vergunning verjagen kolganzen, grauwe ganzen en brandganzen met ondersteunend afschot, verstoringsafstanden, landbouwbelang (Rb Overijssel 20/1639 en 20/1640)
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2642: Awb, Wabo; handhaving, drie lasten onder dwangsom, verwijderen aanpassingen paardenstal, verwijderen overkapping, blokhut, container, verwijderen opgeslagen materialen, bouwen zonder vergunning, herstelmaatregelen, verlenging begunstigingstermijn, vertrouwensbeginsel (Rb Overijssel 22/1220 en 22/1221)
* College van Beroep voor het bedrijfsleven 10 juni 2025, ECLI:NL:CBB:2025:331: Awb, Msw; boete, overschrijding gebruiksnorm dierlijke meststoffen, stikstofgebruiksnorm, fosfaatgebruiksnorm, mestverwerkingsplicht, verwijtbaarheid, redelijke termijn (Rb Oost-Brabant 21/1627)
¶ ABRvS 10 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2591: Awb, Ow; vovo, verzoek starten projectprocedure, windpark, drie windturbines, kennelijk niet-ontvankelijk
* ABRvS 10 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2593: Awb, Wro; vovo, bpl, twee bouwvlakken, 5 woningen, ruimte voor ruimte, binnen bestaande stedelijke structuur
* Rechtbank Rotterdam 6 juni 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:6772: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, plaatsen serre achterzijde woning, welstandseisen, welstandsadvies, afwijken beheersverordening, evidente privaatrechtrechtelijke belemmering, negatieve invloed natuurlijke ventilatie
* ABRvS 6 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2581: Awb, Wabo; vovo, omgevingsvergunning, energiecentrale, verzoek verlenging termijn continu meten, waterstofchloride, fluorwaterstofgas, kwik, jaarvracht zwaveldioxiden (Rb Noord-Nederland 21/2838)
* ABRvS 5 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2569: Awb, Mijnbouwwet; vovo, winningsplan, gaswinning, maatschappelijke onrust, aardbevingen, bodemtrilling, bodemdaling, belangenafweging
* Rechtbank Rotterdam 5 juni 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:6777: Awb, Wabo; vovo, niet-ontvankelijkverklaring, omgevingsvergunning, kappen zes bomen, 750 m2 houtopstand, ontvankelijkheid, persoonlijk belang, afstandscriterium
* Rechtbank Midden-Nederland 5 juni 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2684: Awb, Wet beheer rijkswaterstaatwerken, Chw; wijziging Wbr-vergunning, 6 laadplekken, Dienstenrichtlijn
* Rechtbank Midden-Nederland 5 juni 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2680: Awb, Wet beheer rijkswaterstaatwerken, Chw; wijziging Wbr-vergunning, 14 laadplekken, beperken looptijd vergunning, privaatrechtelijke concessie, Dienstenrichtlijn
* Rechtbank Midden-Nederland 5 juni 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2679: Awb, Wet beheer rijkswaterstaatwerken, Chw; Wbr-vergunning, 8 laadplekken, beperken looptijd vergunning, privaatrechtelijke concessie, Dienstenrichtlijn, Europese regelgeving
* Rechtbank Midden-Nederland 5 juni 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2676: Awb, Wet beheer rijkswaterstaatwerken, Chw; Wbr-vergunning, 4 laadplekken, beperken looptijd vergunning, privaatrechtelijke concessie, Dienstenrichtlijn, Europese regelgeving
* Rechtbank Midden-Nederland 5 juni 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2675: Awb, Wet beheer rijkswaterstaatwerken, Chw; Wbr-vergunning, wachtruimte, ontvankelijkheid, verzorgingsplaatsen, groenvoorzieningen, privaatrechtelijke belemmering
* Rechtbank Midden-Nederland 5 juni 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2673: Awb, Wet beheer rijkswaterstaatwerken, Chw; Wbr-vergunning, 2 laadpalen, verhard voetpad, verplaatsen picknicktafel, beperken looptijd vergunning, privaatrechtelijke concessie, Dienstenrichtlijn, Europese regelgeving
* Rechtbank Midden-Nederland 5 juni 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2672: Awb, Wet beheer rijkswaterstaatwerken, Chw; Wbr-vergunning, 3 elektrische laadpunten bij wegrestaurant, voetpad, verplaatsen container, beperken looptijd vergunning, privaatrechtelijke concessie, Dienstenrichtlijn, Europese regelgeving
