Jurisprudentie - week 15

# ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1931: Awb, Wro; bpl, 650 woningen, horeca, leisure, kantoren, bedrijven, maatschappelijke voorzieningen, herstelbesluit, voorwaardelijke verplichtingen, groene inrichting plangebied, bereikbaarheid noordelijke parkeergarage, monumentale waarden, einduitspraak na tussenuitspraak
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1918: Awb, Wro, Chw; bpl, herstelbesluit, geluidscherm, duidelijkheid planregel, onduidelijkheid verwijzing naar akoestische rapporten, langtijdgemiddelde beoordelingsniveau, NAP, gevelopeningen, binnenniveau, afwegingsmoment, maximale planologische mogelijkheden
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1949: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, zonnepark, anterieure overeenkomst, terinzagelegging, zonneladder, visie zonneparken, landbouwstructuur, financiële participatie, relativiteit, tijdelijkheid, landschappelijke inpassing, uitzicht (Rb Oost-Brabant 22/1872, 22/1906 en 22/1910)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1957: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning legaliseren, bedrijfswoning, noodzaak, geluid, verzoek inschakeling STAB, cumulatieve geluidbelasting, goed woon- en leefklimaat, akoestisch onderzoek, mogelijk belemmeringen, VNG-brochure, richtafstand, gelijkheidsbeginsel (Rb Noord-Nederland 23/429 en 23/431)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1925: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, 6 buitenbanen padel, geluidscherm, lichtmasten, gebruik strijd met bpl, goede procesorde, gewijzigde aanvraag, wijziging niet van ondergeschikte aard (Rb Zeeland-West-Brabant 23/9590, 23/9591, 23/9607, 23/9608, 23/9609, 23/9611 en 23/9612)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1922: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, sporthal, afwijken bpl, horeca, fysiotherapie, kantoorruimtes, goede procesorde, strijd met bpl, parkeren, gebiedsgerichte benadering, parkeeronderzoeken, geluid, geen akoestisch onderzoek nodig (Rb Zeeland­-West­-Brabant 23/1577, 23/1578, 23/1579, 23/1581 en 23/1583)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1933: Awb, Wabo; handhaving, last onder dwangsom, plaatsen plantenbakken, boomstammen en bord zonder vergunning, parkeerstrook, openbare weg, autonome verordeningsbevoegdheid, vertrekkendheid last, evenredigheid (Rb Den Haag 24/7033)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1930: Awb, Wabo, Chw; omgevingsvergunning bouwen, twee appartementencomplexen, half verdiepte parkeergarage, nieuwe gronden te laat ingediend (Rb Midden-Nederland 24/3082 en 24/3086)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1954: Awb, Wro, Chw; bpl, twee woningbouwlocaties, 11 woningen, parkeren, geen oplossing van bestaande parkeerdruk nodig, zorgvuldigheid horen
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1956: Awb, Wro; bpl, 3 woningen op voormalig agrarische bestemming, landschappelijke inpassing, cultuurhistorische waarden, landschappelijke waarden, financiële onderbouwing, ruimte-voor-ruimte
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1950: Awb, Wro; bpl, extra woning in hetzelfde bestemmingsvlak, behoud en herstel van karakteristieke bebouwing, intrekking aanduiding vab, woon- en leefklimaat, soortenbescherming, quickscan, kerkuil
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1928: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning bouwen, schuilstal, paarden, aard van de aanvraag, strijd met bpl, geen strijd met gemeentelijk beleid (Rb Noord-Holland 23/3536)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1952: Awb, Wro; bpl, Livar experience centre, varkenshouderijactiviteiten, bezoekerscentrum, vleesatelier, slachterij, ladder duurzame verstedelijking, geen stedelijke ontwikkeling, bezoekersaantallen, alternatieve locatie, cultuurhistorische waarden, dierziektes, veelvuldig contact tussen mens en dier niet uitgesloten, maximumaantal bezoekers, bestuurlijke lus
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1943: Awb, Wro; weigering vaststelling bpl, vrijstaande woning na perceelsplitsing, structuurmodel, woonvisie, aantasting oeverwallengebied, verdichting
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1920: Awb, Wgh; hogere waarden saneringsprogramma, geluid, Standaardrekenmethode 2, jaargemiddelde geluidbelasting, maatregel verwijderen verkeersdrempel
