Jurisprudentie - week 42

* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4938: Awb, Wabo; omgevingsvergunning, windturbines, herstelbesluiten, omgevingsvisie, compensatieplan, monitoring, redelijke termijn, einduitspraak na tussenuitspraak
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4940: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning, kappen/verplaatsen bomen, bomenverordening, toepassing APV, overgangsbepalingen, Wet Arhi, geen vergunningplicht (Rb Oost-Brabant 21/2553 en 21/2554)
# ABRvS 15 oktober 2025 ECLI:NL:RVS:2025:4952: Awb, Wabo; omgevingsvergunning, vernieuwen/uitbreiden aanlegsteigers, voorwaarden planvoorschriften, natuurlijke waarden, relativiteitsvereiste, afwijkingsbevoegdheid, motiveringsgebrek, goede procesorde, Natura 2000-gebied, ecologisch onderzoek, ruimtelijke beeld (Rb Noord­Nederland 22/1382 en 22/1383)
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4927: Awb, Wabo; omgevingsvergunning, recreatieve voorzieningen, camperparkeerplaats, trekkershutten, vooringenomenheid, betrokkenheid burgemeester, parkeren, behoefte, bereikbaarheid hulpdiensten, relativiteitsvereiste, herstelbesluit (Rb Noord­Nederland 22/1027 en 22/2274)
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4931: Awb, Wabo; omgevingsvergunning, herstelbesluit, bouwen mast  telecommunicatiedoeleinden, perceelafscheiding, kappen bomen, belangenafweging, noodzaak, alternatieven, landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing, einduitspraak na tussenuitspraak (Rb Overijssel 21/2109)
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4950: Awb, Wro; exploitatieplan, inbrengwaarden, taxatie, referenties, deskundigheid taxateurs
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4956: Awb, Wabo; omgevingsvergunning van rechtswege, verbouw kantoorpand, fitnessclub, behoefte, relativiteitsvereiste, goede ruimtelijke ordening, relevante leegstand, correctie toepassing relativiteitsvereiste Awb, gelijkheidsbeginsel/ vertrouwensbeginsel (Rb  Rotterdam 20/4500)
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4789: Awb, Wabo; intrekking omgevingsvergunning, bouw kantoor, geen bouwactiviteiten (Rb Oost­Brabant 22/2227 en 22/1526)
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4939: Awb, Wabo; omgevingsvergunning, 15 appartementen, uitweg, parkeerdruk, woon- en leefklimaat, plantoelichting, welstandsnota, historische waarden, verhardingen, archeologie, relativiteitsvereiste, vluchttrap, [parkeren, parkeerbehoefte, parkeernorm, motiveringsgebrek, aanvullende motivering (Rb Oost-Brabant 22/333, 22/1637, 22/1820)
* ABRvS 15 oktober 2025 ECLI:NL:RVS:2025:4954: Awb, Wro; bpl, kindcentrum, bestemming maatschappelijk, participatie, gewijzigde vaststelling, ladder duurzame verstedelijking, buiten bestaand stedelijk gebied, omgevingsverordening, omgevingsvisie, verkeersveiligheid, vertrouwensbeginsel, verkeersmaatregelen
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4936: Awb; handhaving, apv, trompet, geluidhinder (Rb Zeeland­West­Brabant 23/3373)
* ABRvS 15 oktober 2025 ECLI:NL:RVS:2025:4953: Awb, Wabo; handhaving, gebruik woonboten, gezoneerd industrieterrein, strijd met bpl, begrip bouwwerken, gelijkstelling, Wvvw, toepasselijkheid haven- en kadeverordening, bestemming water, gebruik, overgangsrecht, evenredigheidsbeginsel, buiten toepassing blijven (Rb Gelderland 21/2348)
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4957: Awb, Wabo; weigering omgevingsvergunning, afwijken bpl, realiseren woning, verdichting dorpslint, ruimtelijke kwaliteit, beleidsnota woningbouw, regionale en gemeentelijke woningbehoefte, duurdere segment, afstand tot veehouderij (Rb Noord-Holland 22/2616)