* Rechtbank Den Haag 4 juni 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:9782: Awb, Wnb; natuurvergunning, Schiphol, inspraak, reikwijdte vergunning, stikstofdepositie, referentiesituaties, intern en extern salderen, aanwijzingsbesluit 2000, geluidruimte, geluidcontouren, representatieve vlootsamenstelling, baanonderhoud, stokstofemissie auxiliary power unit, kritische depositiewaarden, AERIUS calculator, LEAS-it, zwaveldepositie, emissies vliegverkeer boven 3000 voet, rekenafstand, effecten wegverkeer, mitigerende maatregelen, additionaliteitsvereiste, verstoring door geluid, optische verstoring, methodiek berekening geluid, typische soorten, vogelaanvaringen
* Rechtbank Den Haag 4 juni 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:9781: Awb, Wnb; afwijzing handhavingsverzoek, ontbreken natuurvergunning, toename vliegtuigbewegingen, concreet zicht op legalisatie, vergunning inmiddels verleend, vergunning vernietigd, leidt niet tot ander oordeel
* Rechtbank Gelderland 4 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4271: Awb, Wabo; handhaving, last onder dwangsom, invordering, bouwwerken zonder vergunning, kleine schuur, grote schuur, caravan, niet tijdig beslissen, schending hoorplicht, vergunningplicht caravan, rechtszekerheidsbeginsel, legaliteitsbeginsel, vertrouwensbeginsel, geen sprake van ongelijke behandeling
* Rechtbank Oost-Brabant 4 juni 2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:3176: Awb, Ow; vovo, handhaving, 32 lasten onder dwangsom, verlengen begunstigingstermijn, opheffen of wijzigen, geluidoverlast, parkeeroverlast, rookoverlast, trainingen en het geven cursussen, het houden van evenementen, bijeenkomsten en feesten, het plaatsen van kampeermiddelen, het laten gebruiken en verhuren van een appartement boven het boscafé, het laten gebruiken en verhuren van de bedrijfswoning aan derden, principeverzoek, spoedeisendheid, belangenafweging
* Rechtbank Noord-Nederland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:2162: Awb, Wabo; vovo, handhaving, last onder dwangsom, verwijderen grondwal, noodzakelijkheid bedrijfsvoering, normaal agrarisch gebruik
* Rechtbank Gelderland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4262: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, villa, geen aanhaakverplichting, stikstofdepositie, soortenbescherming, steenuil, participatie, infrastructurele activiteiten
* Rechtbank Gelderland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4261: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, villa, geen aanhaakverplichting, stikstofdepositie, participatie, infrastructurele activiteiten
* Rechtbank Gelderland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4242: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, villa, geen aanhaakverplichting, stikstofdepositie, participatie, * Rechtbank Gelderland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4231, Rechtbank Gelderland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4239 en Rechtbank Gelderland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4252: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, villa, geen aanhaakverplichting, stikstofdepositie, soortenbescherming, steenuil
* Rechtbank Gelderland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4228: Awb, Wnb; Ontheffing verbod opzettelijk verstoren en beschadigen of vernielen van voortplantings- of rustplaatsen, das, compensatie verlies leefgebied, monitoring, vergunninghouderschap
* Rechtbank Gelderland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4221: Awb, Wnb; Ontheffing verbod opzettelijk verstoren en beschadigen of vernielen van voortplantings- of rustplaatsen, das, zorgvuldige voorbereiding, andere bevredigende oplossingen, kleinschalige bouwactiviteiten, noodzaak, focus landelijke dassenpopulatie
* Rechtbank Gelderland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4191: Awb, Msw; handhaving, boete, overschrijding gebruiksnorm dierlijke mest, matiging boete, bewijslastverdeling, vertrouwensbeginsel, rechtszekerheidsbeginsel, oppervlakte landbouwgrond, diercategorieën, evenredigheid intrekking, uitsluiting derogatie, termijnoverschrijding