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1959: Awb, Waterwet, Wro, Wabo, Chw, Wnb; projectplan, versterking dijk en stuw, veiligheid, nieuwe stukken, procesorde, eigentijdse vestingmuur, vrij uitzicht, kappen bomen, geen coördinatieplicht, toeristische attractie, verkeersveiligheid, hondenlosloopterrein, waterhuishouding en fundering woning, geohydrologische aspecten, omgevingsvergunning bomenkap, aaneengesloten laanbeplanting, stabiliteit woning, soortenbescherming, cumulatieve ecologische impact, relativiteitsvereiste
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1960: Awb, Wro; bpl, woonzorgvoorziening, sociale veiligheid, natuur, soortenbescherming, vleermuis, wezel
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1955: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, constructieve doorbraak pand, aannemelijk dat bouwplan voldoet aan Bouwbesluit, geen contraexpertise, bouwveiligheid (Rb Den Haag 23/8377 en 23/8376)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1958: Awb, Wro; afwijzing aanvraag binnenplanse wijziging bpl, camping, bevoegdheid rechtbank, letterlijke uitleg planregels, uitbreiding, 50%-regeling, wijzigingsvoorwaarden, redelijke termijn (Rb Noord-Nederland 23/294)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1953: Awb, Wnb; afwijzing intrekkingsverzoek PAS-vergunning, stikstofdepositie, passende maatregel, overschrijding redelijke termijn (Rb Noord-Nederland 21/32)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1923: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning bouwen, manege met mestplaat, verlichting, opslagruimte, paardenstallen, logiesruimte, kantine en receptie, uitleg term logiesruimten, uitleg met Van Dale, bedrijfsmatige activiteit (Rb Noord-Nederland 21/710)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1951: Awb, Wabo; handhaving, last onder dwangsom, plaatsing woonwagen, geen bijzondere omstandigheden, inspanningsverplichting huisvesting, artikel 8 EVRM (Rb Limburg 20/3103 en 20/3104)
* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1864: Awb, Wro; vovo, herstelbesluit, bpl, functieveranderingsbeleid, omgevingsverordening, uitspraak na tussenuitspraak
¶ Rechtbank Midden-Nederland 3 april 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:1300: Awb, Ow; verzoek om bekrachtiging onteigeningsbeschikking, uitbreiding transformatorstation, onteigeningsbelang, noodzaak, niet prematuur, minnelijke verwerving, urgentie, passeren gebrek vormvereiste
¶ Rechtbank Oost-Brabant 3 april 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2191: Awb, Ow; vovo, handhaving, last onder bestuursdwang, bewonen woonwagen in strijd met omgevingsplan, brandveiligheid, noodvoorziening, onverwijlde spoed, doorberekening kosten
¶ ABRvS 2 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1862: Awb, Ow; vovo, projectbesluit, waterberging, waterveiligheidsnormen, blauwtongvirus, geohydrologische effectenanalyse
¶ Rechtbank Noord-Holland 2 april 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:3531: Awb, Ow: omgevingsvergunning bouwen, uitbreiding woning, karakteristieke hoofdvorm, welstand, parkeren, bouwhoogte
#! Rechtbank Noord-Nederland 2 april 2026, LEE 22/1996: Awb, Wabo; wijziging omgevingsvergunning produceren siliciumcarbide, stofemissie, emissie ZZS, bevoegdheid maatwerkvoorschriften Activiteitenbesluit, minimalisatieplicht, BBT-conclusies
¶ Rechtbank Oost-Brabant 1 april 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2056: Awb, Ow; afwijzing handhavingsverzoek, met woningbouwproject samenhangende werkzaamheden, grondwerkzaamheden, reikwijdte verzoek, natuurtoestemming, soortenbescherming, quickscan natuurwaarden, ecologische inspectie
# Rechtbank Oost-Brabant 31 maart 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2029: Awb, Wabo; herstelbesluit, revisievergunning, grenswaarde NOx, stikstofuitstoot, afwijken basisgrenswaarde Activiteitenbesluit, kosteneffectiviteit, peiljaar rookgasdebieten, brandervervanging, technische kenmerken, einduitspraak na tussenuitspraak
# Rechtbank Noord-Holland 31 maart 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:3373: Awb, Wm; oplegging maatwerkvoorschriften, bandenopslag, brandveiligheid, milieugevolgen, bevoegdheid, branddoorslag, brandoverslag, kosten, vakkenindeling, effectieve werking
¶ Rechtbank Limburg 30 maart 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:2967: Awb, Ow; vovo en kortsluiten, handhaving, last onder dwangsom, uitbreiden mestplaat zonder omgevingsvergunning, vertrouwensbeginsel, evenredigheid handhaving, zelf voorzien