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4937: Awb, Wabo; intrekking omgevingsvergunning, kantoor, geen werkzaamheden, belangenafweging (Rb Oost­Brabant 23/2809 en 23/2411)
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4933: Awb, Woo; openbaarmaking documenten omgevingsvergunning, lopende procedure, leesbaarheid scan, digitale vorm tekening, overdracht taken, Archiefwet (Rb Den Haag 23/2140)
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4951: Awb, Wro; bpl, eengezinswoning, woon- en leefklimaat, landschapsontwikkelingsplan, beeldkwaliteitsplan, openheid, zichtlijnen, toegestaan gebruik, bestemming wonen, kamergewijze verhuur, bouwmogelijkheden, goede ruimtelijke ordening
* ABRvS 15 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4947: Awb, Wro; bpl, 36 woningen, evenementen, Wnb, VNG-brochure, relativiteitsvereiste, geluid, werkverkeer, verkeersaantrekkende werking, ontbreken akoestisch onderzoek, aanvullend onderzoek, invloed vrije beroepen/gastouderschap/ internetwinkels, klinkerverharding, aantal verkeersbewegingen, verkeerssituatie, luchtkwaliteit, ladder duurzame verstedelijking, uitbreidingslocatie, watertoets, wateroverlast, groene ontwikkelingszone, voorwaarden omgevingsverordening, uitvoerbaarheid, belangenafweging
¶ Rechtbank Noord-Nederland 14 oktober 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:4165: Awb, Ow; vovo, ambtshalve wijziging voorschriften luchtemissie(s), BBT-conclusies WGC, gevolgen bedrijfsvoering, Bal,  emissiegrenswaarde zoutzuur (HCl) en stof, continu meten zuurstofconcentratie/ temperatuur, afgasreiniging, onmiddellijke inwerkingtreding voorschriften, ontbreken redelijke overgangstermijn
* ABRvS 14 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4908: Awb, Wro, Chw; vovo, bpl, woning, recreatieve en permanente bewoning, herstelbesluit, planregels, rechtszekerheid
¶ ABRvS 14 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4899: Awb; vovo, handhaving, transportbedrijf, portocabines, wonen/overnachten in  cabine vrachtwegen, belemmeringen bedrijfsactiviteiten, belangenafweging (Rb Oost­Brabant 24/3774)
* College van Beroep voor het bedrijfsleven 14 oktober 2025, ECLI:NL:CBB:2025:549: Awb, Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden; toelating, gewasbeschermingsmiddelen, glyfosaat, Natura 2000-gebieden, ontvankelijkheid, bevoegdheid Ctgb, gewasbeschermingsverordening, Wnb, Habitatrichtlijn
* College van Beroep voor het bedrijfsleven 14 oktober 2025, ECLI:NL:CBB:2025:548: Awb Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden; toelating, gewasbeschermingsmiddelen, glyfosaat, cypermethrin, neurotoxiciteit, gewasbeschermingsverordening, motiveringsgebrek, gezondheidseffecten, beoordeling op Europees niveau, herzieningsprocedure,  effecten op nationaal niveau, biodiversiteit, aquatische organismen, oppervlakte water, Nederlandse blootstellingsmodel, driftreductie, alternatieven
* College van Beroep voor het bedrijfsleven 14 oktober 2025, ECLI:NL:CBB:2025:547: Awb, Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden; toelating, gewasbeschermingsmiddelen, glyfosaat, cypermethrin, motiveringsgebrek, Uitvoeringsverordening 540/2011, procedure wederzijdse erkenning, zones, berekening emissie cypermethrin naar oppervlaktewater, alternatieven, Kaderrichtlijn Water, aanvullende gebruiksvoorschriften
¶ Rechtbank Gelderland 13 oktober 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:8542: Awb, Wabo, Ow; vovo, handhaving, voorschriften omgevingsvergunning, bouwwerken en zonnepanelen zonder vergunning, begunstigingstermijn, reformatio in peius, hoogte dwangsom, motiveringsgebreken