* Rechtbank Gelderland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4211: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, 14 grondgebonden woningen, geluid, trillingen, waterhuishouding, relativiteitsvereiste, gebonden beschikking, Bouwbesluit 2012
* Rechtbank Gelderland 3 juni 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4198: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, aanbouwen zonder vergunning, paardenstal zonder vergunning, paardenbak in strijd met bpl, manegeactiviteiten, opslag mest en hooi langs erfgrens, geuroverlast paardenurine, oppervlakte bijbehorende bouwwerken, geen sprake van paardenbak, asfaltering, hobbymatig houden inherente hinder
* Rechtbank Overijssel 2 juni 2025, ECLI:NL:RBOVE:2025:3499: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning bouwen, appartementen, omzetten kantoor, gemeentelijk beleid, voorkeur kantoorfunctie
* Rechtbank Noord-Nederland 2 juni 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:2189: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, afwijken bpl, opslag goederen, hoogte gebouw, groenstrook, rechtsonzekerheid
* Rechtbank Limburg 28 mei 2025, ECLI:NL:RBLIM:2025:5153: Awb; handhaving, niet tijdig beslissen handhavingsverzoek, geur, benzeen, ZZS, handhavingsbesluit niet geadresseerd aan eiser
* Rechtbank Den Haag 28 mei 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:9131: Awb, Wabo; handhaving, last onder dwangsom, nieuw besluit op bezwaar, gebruik tuin voor parkeren, hinder niet inzichtelijk, belangenafweging
* Rechtbank Den Haag 28 mei 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:9450: Awb, Wabo; afwijzing omgevingsvergunning bouwen, dakuitbouw, rijksbeschermd stadgezicht, goothoogte, negatief welstandsadvies, kenmerkende vorm mansardekap, daklandschap
* Rechtbank Den Haag 28 mei 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:9516: Awb, Wabo; vovo, omgevingsvergunning bouwen, veranderen bedrijfspand, opslag, geen spoedeisend belang, verkeersafwikkeling, brandveiligheid, pas aan de orde na ingebruikname
¶ Rechtbank Overijssel 28 mei 2025, ECLI:NL:RBOVE:2025:3475: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning bouwen, verbouwen woning, dakterras, 2 dakkapellen, bouwhoogte, bouwen buiten bouwvlak, omvang bijbehorende bouwwerken
¶ Rechtbank Limburg 27 mei 2025, ECLI:NL:RBLIM:2025:5299: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning bouwen, appartementencomplex, limitatief-imperatief stelsel, wateroverlast
¶ Rechtbank Overijssel 27 mei 2025, ECLI:NL:RBOVE:2025:3409: Awb, Ow; vovo, afwijzing handhavingsverzoek, geluid, koelingsunit dak, geluidsonderzoek, in beginsel handhaven, alternatieve oplossingen
* Rechtbank Den Haag 27 mei 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:9360: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, woning, uitweg, afwijken bpl, ruimtelijke aanvaardbaarheid bouwplan, verkeer, parkeren, stikstofdepositie, vrees voor precedentwerking
* Rechtbank Gelderland 27 mei 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:4050: Awb, Wnb, Chw; natuurvergunning, mestverwerkingsinstallatie, verwerking dierlijke mest en coproducten, stikstofdepositie, intern salderen, Rendac-uitspraak, additionaliteitsvereiste, significante nadelige effecten, passende beoordeling, afvalwater, zwaveldioxide, droging digestaat, opslag mest, extern salderen, rundveehouderij, varkenshouderij
* Rechtbank Gelderland 26 mei 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:3987: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning bouwen, woning met bijgebouw, afwijken bpl, omgevingsvergunning van rechtswege, reguliere voorbereidingsprocedure, bebouwde kom, verstrijken beslistermijn
* Rechtbank Den Haag 26 mei 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:8830: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, vier appartementen, afwijken bpl, schade aan woning, verkeer, parkeren, parkeerbehoefte, verklaring van geen bedenkingen
* Rechtbank Oost-Brabant 21 mei 2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:3249: Awb; vordering tot nakoming toezegging, niet rechtens afdwingbaar, inspanningsverplichting, juistheid gestelde feiten staat niet vast