¶ Rechtbank Noord-Nederland 30 maart 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:1051: Awb, Ow; afwijzing handhavingsverzoek, gebruik gewasbeschermingsmiddelen sierteelt, specifieke zorgplicht art. 2.11 Bal, begrip “onmiskenbaar”, geen vovo
* Rechtbank Gelderland 27 maart 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:2410: Awb, Wabo; veranderingsvergunning pluimveehouderij, fijnstofemissie pelletkachel, geluidbeheerplan, schadevergoeding, einduitspraak na tussenuitspraak
* Rechtbank Oost-Brabant 27 maart 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:1965: Awb, Wabo; omgevingsvergunning wijziging mestverwerkingsinstallatie naar mestvergistingsinstallatie, geen geïntegreerde chemische installatie, coördinatie met Waterwet, besluit MER
¶ Rechtbank Gelderland 27 maart 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:2402: Awb, Ow; handhaving, lasten onder dwangsom, permanente bewoning recreatiewoning, strijd met omgevingsplan, bewijs permanente bewoning
¶ Rechtbank Den Haag 25 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6458: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning milieu, houden dieren, schapen en rundvee, geen spoedeisend belang, stikstof, uitrijden mest, ammoniak, buiten reikwijdte vergunning
¶ Rechtbank Noord-Holland 25 maart 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:3660: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning aanleggen leidingen en kabels, beroep tegen locatiekeuze transformatorhuisje, geen onderdeel van besluit
* Rechtbank Den Haag 25 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:5474: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning bouwen, dakopbouw op garages, geschakelde woningen, gelijkheidsbeginsel, ander bpl
* Rechtbank Den Haag 25 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6617: Awb, Wabo; handhaving, last onder dwangsom, woningsplitsing, vertrouwensbeginsel, overtrederschap, redelijke termijn
* Rechtbank Den Haag 25 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6601: Awb, Wabo; handhaving, last onder dwangsom, splitsing pand, beginselplicht handhaving, evenredigheid handhaving, geen overtreding van geringe aard, artikel 8 EVRM, huurbescherming
* Rechtbank Den Haag 25 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6616: Awb, Wabo; handhaving, last onder dwangsom, invordering verbeurde dwangsom, woningsplitsing, overtrederschap, rechtszekerheid
* Rechtbank Den Haag 25 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6605: Awb, Wabo; handhaving, lasten onder dwangsom en bestuursdwang, splitsing woning, belanghebbendheid, inhoudelijke beoordeling bezwaren na voldoen last
* Rechtbank Den Haag 24 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6003: Awb, Gmw; afwijzing handhavingsverzoek, geluid, geluidsinstallatie schoolplein, versterkt geluid geen onderdeel van Apv, meldplicht
#! Rechtbank Den Haag 24 maart 2026, SGR 23/6330: Awb, Wro; tegemoetkoming planschade, planvergelijking, schaduwwerking, uitgangspunten bezonningsonderzoek, direct zonlicht, kas, wegvallen wind, juistheid deskundigenadvies, normaal maatschappelijk risico
# Rechtbank Zeeland-West-Brabant 19 maart 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:1975: Awb, Wnb; intrekking natuurvergunning, stikstofdepositie, maximale rekenafstand Aerius, basering op beste wetenschappelijke kennis, benoeming deskundige, ViA15-uitspraak, tussenuitspraak
¶ Rechtbank Zeeland-West-Brabant 18 maart 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:2048: Awb, Ow; weigering omgevingsvergunning bopa, nevenactiviteiten bij kalverenmesterij, etfal, geluid, geur, herstelpoging, parkeren, verkeer, mantelzorgwoning, onvoldoende onderzoek, einduitspraak na tussenuitspraak
* Rechtbank Midden-Nederland 13 maart 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:997: Awb; handhaving, last onder bestuursdwang, bouw woning niet conform omgevingsvergunning, geen concreet zicht op legalisatie, geen redenen om af te zien van handhaving
¶ Rechtbank Noord-Nederland 12 maart 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:778: Awb, Ow; afwijzing handhavingsverzoek, camping, kamperen over grens bestemming natuur, kampvuur, parkeeroverlast
¶ Rechtbank Midden-Nederland 12 maart 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:978: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning bopa, verhogen uitbouw, privacy, niet vergunde daktuin, lichttoetreding