* ABRvS 13 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4885: Awb; vovo, handhaving, garageloods, afbreken/aanpassen, niet vergunningvrij, vertrouwensbeginsel, belangenafweging (Rb Zeeland-West-Brabant 25/2300 en 25/2301)
¶ Rechtbank Limburg 10 oktober 2025, ECLI:NL:RBLIM:2025:9860: Awb, Ow; vovo, handhaving, tuinbouwkassen, zonnepanelen op kasdak en waterbassins, strijd met vergunning, Bbl, opwekken energie, strijd met omgevingsplan, agrarische bestemming, overtreders, hoogte en evenredigheid dwangsom/lasten, invorderingsbeschikkingen
#! Rechtbank Noord-Nederland 10 oktober 2025 (LEE 22/3603: Awb, TwG; mijnbouwschade, afwijzing aanvraag,  voormalige boerderij, sportcentrum, verzakking, gelijkmatige zetting, grondwaterstanden, ondergrond, grondsamenstelling, veenoxidatie, calculatiemodel
¶ Rechtbank Oost-Brabant 10 oktober 2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:6266: Ow; vestiging voorkeursrechten, ontwikkeling duurzame energie, voorkomen grondspeculatie, zoekgebieden zonneparken, omvang gebied, belangenafweging, tijdstip, uitvoerbaarheid, zonneladder, omgevingsverordening, grondslag, bopa, overvol energienetwerk, afstandseis, voorkeursecht op deel perceel, Omgevingsbesluit, motiveringsgebreken
* Rechtbank Oost-Brabant 10 oktober 2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:6286: Awb, Wabo; gefaseerde omgevingsvergunning, wijzigen varkenshouderij, bouw nieuwe stal, naastliggend glastuinbouwbedrijf, geur, Wgv, oppervlakte, uitstoot endotoxinen, gezondheid, gevoelige objecten, werkplaats/kantoor, toetsingskader, onvoldoende onderzoek, tussenuitspraak
* ABRvS 10 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4874: Awb, Wnb; vovo, handhaving, afwijzing verzoek, foerageergebied dassen, aanleg golfbaan en nieuwe natuur, ontheffing, voorschriften, ecologisch werkprotocol, geen overtredingen (Rb  Limburg 24/2853 en 24/2905)
* ABRvS 10 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4871: Awb, Wro; vovo, bpl, herontwikkeling, woningbouw, gewasbeschermingsmiddelen, spuitzone, ontbreken onderzoek, landschappelijke inpassing, voorwaardelijke verplichting, termijn, landschappelijke inpassingsplan, gebruik meidoorn
¶ Rechtbank Oost-Brabant 10 oktober 2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:6283: Awb, Ow; omgevingsvergunningen,  opvanglocatie vluchtelingen, tijdelijk gebruik en afwijken omgevingsplan, herstelbesluiten, EFTAL, sociale veiligheid, einduitspraak na tussenuitspraak
* Rechtbank Noord-Holland 9 oktober 2025, ECLI:NL:RBNHO:2025:11446: Awb; handhaving, dwangsom, huisvesten arbeidsmigranten, woonhuis, strijd met bpl, aantal overtredingen
* ABRvS 9 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4835: Awb; vovo, handhaving, bouwen in afwijking van vergunning, kosten herbouw, monumentale waarde
* ABRvS 8 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4796: Awb, Wro; vovo, bpl, Ruimte voor Ruimte-woning, schaduwhinder, privacy, bpl, verleende omgevingsvergunning
* Rechtbank Noord-Nederland 7 oktober 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:4170: Awb, Wabo; handhaving, afwijzing verzoek, pluimveebedrijf, vrij uitlopen leghennen, strijd met bpl, gebruiksregels, uitleg planregels, legalisatie, motiveringsgebrek, noodzaak OBM, Bor, redelijke termijn
* Rechtbank Zeeland-West-Brabant 7 oktober 2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:6631: Awb; handhaving, bouwwerken zonder vergunning, erven, procesbelang, eigendomsrecht, belanghebbendheid