* Rechtbank Midden-Nederland 20 mei 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2426: Awb, Wro; planschade, normaal maatschappelijk risico, motiveringsgebrek, herstructureringsgebied, gedurende een reeks van jaren gevoerd ruimtelijk beleid, zelf beoordelen mogelijk
* Rechtbank Midden-Nederland 20 mei 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2516: Awb, Wro; afwijzing planschade, voorwaardelijke bouwbepaling, planologische verslechtering, woonboot, ontoereikende motivering schade voor rekening eiser
* Rechtbank Midden-Nederland 15 mei 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2450: Awb, Wabo; handhaving, verlenging begunstigingstermijn last onder dwangsom, belanghebbendheid, toereikende motivering in beroepsfase, verzoek om schadevergoeding
#¶ Rechtbank Midden-Nederland 15 mei 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2433: Awb, Ow; vovo, verhoogde last onder dwangsom, CNG-bufferopslag met afblaasvoorziening, gelijkwaardige maatregel, rechtmatigheid, onderzoek STAB, externe veiligheid, brandveiligheid, belangenafweging partijen
* Rechtbank Noord-Holland 15 mei 2025, ECLI:NL:RBNHO:2025:6014: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, aanbouw met dakterras, hekwerk, geen strijdigheid met bpl
* Rechtbank Midden-Nederland 15 mei 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2451: Awb, Wet voorkeursrecht gemeenten; vestiging voorkeursrecht agrarische percelen, discretionaire bevoegdheid, terughoudende toetsing, geen bestemmingswijziging
* Rechtbank Midden-Nederland 8 mei 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2449: Awb, Wabo; buiten behandeling stellen aanvraag omgevingsvergunning, aanbrengen beschoeiing, niet vergunningvrij, afstand tot bodem
* Rechtbank Midden-Nederland 1 mei 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2385: Awb, Gmw; vovo, evenementenvergunning, culturele activiteiten, geluid, soundcheck, te laat verstrekken flyer, belangenafweging
* Rechtbank Midden-Nederland 24 april 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:2456: Awb, Wabo; verzoek intrekking omgevingsvergunning bouwen, vijf woningen, motiveringsgebrek, herbeoordeling, gebrek hersteld tijdens procedure, preventief handhaven
* Rechtbank Noord-Holland 11 april 2025, ECLI:NL:RBNHO:2025:4276: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, dakopbouw, redelijke eisen van welstand, bebouwingspercentage, loggia, goothoogte, dakhelling, parkeren
* Rechtbank Amsterdam 6 maart 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:1431: Awb, Wet beheer rijkswaterstaatswerken; Wbr-vergunning, verzorgingsplaats, benzinestation, tijdelijke beleidsregel, afwijken beleid, art. 4:84 Awb, motiveringsbeginsel, zorgvuldigheidsbeginsel
* Rechtbank Amsterdam 25 februari 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:1209: Awb, Wabo; aanvraag wijziging brandcompartimentering bedrijfsverzamelgebouw, VvE, perceelgrenzen, brandveiligheid, bewoonde units, brandblusser
¶ = uitspraak waarop de Omgevingswet materieel van toepassing is (dus niet de uitspraken die vallen onder het overgangsrecht)
# = betrokkenheid STAB
! = (nog) niet gepubliceerd
Bijzondere overwegingen
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2648: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, vergroten melkgeitenstal, gezondheid, longontsteking, aanplant, landschappelijke inpassing, recht op leven, EVRM, (Rb Noord-Nederland 20/2586)
3.3. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen in de uitspraak van 20 september 2023, ECLI:NL:RVS:2023:3555, bevatten de VGO-rapporten en het advies van de GGD Groningen van 29 april 2019 geen algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten over de oorzaak van gezondheidsrisico’s bij omwonenden van geitenhouderijen.
3.3. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen in de uitspraak van 20 september 2023, ECLI:NL:RVS:2023:3555, bevatten de VGO-rapporten en het advies van de GGD Groningen van 29 april 2019 geen algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten over de oorzaak van gezondheidsrisico’s bij omwonenden van geitenhouderijen.