* Rechtbank Midden-Nederland 12 maart 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:1054: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, verbouw kantoren naar appartementen, ex nunc/ex tunc toetsing aan bpl, geen evident privaatrechtelijke belemmering
¶ Rechtbank Den Haag 12 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6327: Awb, Ow; weigering tijdelijke omgevingsvergunning, bopa, koelcel bedrijfsterrein, geen etfal, extra geluidproductie, veiligheid
¶ Rechtbank Den Haag 12 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6329: Awb, Ow; weigering omgevingsvergunning bouwen, uitbreiden eerste verdieping, kap achterzijde, strijd met welstandseisen, ongelijksoortige bouwwerken in omgeving
* Rechtbank Midden-Nederland 9 maart 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:1158: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, kleinschalige windmolen, afwijken bpl, binnenplanse afwijkingsbevoegdheid, open landschapsstructuur, belemmering doorzichten, alternatieve locatie, beperking gebruiksmogelijkheden aangrenzende gronden, hoor en wederhoor, slagschaduwrapport
* Rechtbank Rotterdam 6 maart 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:2911: Awb, Gmw; vovo, terugbrenging sluitingstijd, verbod gebruikmaking incidentele ontheffingen, geluidjes en verlaatjes, muziekgeluid, overschrijding 9 dB(A), ordemaatregel, herleidbaarheid, vermenging
* Rechtbank Den Haag 6 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6307: Awb, Wabo; omgevingsvergunning, moestuin, strijd met bpl, agrarisch met waarden
* Rechtbank Den Haag 6 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6304: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, schuur, belanghebbendheid, beperkte zicht, gevolg van onvoldoende betekenis
* Rechtbank Den Haag 6 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6300: Awb, Wabo; omgevingsvergunning aanleg laurierhaag en houtwal, legalisatie, landschappelijke waarde, afwijking bpl, negatief landschapsadvies
* Rechtbank Den Haag 6 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6297: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, verbouwing voormalige paardenstal, eerder uitspraak over mogen afzien van handhaving
* Rechtbank Den Haag 6 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6294: Awb, Wabo; intrekking omgevingsvergunning bouwen, aanleg verharding, vergunningvrij, intrekking staat los van bezwaren
* Rechtbank Noord-Holland 2 maart 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:3288: Awb, Wvw; verkeersbesluit, belanghebbendheid, verlaging maximumsnelheid, verwijzing naar STAB-verslag over bpl, verkeer, negatieve effecten intensiteitstoename
* Rechtbank Den Haag 26 februari 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:6290: Awb, Wabo; omgevingsvergunning bouwen, steiger onder bruggen, afwijking bpl, bestemming verkeer, bestemming water, afwijkingsbevoegdheid, zorgvuldigheidsbeginsel, vleermuizen

¶ = uitspraak waarop de Omgevingswet materieel van toepassing is (dus niet de uitspraken die vallen onder het overgangsrecht)
# = betrokkenheid STAB
! = (nog) niet gepubliceerd

* ABRvS 8 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1958: Awb, Wro; afwijzing aanvraag binnenplanse wijziging bpl, camping, bevoegdheid rechtbank, letterlijke uitleg planregels, uitbreiding, 50%-regeling, wijzigingsvoorwaarden, redelijke termijn (Rb Noord-Nederland 23/294)
8.2.    Tussen partijen is dus in geschil of het college op grond van artikel 3.7, aanhef en onder a en b, onder 2, van de planregels bevoegd was om de bestemming van het plan te wijzigen. Daarvoor moet worden beantwoord de vraag of uit deze planregels volgt dat een uitbreiding van een bestaand kampeerterrein alleen kan plaatsvinden als deze fysiek aansluit aan een bestaand kampeerterrein van de aanvrager van de uitbreiding.
8.3.    De Afdeling stelt voorop dat, zoals zij eerder heeft overwogen, bijvoorbeeld in haar uitspraak van 21 juni 2023, ECLI:NL:RVS:2023:2401, onder 8.3, planregels omwille van de rechtszekerheid letterlijk dienen te worden uitgelegd. De rechtszekerheid vereist namelijk dat van wat in het bestemmingsplan is bepaald, in beginsel dient te worden uitgegaan. De niet bindende toelichting bij het bestemmingsplan heeft in zoverre betekenis dat deze over de bedoeling van de planwetgever meer inzicht kan geven, als de bestemming en de bijbehorende planregels waaraan moet worden getoetst, op zichzelf noch in samenhang (systematiek) duidelijk zijn.