* Rechtbank Overijssel 7 oktober 2025, ECLI:NL:RBOVE:2025:5994: BW; verwarmingsinstallatie, warmtepomp, geluidhinder, deskundigenonderzoek, geluidsmetingen, geldende geluidsnorm, geen gebrek
* Rechtbank Noord-Nederland 3 oktober 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:4167: Awb, Wnb; ontheffing, doden steenmarters, optimaal weidebeheer, alternatieve oplossingen, rasters en watergangen, noodzaak, goede staat instandhouding, aantal dieren, motiveringsgebreken, redelijk termijn
* Rechtbank Gelderland 3 oktober 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:8216: Awb; aanwijzing gemeentelijke monument, afwijzing aanvraag, erfgoedverordening, landgoed
* Rechtbank Zeeland-West-Brabant 3 oktober 2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:6630: Awb; vovo, handhaving, niet tijdig beslissen, geen overschrijding termijn, ontvankelijkheid
* Rechtbank Gelderland 2 oktober 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:8190: Awb; handhaving, opslag, controlerapport, gebruikte foto’s
* Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 30 september 2025, ECLI:NL:GHARL:2025:6022: Gemw; legesverordening, omgevingsvergunning, woning en vrijstaand bijgebouw, hoogte leges, opbrengstlimiet, onverbindendheid, overheadkosten
* Rechtbank Noord-Nederland 26 september 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:4119: Awb, TwG; mijnbouwschade, eenmalige vaste vergoeding, VES-regeling, schade schuur
* Rechtbank Den Haag 26 september 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:18021: Awb; handhaving, invordering dwangsommen, opslag, gelijkheidsbeginsel
# Rechtbank Den Haag 24 september 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:18382: Awb, Wabo; gedeeltelijke intrekking omgevingsvergunning, biobrandstoffenfabriek, opheffen CPO-fabriek, ambtshalve wijziging voorschriften, immissiepunten; HMRI, geluidreducerende maatregelen, motiveringsgebrek
* Rechtbank Den Haag 24 september 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:18378: Awb, Wnb; natuurvergunning, vogelspottershuisje, Natura 2000-gebied, grondslag aanvraag, habitattype H2180C duinbossen, gebiedsbescherming, stikstofdepositie, AERIUS-berekeningen, bouw- en gebruiksfase, werkverkeer, verkeersaantrekkende werking, beheerplan, ruimtebeslag, natuurtoets, optische verstoring, cumulatieve effecten
* Rechtbank Gelderland 22 september 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:7979: Awb; vovo, handhaving, geluidsnorm, maatwerkvoorschrift, betwisting meetverslag en meetgegevens
* Rechtbank Limburg 19 september 2025, ECLI:NL:RBLIM:2025:9053: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, geluidsoverlast, akoestische verbindingen, vergunningvoorschrift, oude bouwvergunning en bouwverordening, onvoldoende onderzoek, huisvesting arbeidsmigranten, kamerverhuur, bpl, maximale bezetting kamer
¶ Rechtbank Zeeland-West-Brabant 5 september 2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:6636: Awb, Ow; vovo, omgevingsvergunning, provinciaal inpassingsplan, tijdelijke ontsluitingsweg, bedrijventerrein, bopa, EFTAL, voorwaardelijke verplichtingen, herplantplicht, stikstof
* Rechtbank Limburg 28 augustus 2025, ECLI:NL:RBLIM:2025:8424: Awb, Wabo; gedeeltelijke afwijzing handhavingsverzoek, bootverhuur, beheersverordening, begrippen dagrecreatie en extensief, geen overtreding
* Rechtbank Limburg 28 augustus 2025, ECLI:NL:RBLIM:2025:8428: Awb, Wabo; tijdelijke omgevingsvergunning, plaatsen/overnachten, caravan op strand, exploitant boten en waterfietsen, goede ruimtelijke ordening, belangenafweging