De rechtbank is ten onrechte tot het oordeel gekomen dat de indicatie dat zich gezondheidseffecten kunnen voordoen, het college aanleiding had moeten geven om nader te onderzoeken of al dan niet een MER moest worden gemaakt. Het college is er terecht van uitgegaan dat algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten over die gezondheidseffecten ontbreken en mocht zich om die reden op het standpunt stellen dat eventuele gezondheidsrisico’s voor de omwonenden van de geitenhouderij geen aanleiding geven voor het maken van een MER. Het bestaan van enkel een indicatie dat zich gezondheidseffecten kunnen voordoen, is onvoldoende voor het oordeel dat het college zich ten onrechte op dat standpunt heeft gesteld. Bij dat standpunt heeft het college bovendien betrokken dat de aangevraagde uitbreiding met slechts 190 geiten relatief klein is, dat de veedichtheid in het gebied relatief laag is, dat er geen andere geitenhouderijen in de directe omgeving aanwezig zijn, dat de achtergrondconcentratie aan fijnstof relatief laag is en dat er binnen de inrichting hygiënemaatregelen worden genomen.
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2652: Awb, Wro; bpl, omvormen agrarische percelen naar duurzaam bedrijventerrein, zonnepark, natuurinclusieve landbouw, milieucategorie 4.2, rechtszekerheid, uitgiftebeleid, landschappelijke inpassing, landschappelijk raamwerk, objectieve begrenzing, gebodsbepaling, groenstrook, omvang wijzigingsgebied, stikstofdepositie
9.4. Naar het oordeel van de Afdeling is artikel 5.1, onder a, onder 3 van de planregels in strijd met artikel 3.1.2, tweede lid, aanhef en onder a, van het Bro, voor zover het regelt dat het gebruik van de gronden moet voldoen aan het geldende uitgiftebeleid zoals dat geldt op het moment van vestiging van het bedrijf. Anders dan bij het bouwen van gebouwen, voor welke activiteit in beginsel een omgevingsvergunning dient te worden verleend, is het (veranderen van het) gebruik namelijk niet afhankelijk van de uitoefening van een bevoegdheid als bedoeld in artikel 3.1.2, tweede lid, aanhef en onder a, van het Bro. Vergelijk de uitspraak van 9 mei 2018, ECLI:NL:RVS:2018:1578, onder 9. Daarbij komt dat de raad op de zitting heeft toegelicht dat het uitgiftebeleid nog niet is vastgesteld. Het is daardoor onduidelijk waar de bedrijven, die zich zullen vestigen op de planlocatie, op grond van dit beleid aan moeten voldoen en in hoeverre dit beleid ziet op ruimtelijk relevante aspecten. Gelet hierop is de Afdeling van oordeel dat artikel 5.1, onder a, onder 3, van de planregels in strijd is met artikel 3.1.2, tweede lid, aanhef en onder a, van het Bro en de rechtszekerheid.
# ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2637: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, padel, geluid, herstel gebreken, aantal metingen, gevelreflectie, meteorologische omstandigheden, geluidsoverdracht, uitleg Handleiding meten en rekenen industrielawaai 1999, einduitspraak na tussenuitspraak
7. Het college heeft Peutz gevraagd om in te gaan op de door de Afdeling geconstateerde gebreken in het besluit van 4 juli 2023. In haar notitie van 20 juni 2024 heeft Peutz dat gedaan. Peutz heeft, samengevat, uiteengezet dat de twee criteria uit paragraaf 3.4.3 van module C van de Handleiding als niet-cumulatieve criteria moeten worden beschouwd, dat wordt voldaan aan het criterium ri ≤ 10 (hb + hm), en dat het meteoraam (met windrichting als een belangrijke voorwaarde) dan geen rol speelt. Peutz heeft verder uiteengezet dat, hoewel volgens paragraaf 3.5.2 van module C van de Handleiding in het algemeen bij een meetafstand van meer dan 50 m meer dan één meting moet worden uitgevoerd, in dit geval aannemelijk is gemaakt dat meer metingen geen andere conclusie zal opleveren, zodat met één meting kon worden volstaan.
Het college heeft zich onder verwijzing naar deze notitie op het standpunt gesteld dat het eerder door Peutz uitgevoerde akoestisch onderzoek zorgvuldig is geweest en aan het besluit van 4 juli 2023 ten grondslag kon worden gelegd.