8.4.    De Afdeling stelt voorop dat artikel 3.7, aanhef en onder a en b, onder 2, van de planregels vereist dat de daar bedoelde wijzigingsbevoegdheden uitsluitend worden toegepast ten behoeve van de uitbreiding van bestaande kampeerterreinen. De Afdeling stelt vast dat er in de regels van het bestemmingsplan geen definitie is opgenomen van het begrip “uitbreiding”. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen in onder meer de uitspraak van 23 juni 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1318, onder 5.1, kan voor de betekenis van een begrip, bij gebrek aan aanknopingspunten in het bestemmingsplan voor de wijze waarop een in het bestemmingsplan opgenomen begrip moet worden uitgelegd, aansluiting worden gezocht bij wat in het algemeen spraakgebruik daaronder wordt verstaan. Daarbij mag de betekenis zoals deze in het Van Dale is gegeven, worden betrokken. In de Van Dale wordt onder uitbreiden verstaan: “groter in omvang maken”. Uit deze omschrijving kan naar het oordeel van de Afdeling niet worden afgeleid dat een uitbreiding moet grenzen aan het bestaande kampeerterrein van de campingeigenaar die de wijzigingsaanvraag doet.
Het college heeft zich verder nog op het standpunt gesteld, en dit op de zitting herhaald, dat uit de plantoelichting volgt dat voor percelen die grenzen aan een bestaand recreatieterrein binnen een aangegeven wro-zone de mogelijkheid bestaat om het perceel bij het recreatieterrein te betrekken, waarbij “betrekken bij” volgens het college betekent dat het perceel daar deel van gaat uitmaken. Maar dit brengt naar het oordeel van de Afdeling niet mee dat de uitbreiding fysiek moet worden aangesloten op een bestaand kampeerterrein van de aanvrager. Een dergelijke uitleg blijkt als zodanig niet uit de plantoelichting.

¶ Rechtbank Noord-Nederland 30 maart 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:1051: Awb, Ow; afwijzing handhavingsverzoek, gebruik gewasbeschermingsmiddelen sierteelt, specifieke zorgplicht art. 2.11 Bal, begrip “onmiskenbaar”, geen vovo
Is de specifieke zorgplicht van artikel 2.11 van het Bal van toepassing?
9. De rechtbank stelt vast dat het telen van gewassen in de openlucht met gebruikmaking van gewasbeschermingsmiddelen in artikel 3.208, eerste lid, aanhef en onder a, van het Bal is aangewezen als milieubelastende activiteit. De rechtbank overweegt dat de specifieke zorgplicht van artikel 2.11 van het Bal onder meer van toepassing is op milieubelastende activiteiten. Dat is tussen partijen niet (langer) in geschil. De rechtbank overweegt dat de specifieke zorgplicht geldt naast de overige specifieke regels voor deze activiteit.
10. De rechtbank overweegt dat tussen partijen ook niet langer in geschil is dat het college bevoegd is om handhavend op te treden als sprake is van een overtreding van deze specifieke zorgplicht. De rechtbank ziet geen aanleiding hier anders over te oordelen. De rechtbank overweegt dat het college op grond van artikel 125 van de Gemeentewet bevoegd is tot het opleggen van een last onder bestuursdwang indien de last strekt tot handhaving van regels die het gemeentebestuur uitvoert. Op grond van artikel 18.2, in samenhang gelezen met artikel 4.9 van de Ow en artikel 2.3 van het Bal, voert het college de regels omtrent een milieubelastende activiteit uit. Artikel 2.11 van het Bal is van toepassing op een milieubelastende activiteit, zodat het college bevoegd is in voorkomend geval handhavend op te treden.
Wanneer kan er gehandhaafd worden op grond van de specifieke zorgplicht?
11. Tussen partijen is in geschil wanneer er door het college gehandhaafd kan worden op grond van artikel 2.11 van het Bal.