* Rechtbank Limburg 28 augustus 2025, ECLI:NL:RBLIM:2025:8590: Awb, Wabo; tijdelijke omgevingsvergunning, terras bij beachclub, tijdelijkheid, beheersverordening, geur- en geluidsoverlast, overstroming en aantasting dijksysteem, goede ruimtelijke ordening,
* Rechtbank Amsterdam 13 juni 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:4026: Awb; vovo, handhaving, innemen ligplaats, woonark, kansrijke aanvraag
* Rechtbank Amsterdam 4 juni 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:3715: Awb; vovo, kapvergunning, belangenafweging
* Rechtbank Amsterdam 4 juni 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:3689: Awb, Wabo; omgevingsvergunning, horecaterras op vlonder in gracht, woon- en leefklimaat, stemgeluid, omgevingsgeluid, parkeerbehoefte
* Rechtbank Noord-Nederland 28 februari 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:1263: Awb, Wabo; handhaving, realisatie zwembad, afvoer, wateroverlast, onderzoek, deskundigenrapport, redelijke termijn
¶ Rechtbank Zeeland-West-Brabant 30 januari 2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:6689: Awb, Ow; weigering omgevingsvergunning nevenactiviteiten agrarisch bedrijf, boerderijwinkel/ workshops/proeverijen, Bkl, Bopa, EFTAL, woon- en leefklimaat, parkeren, verkeer, geluid, voorschriften, tussenuitspraak
* Rechtbank Zeeland-West-Brabant 30 januari 2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:6689: Awb, Wabo; omgevingsvergunning, bijgebouw en overkapping, rijksmonument, beschermd stadsgezicht, voorbereidingsprocedure, welstandsadvies, onzorgvuldige totstandkoming, bestuurlijke lus
* Rechtbank Zeeland-West-Brabant 30 januari 2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:6689: Awb, Wabo; weigeren omgevingsvergunning, renoveren gebouw, bestemming natuur, overgangsrecht

¶ = uitspraak waarop de Omgevingswet materieel van toepassing is (dus niet de uitspraken die vallen onder het overgangsrecht)
# = betrokkenheid STAB
!  = (nog) niet gepubliceerd

* ABRvS 15 oktober 2025 ECLI:NL:RVS:2025:4953: Awb, Wabo; handhaving, gebruik woonboten, gezoneerd industrieterrein, strijd met bpl, begrip bouwwerken, gelijkstelling, Wvvw, toepasselijkheid haven- en kadeverordening, bestemming water, gebruik, overgangsrecht, evenredigheidsbeginsel, buiten toepassing blijven (Rb Gelderland 21/2348)
4.4. Over het betoog dat de gelijkstelling van artikel 8.2a, tweede lid, van de Wabo alleen geldt als in een tot 1 januari 2018 geldende verordening expliciet stond dat geen vergunning of ontheffing is vereist en dat er op de woonboten geen verordening van toepassing is waarin dat expliciet staat, overweegt de Afdeling het volgende.
Met artikel 8.2a, tweede lid, is beoogd uitsluitend woonboten waarvan de aanwezigheid of het gebruik voor 1 januari 2018 niet in strijd was met een provinciale of gemeentelijke verordening, en die daar dus in zoverre legaal lagen en werden gebruikt, onder de beschermende werking van deze bepaling te laten vallen. Met deze overgangsbepaling wilde de wetgever die legale situaties respecteren. De tekst van dit artikellid biedt geen aanknopingspunten voor het oordeel dat deze bescherming alleen wordt geboden als in een gemeentelijke of provinciale verordening expliciet was bepaald dat er geen vergunning- of ontheffingsplicht gold. Noch dat hierover eerder een ruimtelijke afweging moet zijn gemaakt. Dat in artikel 8.2a, derde lid, ook wordt verwezen naar het tweede lid, doet daaraan niet af, omdat als geen vergunning is vereist, er ook geen sprake kan zijn van aan de omgevingsvergunning verbonden voorschriften.