11.6. De Afdeling stelt vast dat er tussen deskundigen geen overeenstemming is over de vraag of de criteria in paragraaf 3.4.3 cumulatieve of niet-cumulatieve criteria zijn. De Afdeling wijst er in dit verband op dat uit het voorgaande blijkt dat de drie leden van de begeleidingscommissie die in deze procedure zijn benaderd het evenmin eens zijn over de beantwoording van die vraag. De Afdeling wijst er verder op dat enerzijds de deskundigen die [appellante] na het uitbrengen van het tweede STAB-verslag heeft benaderd, hebben aangegeven dat sprake is van cumulatieve criteria – hoewel één van hen daarbij opmerkt dat de tekst niet duidelijk is – en dat anderzijds de door [appellante] ingeschakelde deskundige van NSG, die in juni 2023 metingen bij haar woning heeft uitgevoerd, is uitgegaan van niet-cumulatieve criteria.
De Afdeling overweegt verder dat volgens de STAB, gelet op de toepassing van de criteria onder de voorloper van de Handleiding, een interpretatie mogelijk is dat het om niet-cumulatieve criteria gaat. Dat, zoals [appellante] stelt, aan de door de STAB aangehaalde passage uit module D van de Handleiding geen belang kan worden gehecht omdat deze passage ziet op klasse C uit de IL-HR-13-01, terwijl de Omgevingsdienst Haaglanden heeft gemeten conform de methoden die met klasse A en B te vergelijken zijn, volgt de Afdeling niet. Het gaat hier om de meting die Peutz heeft verricht en die meting is uitgevoerd conform methode II.1 van de Handleiding, welke methode klasse C heeft vervangen, zoals Peutz heeft aangegeven.
De Afdeling overweegt dat onder deze omstandigheden niet kan worden geconcludeerd dat de geluidmeting die Peutz in mei 2023 heeft uitgevoerd niet in overeenstemming met paragraaf 3.4.3 van de Handleiding is uitgevoerd.
# ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2646: Awb, Wnb; Wnb-vergunning verjagen kolganzen, grauwe ganzen en brandganzen met ondersteunend afschot, verstoringsafstanden, landbouwbelang (Rb Overijssel 20/1639 en 20/1640)
4.2. In de zaak die nu aan de orde is, gaat het niet over een soortenontheffing, maar over de natuurgunning die nodig is vanwege de gevolgen van het afschot van ganzen voor soorten waarvoor Natura 2000-gebieden in Overijssel zijn aangewezen. Voor de natuurvergunning geldt een ander toetsingskader dan voor de soortenontheffing. In deze zaak ligt dan ook een andere rechtsvraag voor dan in de uitspraak van 21 december 2022.
De Afdeling heeft in de uitspraak van 21 december 2022, anders dan het college kennelijk veronderstelt, niet beoordeeld of bij een aan te houden verstoringsafstand van 150 meter rond Natura 2000-gebieden de gevolgen door afschot van ganzen voor andere vogelsoorten waarvoor Natura 2000-gebieden zijn aangewezen, zozeer worden beperkt of weggenomen dat verzekerd is dat de natuurlijke kenmerken van Natura 2000-gebieden niet zullen worden aangetast. Het oordeel over de zone van 150 meter ziet in die uitspraak op de regeling in de Verordening in relatie tot de vraag of het afschot niet zou leiden tot een verslechtering van de staat van instandhouding van de ganzen die mogen worden afgeschoten. De Afdeling volgt het college dan ook niet in zijn standpunt dat de overwegingen over de zone van 150 meter in de uitspraak van 21 december 2022 relevant zijn voor deze zaak. Het betoog van het college leidt dan ook niet tot het oordeel dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat de in de vergunning opgenomen voorschriften over het afschot binnen een bufferzone zijn gebaseerd op verstoringsafstanden die niet representatief zijn voor de verstoringsgevoeligheid voor de soorten waarvoor deze zijn opgenomen, en daarom niet verzekeren dat de natuurlijke kenmerken van de Natura 2000-gebieden niet zullen worden aangetast.