(…)
12. De rechtbank overweegt als volgt.
12.1. Artikel 2.11, eerste lid, van het Bal luidt als volgt: “Degene die een milieubelastende activiteit verricht en weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de belangen, bedoeld in artikel 2.2, is verplicht:
a) alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen;
b) voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en
c) als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd.(…)”
12.2. Uit de Nota van Toelichting bij het Bal volgt dat directe handhaving van de specifieke zorgplicht voor de hand ligt bij evidente overtredingen. Daarvan is sprake in situaties waarin het handelen of nalaten van degene die de activiteit verricht onmiskenbaar in strijd is met de zorgplicht. Uit de parlementaire geschiedenis bij de totstandkoming van de Ow en van de Invoeringswet Omgevingswet volgt eveneens dat de specifieke zorgplichten alleen betrekking hebben op evidente situaties, waarbij voor handhavend optreden sprake moet zijn van een onmiskenbaar in strijd handelen met de zorgplicht.
12.3. De rechtbank is van oordeel dat directe handhaving van het overtreden van de specifieke zorgplicht niet gerechtvaardigd is als diegene redelijkerwijs niet kon weten wat in het concrete geval een goede invulling is van de specifieke zorgplicht. Bij een evenwichtige toepassing van de specifieke zorgplicht en met het oog op het rechtszekerheidsbeginsel hoort in ieder geval dat redelijkerwijs te voorzien moet zijn wat de specifieke zorgplicht in een concreet geval inhoudt. De rechtbank sluit hiermee aan bij de invulling die in de rechtspraak is gegeven aan de mogelijkheid tot handhaving van de zorgplicht uit het voor de inwerkingtreding van de Ow en het Bal geldende artikel 2.1 van het Activiteitenbesluit milieubeheer.
12.4. Met betrekking tot de invulling van het begrip onmiskenbaar overweegt de rechtbank dat hierbij van belang is of de telers op grond van de op hen rustende specifieke zorgplicht, onmiskenbaar niet doen wat zij op grond van die zorgplicht wel behoren te doen. Alleen onder die omstandigheden is er naar het oordeel van de rechtbank sprake van het onmiskenbaar overtreden van de specifieke zorgplicht. De rechtbank ziet, gelet op de parlementaire geschiedenis bij de totstandkoming van de (Invoeringswet) Ow en het Bal, geen aanknopingspunten om voor de uitleg van de specifieke zorgplicht aan te sluiten bij het voorzorgsbeginsel. Het betoog slaagt niet.

# Rechtbank Zeeland-West-Brabant 19 maart 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:1975: Awb, Wnb; intrekking natuurvergunning, stikstofdepositie, maximale rekenafstand Aerius, basering op beste wetenschappelijke kennis, benoeming deskundige, ViA15-uitspraak, tussenuitspraak
5.4  De rechtbank is van oordeel dat de beoordeling van een verzoek om intrekking in ieder geval wordt beperkt door de tekst en strekking van dat verzoek. In het verzoek om intrekking van de natuurvergunning van eiseres van 14 juli 2022 staat dat wordt verzocht om intrekking van de natuurvergunning, omdat de emissies van vergunninghoudster bijdragen aan de overbelasting van verschillende Nederlandse Natura 2000-gebieden. In het bijzonder gaat het volgens het verzoek om Canisvliet, Westerschelde & Saeftinghe, Vogelkreek, Groote Gat, Yerseke en Kapelse Moer, Brabantse Wal, Markiezaat en Oosterschelde. Uit het verzoek blijkt redelijkerwijs niet ondubbelzinnig dat eiseres haar verzoek heeft beperkt tot die negen Natura 2000-gebieden.
5.5  Uit rechtspraak van het Hof en een mededeling van de Europese Commissie uit 2018 leidt de rechtbank af dat de beoordeling of een natuurvergunning als passende maatregel moet worden ingetrokken, moet worden beoordeeld volgens soortgelijke criteria en methoden als die welke zijn gebruikt bij het verlenen van de natuurvergunning (het toepassen van artikel 6, derde lid, van de Hrl). Uit die rechtspraak blijkt namelijk dat het Hof heeft overwogen dat artikel 6, tweede lid, van de Hrl en artikel 6, derde lid, van de Hrl als coherent geheel moeten worden uitgelegd. Dat betekent volgens het Hof dat die bepalingen beogen natuurlijke habitats en habitats van soorten hetzelfde beschermingsniveau te garanderen.