Aanknopingspunt kan evenmin worden gevonden in de door [appellante] en andere genoemde uitspraak van 19 december 2018, ECLI:NL:RVS:2018:4172, onder 2.14, omdat voor de woonboten in die zaak tot 1 januari 2018 een vergunningplicht op grond van een gemeentelijke verordening gold.
De Afdeling volgt [appellante] en andere dan ook niet in hun betoog dat de gelijkstelling alleen geldt als in een verordening expliciet is bepaald dat een vergunning of ontheffing voor een woonboot op de peildatum niet was vereist.
De rechtbank heeft terecht overwogen dat de tekst van artikel 8.2a, tweede lid, voor de uitleg van [appellante] en andere geen aanknopingspunten biedt.
6.1. Het betoog komt erop neer dat bij de beoordeling van de vraag of zich in dit geval een overtreding van artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder a en c, van de Wabo voordoet, het bepaalde in artikel 8.2a, tweede lid, van de Wabo op grond van het evenredigheidsbeginsel buiten toepassing moet blijven.
Als sprake is van bijzondere omstandigheden die niet of niet ten volle zijn verdisconteerd in de afweging van de wetgever, kan er aanleiding bestaan om tot een andere uitkomst te komen dan waartoe toepassing van de wettelijke bepaling leidt. Dat is het geval als die niet verdisconteerde bijzondere omstandigheden de toepassing van de wettelijke bepaling zozeer in strijd doen zijn met algemene rechtsbeginselen of (ander) ongeschreven recht dat die toepassing achterwege moet blijven. Zie de uitspraak van de Afdeling van 1 maart 2023, ECLI:NL:RVS:2023:772, overwegingen 9.11 en volgende.
6.2. Maar aan een toetsing aan het evenredigheidsbeginsel wordt hier niet toegekomen. Uit de uitspraak van 20 november 2024, ECLI:NL:RVS:2024:4723, onder 12.4.1.1, volgt namelijk dat het buiten toepassing laten van een wettelijke bepaling, zoals in dit geval artikel 8.2a, tweede lid, van de Wabo, zou betekenen dat een overtreding wordt aangenomen, zonder dat deze voortvloeit uit de wettelijke voorschriften zoals die golden ten tijde van de gedraging. In dit geval zou dan een overtreding van artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder a en c, van de Wabo worden aangenomen, terwijl zoals hiervoor is overwogen, uit artikel 8.2a, tweede lid, van de Wabo juist voortvloeit dat van een overtreding toentertijd geen sprake was. Een dergelijke invulling van de contra-legem toepassing van algemene rechtsbeginselen of (ander) ongeschreven recht zou op onaanvaardbare wijze in strijd zijn met het rechtszekerheidsbeginsel en het legaliteitsbeginsel, zoals dat voor handhaving ook in artikel 5:4, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht is neergelegd.
Uit deze bepaling volgt dat een voorschrift dat door bestuurlijke sancties wordt gehandhaafd, voldoende duidelijk, voorzienbaar en kenbaar moet zijn. Dat betekent onder meer dat een bestuurlijke sanctie alleen maar wordt opgelegd als de overtreding en de sanctie bij of krachtens een aan de gedraging voorafgaand wettelijk voorschrift zijn omschreven.
De rechtbank heeft in wat [appellante] en andere hebben aangevoerd dus terecht geen aanleiding gezien artikel 8.2a, tweede lid, van de Wabo buiten toepassing te laten.