5. Het college voert aan dat de rechtbank bij haar oordeel ten onrechte geen rekening heeft gehouden met het belang van de landbouwsector bij bestrijding van schade door ganzen en met de bijdrage van de landbouwsector in de gebiedsprocessen op basis van het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (hierna: PPLG). Het college mist in de uitspraak van de rechtbank een bredere maatschappelijke afweging.
5.1. Op de zitting heeft het college toegelicht dat de opgave voor het landelijk gebied, waarvoor de gebiedsprocessen zijn opgestart, een integrale aanpak vergt van de kansen en mogelijkheden voor natuur, landbouw, recreatie, landschap en andere onderwerpen die in het landelijk gebied een rol spelen. Afspraken met de landbouwsector over op welke percelen schadebestrijding kan plaatsvinden, passen in die aanpak en dragen bij aan het draagvlak om andere landbouwpercelen aan te wijzen als leefgebied voor vogels waar geen schadebestrijding mag plaatsvinden. Het college zou graag zien dat de integrale afweging van de verschillende belangen, of anders gezegd, de bredere maatschappelijke afweging, die plaatsvindt in de gebiedsprocessen wordt betrokken bij de vraag of een natuurvergunning kan worden verleend voor een activiteit in het landelijk gebied.
5.2. De Afdeling onderkent dat de aanpak van de opgave voor het landelijk gebied een bijdrage van alle betrokkenen bij het landelijk gebied vraagt en een integrale benadering van alle betrokken belangen vergt. De Afdeling begrijpt ook dat het college graag zou zien dat de integrale afweging die in het kader van die aanpak wordt gemaakt, betrokken kan worden bij de beoordeling van besluiten die dienstig zijn voor die aanpak. Maar een integrale afweging van belangen kan er niet toe leiden dat afbreuk wordt gedaan aan het toetsingskader voor de natuurvergunning. Op grond van dat kader kan een natuurvergunning worden verleend als uit een passende beoordeling de zekerheid is verkregen dat het aangevraagde project de natuurlijke kenmerken van het betrokken Natura 2000-gebied niet zal aantasten. Aan die voorwaarde is, zoals de rechtbank terecht heeft overwogen, niet voldaan. De Afdeling ziet daarom geen aanleiding voor het oordeel dat de rechtbank bij de beoordeling van de beroepen tegen de natuurvergunning ten onrechte geen rekening heeft gehouden met de belangen van de landbouwsector bij schadebestrijding en de bijdrage van de landbouwsector bij de uitvoering van het PPLG.
* ABRvS 11 juni 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2647: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, 8 appartementen, privacy, noodzakelijkheid afwijkend gebruik (Rb Zeeland-West-Brabant 22/2452)
3. De rechtbank heeft gemotiveerd geoordeeld dat het voormalig kantoorpand waarin de appartementen zijn gerealiseerd een hoofdgebouw is en dat er geen reden is dat het college daarom geen toepassing kon geven aan artikel 4, aanhef en onderdeel 1, van bijlage II van het Bor. Ook heeft de rechtbank gemotiveerd geoordeeld dat het college de vermindering van de privacy van [appellant] aanvaardbaar mocht achten. De Afdeling onderschrijft dit oordeel en de onder 3.1 en 4.1 opgenomen overwegingen, waarop dat oordeel is gebaseerd.
3.1. Zij voegt daar nog aan toe dat de rechtbank terecht heeft geoordeeld dat de door [appellant] aangehaalde uitspraken van de Afdeling – onder meer de uitspraak van 25 april 2018, ECLI:NL:RVS:2018:1305 – over andere gevallen gaan. Het gaat in deze zaak namelijk om de vraag of de eis geldt dat het afwijkende gebruik wat met de omgevingsvergunning mogelijk wordt gemaakt (op grond van artikel 4, aanhef en onderdeel 9, van bijlage II van het Bor en bij gecombineerde toepassing met onderdeel 1 van dat artikel) noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de bestemming van het bestaande hoofdgebouw. Dat is niet het geval, want als het hoofdgebouw er al staat, wordt aan de hand van de bestaande feitelijke situatie vastgesteld wat het hoofdgebouw is. Het beoogde afwijkende gebruik wordt daar niet bij betrokken. Dit is ook logisch, want anders zou een gecombineerde toepassing van de onderdelen 1 en 9 niet mogelijk zijn, terwijl dit volgens vaste rechtspraak van de Afdeling juist wel kan (zie bijvoorbeeld de uitspraken van de Afdeling van 29 maart 2017, ECLI:NL:RVS:2017:819, onder 5.1 en 4 oktober 2017, ECLI:NL:RVS:2017:2639, onder 3.1). De toepassing van onderdeel 9 gaat namelijk altijd over gebruik dat niet in overeenstemming is met het geldende bestemmingsplan en dus ook over gebruik dat niet noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de geldende bestemming.