5.6  Uit het voorgaande leidt de rechtbank af dat de – in overweging 5.2 geschetste – beoordeling of een natuurvergunning als passende maatregel moet worden ingetrokken aan dezelfde criteria moet voldoen als de beoordeling van een aanvraag om een natuurvergunning. Uit de rechtspraak van het Hof over artikel 6, derde lid, van de Hrl blijkt dat de daarvoor vereiste beoordeling van de gevolgen van een plan of project voor het betrokken gebied meebrengt dat op basis van de beste wetenschappelijke kennis ter zake, alle aspecten van het plan of project die op zichzelf of in combinatie met andere plannen of projecten de instandhoudingsdoelstellingen van dit gebied in gevaar kunnen brengen, moeten worden geïnventariseerd. De rechtbank is van oordeel dat uit het Europees natuurbeschermingsrecht volgt dat diezelfde criteria gelden voor de beoordeling of een natuurvergunning moet worden ingetrokken als passende maatregel op grond van artikel 6, tweede lid, van de Hrl. Dat betekent dat die beoordeling ook plaats dient te vinden op basis van de beste wetenschappelijke kennis ter zake. Vervolgens is het de vraag of het hanteren van een maximale rekenafstand van 25 km voor stikstofdepositie was gebaseerd op de beste wetenschappelijke kennis ter zake ten tijde van het bestreden besluit.
5.7  De Afdeling heeft in de ViA15-uitspraak overwogen dat het hanteren van een maximale rekenafstand van 25 km voor stikstofdepositie is gebaseerd op de beste wetenschappelijke kennis ter zake. De rechtbank gaat ervanuit dat de Afdeling dit ex tunc heeft beoordeeld naar het moment van het bestreden besluit van 7 september 2021.
5.8  Uit de verschillende standpunten en deskundigenrapporten – die dateren van ná de ViA15-uitspraak – die door partijen zijn ingediend in deze procedure leidt de rechtbank af dat tussen partijen in geschil is of het hanteren van een maximale rekenafstand van 25 km voor stikstofdepositie ten tijde van het in deze zaak bestreden besluit was gebaseerd op de beste wetenschappelijke kennis ter zake. Als de staat van de wetenschap het ten tijde van het bestreden besluit mogelijk maakte om stikstofdepositie wetenschappelijk betrouwbaar te berekenen op een grotere afstand, was het hanteren van een rekenafstand van 25 km bij de beoordeling van het intrekkingsverzoek naar het oordeel van de rechtbank niet gebaseerd op de beste wetenschappelijke kennis ter zake. Tussen partijen is niet in geschil dat een onzekerheidsmarge van factor 2 een gangbaar criterium is om de zekerheid (betrouwbaarheid) van een stikstofberekening te wegen. Ook de rechtbank zal daarvan uitgaan.

STAB verzorgt de jurisprudentie voor STAB OGR updates
Jan-Eelco Dijk, advocaat bij Vos & Vennoten Advocaten, schreef een annotatie bij de uitspraak van de Afdeling van 4 februari 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:615). Deze uitspraak betreft een op basis van intern salderen verleende natuurvergunning voor militaire trainingsactiviteiten op Vlieland. In de annotatie wordt het toetsingskader bij intern salderen beschreven en toegelicht op welke wijze de Afdeling dit kader in dit geval toepast. De referentiesituatie wordt ontleend aan een Hinderwetvergunning uit 1960, op basis waarvan volgens de Afdeling veel was toegestaan. Vervolgens wordt de motivering van het besluit getoetst aan het additionaliteitsvereiste. Die motivering is onvoldoende, de Afdeling gaat niet mee in de redenering dat deze toetsing in dit geval, vanwege het belang van de nationale veiligheid, achterwege kon blijven.

Samenvattingen van jurisprudentie op STAB-site

Op de website van STAB wordt recente jurisprudentie ook samengevat.
De volgende uitspraken zijn deze week nieuw geplaatst:
Vzr ABRvS 18 maart 2026 Ow, artikel 22.6, eerste lid, van de Ow staat niet in de weg aan het opnemen van een voorrangsregel in het (nieuwe deel van het) omgevingsplan
Rb Zeeland-West-Brabant 9 maart 2026 Ow, omgevingsvergunning, ETFAL, motiveren dat Natura 2000-activiteit niet op voorhand de uitvoering van de aangevraagde vergunning onmogelijk maakt
Rb Gelderland 5 maart 2026 Omgevingsvergunning voor afwijken bestemmingsplan, voorschrift over cameratoezicht niet toegestaan