* College van Beroep voor het bedrijfsleven 14 oktober 2025, ECLI:NL:CBB:2025:549: Awb, Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden; toelating, gewasbeschermingsmiddelen, glyfosaat, Natura 2000-gebieden, ontvankelijkheid, bevoegdheid Ctgb, gewasbeschermingsverordening, Wnb, Habitatrichtlijn
7.5 Het beroep roept de vraag op welke bevoegdheden het Ctgb heeft. Artikel 75, eerste lid, van de gewasbeschermingsverordening bepaalt dat elke lidstaat een of meer bevoegde autoriteiten aanwijst voor de uitvoering van de in deze verordening vastgestelde verplichtingen van de lidstaten. Artikel 4 van de Wgb wijst het Ctgb aan als bevoegde autoriteit voor Nederland in de zin van artikel 75 van de gewasbeschermingsverordening. Het Ctgb is in dat kader belast met de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en beoordeelt toelatingsaanvragen aan de hand van de criteria zoals neergelegd in die verordening.
7.6 Het College ziet in deze verordening geen aanknopingspunten voor het oordeel dat het Ctgb naast de toetsing van de daarin neergelegde criteria ook artikel 6 van de Habitatrichtlijn moet toepassen. De bepalingen uit artikel 6 van de Habitatrichtlijn zijn geïmplementeerd in de tot 1 januari 2024 geldende Wnb (en per 1 januari 2024 in de Omgevingswet). In deze regelgeving zijn gedeputeerde staten het bevoegde gezag, en niet het Ctgb. De toets die het Ctgb aanlegt voor aanvragen om toelating van een gewasbeschermingsmiddel is ook een andere toets dan de toets in het kader van de Wnb. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in de uitspraak van 2 april 2025 (ECLI:NL:RVS:2025:1428) in vergelijkbare zin geoordeeld: “Daarnaast is ook het standpunt dat een gewasbeschermingsmiddel wordt toegelaten door het Ctgb onvoldoende om te kunnen concluderen dat eventuele effecten op Natura 2000-gebieden uitgesloten zijn. Het Ctgb beoordeelt weliswaar of een middel veilig is voor mens, dier en milieu, maar dit is een andere beoordeling dan is vereist op grond van de Wnb. In de beoordeling door het Ctgb worden niet de gevolgen op specifieke Natura 2000-gebieden beoordeeld en wordt niet gekeken naar de instandhoudingsdoelstellingen van de Natura 2000-gebieden.”
Hieruit volgt dat, zelfs als de implementatie van de Habitatrichtlijn in de Wnb in de praktijk tekort zou schieten, dit niet betekent dat het Ctgb, naast de in de gewasbeschermingsverordening neergelegde criteria, toepassing had moeten geven aan artikel 6 van de Habitatrichtlijn.
7.7 Artikel 80a, eerste lid, van de Wgb bepaalt dat bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels kunnen worden gesteld over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen of biociden in specifieke gebieden als bedoeld in artikel 12 van richtlijn 2009/128. Een algemene maatregel van bestuur is een besluit van de regering. Het is dan ook aan de minister die voor de uitvoering van deze wet verantwoordelijk is om eventuele regels in een algemene maatregel van bestuur op te nemen, en niet aan het Ctgb. Zoals de minister heeft gesteld, is artikel 12 van de richtlijn (nader) geïmplementeerd in het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Meten=Weten heeft dat niet bestreden en zij heeft ook niet aangevoerd dat en waarom de besluitvorming van het Ctgb daarmee in strijd zou zijn.