* Rechtbank Den Haag 4 juni 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:9782: Awb, Wnb; natuurvergunning, Schiphol, inspraak, reikwijdte vergunning, stikstofdepositie, referentiesituaties, intern en extern salderen, aanwijzingsbesluit 2000, geluidruimte, geluidcontouren, representatieve vlootsamenstelling, baanonderhoud, stokstofemissie auxiliary power unit, kritische depositiewaarden, AERIUS calculator, LEAS-it, zwaveldepositie, emissies vliegverkeer boven 3000 voet, rekenafstand, effecten wegverkeer, mitigerende maatregelen, additionaliteitsvereiste, verstoring door geluid, optische verstoring, methodiek berekening geluid, typische soorten, vogelaanvaringen
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de natuurvergunning van RSG niet in stand kan blijven.
RSG wil Schiphol exploiteren als een luchthaven met ruimte voor 500.000 vliegtuigbewegingen handelsverkeer, in elk geval tot het moment waarop het voor Schiphol geldende luchthavenverkeerbesluit wordt gewijzigd. Deze exploitatie heeft gevolgen voor Natura 2000-gebieden in de omgeving. Deze gevolgen hebben te maken met stikstofdepositie op de Natura 2000-gebieden en geluidshinder en optische verstoring voor soorten binnen de Natura 2000-gebieden. RSG heeft daarom een natuurvergunning nodig.
Bij het verlenen van de natuurvergunning heeft verweerder een vergelijking gemaakt tussen de gevolgen op de betrokken Natura 2000-gebieden van de exploitatie van Schiphol in de aangevraagde situatie en de gevolgen voor deze gebieden die zich al konden voordoen op basis van de bestaande rechten van RSG. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder de omvang van de bestaande rechten van RSG op de juiste wijze in kaart gebracht. Dat geldt grotendeels ook voor de gevolgen die de voorgenomen activiteit heeft op de betrokken Natura 2000-gebieden.
De natuurvergunning voldoet echter niet aan de eisen die gelden voor intern en extern salderen. Hierbij is van belang dat het beoordelingskader voor intern salderen met twee uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 18 december 2024 is gewijzigd. Verweerder heeft de stikstofdepositie van de voorgenomen activiteit weggestreept tegen de stikstofdepositie die al kon plaatsvinden in twee onderscheiden referentiesituaties (intern salderen). Daarnaast is gebruik gemaakt van stikstofruimte van een aantal agrarische bedrijven waarvan de stikstofrechten zijn overgenomen door RSG (extern salderen). Dit intern en extern salderen is alleen mogelijk als voldaan wordt aan de eisen die gelden voor mitigerende maatregelen, waaronder het zogenoemde additionaliteitsvereiste. Dit vereiste houdt kort gezegd in dat alleen gesaldeerd mag worden met stikstofdepositie, als het wegnemen van die stikstofdepositie niet al nodig is als een instandhoudingsmaatregel of passende maatregel die door de overheid moet worden genomen om te voldoen aan de verplichtingen die gelden ten aanzien van de betrokken Natura 2000-gebieden. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder bij het verlenen van de natuurvergunning ten onrechte niet onderzocht of aan het additionaliteitsvereiste wordt voldaan. Ook daarna heeft verweerder niet inzichtelijk kunnen maken dat voldaan wordt aan het additionaliteitsvereiste.
De rechtbank zal de natuurvergunning daarom vernietigen. Dat betekent dat verweerder een nieuw besluit moet nemen op de aanvraag van RSG, met inachtneming van deze uitspraak.