¶ Rechtbank Oost-Brabant 10 oktober 2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:6266: Ow; vestiging voorkeursrechten, ontwikkeling duurzame energie, voorkomen grondspeculatie, zoekgebieden zonneparken, omvang gebied, belangenafweging, tijdstip, uitvoerbaarheid, zonneladder, omgevingsverordening, grondslag, bopa, overvol energienetwerk, afstandseis, voorkeursecht op deel perceel, Omgevingsbesluit, motiveringsgebreken
19. De individuele belangen van eisers 3 en 5 en hun persoonlijke omstandigheden, zijn belangen en omstandigheden die de raad op grond van artikel 3:4, eerste lid, van de Awb moet betrekken bij de afweging om het voorkeursrecht te vestigen. Het standpunt van de raad dat hij bij de vestiging van het voorkeursrecht op geen enkele manier met de individuele belangen van eisers rekening hoeft te houden omdat de Ow daarin al heeft voorzien en de afweging over het individuele belang heeft verschoven naar de aanbiedingsprocedure, is dan ook niet juist. De Ow heeft in de paragrafen 9.2.2, 9.2.3 en 9.2.4 weliswaar voorzien in op zichzelf toereikende uitzonderingen op de aanbiedingsplicht en in een aanbiedingsprocedure die met rechtsbescherming is omkleed, maar dat wil niet zeggen dat de raad in een bijzonder geval niet in aanvullende uitzonderingen kan voorzien. Ook kan de raad afzien van het vestigen van het voorkeursrecht omdat hij rekening houdt met de individuele omstandigheden van eigenaren, bijvoorbeeld omdat zij wonen op (delen van) de percelen. De conclusie van de rechtbank is dat de raad voor uitzonderingen op de aanbiedingsplicht en voor de bescherming die de aanbiedprocedure biedt, in beginsel naar de regelingen in de Ow kan verwijzen, maar dat hij bij een belangenafweging wel persoonlijke omstandigheden en individuele belangen moet betrekken bij een besluit over de vestiging van een voorkeursrecht, die tot aanvullende bescherming of het afzien van het vestigen van het voorkeursrecht kunnen leiden.
19. Omdat de tekst en het systeem van de regeling van de Ow duidelijk zijn, ziet de rechtbank uit een oogpunt van rechtszekerheid geen aanleiding om de parlementaire geschiedenis van de Ow bij haar oordeel te betrekken. De rechtbank ziet daarom ook geen aanleiding om in te gaan op de rechtspraak die is ontwikkeld onder de Wvg.
24. Wat betreft het betoog van eisers dat de raad het voorkeursrecht in een te vroeg stadium heeft gevestigd, overweegt de rechtbank als volgt. De Ow voorziet in artikel 9.1, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Ow in de mogelijkheid om het voorkeursrecht te vestigen als de keuze voor een ontwikkeling nog niet definitief is en de exacte ontwikkellocatie nog niet bekend is. Dat artikel bevat namelijk de mogelijkheid om vooruitlopend op definitieve keuzes in een omgevingsplan het voorkeursrecht te vestigen op basis van een omgevingsvisie, programma of de voorkeursrechtbeschikking zelf. Dat betekent dat het voorkeursrecht in een zeer vroeg stadium van de besluitvorming over een mogelijke ontwikkeling kan worden gevestigd of voordat met de besluitvorming wordt begonnen. Logisch gevolg van deze mogelijkheid is dat op het moment van vestiging van het voorkeursrecht op een van de grondslagen, genoemd onder b en c van artikel 9.1, eerste lid, nog niet duidelijk is of, en zo ja, waar de toekomstige ontwikkelingen precies gaan plaatsvinden en de besluitvorming nog niet is uitgekristalliseerd.
30. De voorwaarde in de instructieregel, dat is geborgd dat het zonnepark tijdelijk, voor ten hoogste 25 jaar, wordt toegelaten, staat ook niet aan vestiging van het voorkeursrecht in de weg. De rechtbank deelt niet de opvatting van eiser 3 dat de zonneparken door die instructieregel alleen via een omgevingsvergunning voor een bopa mogelijk kunnen worden gemaakt. De zonneparken kunnen via een omgevingsplan mogelijk worden gemaakt, ook als deze alleen tijdelijk, dat wil zeggen voor een periode van maximaal 25 jaar, op de gronden gevestigd mogen zijn. De Ow of de daarop gebaseerde regelgeving kennen geen regel die voorschrijft dat activiteiten niet tijdelijk in een omgevingsplan mogen worden toegelaten.
50. Het standpunt van de raad is niet juist. Het voorkeursrecht kan op delen van percelen worden gevestigd. Het wordt op grond van artikel 9.1, eerste lid, van de Ow gevestigd op onroerende zaken en niet op percelen zoals deze bekend zijn in het Kadaster. Artikel 9.1, eerste lid, sluit niet uit dat een voorkeursrecht op delen van een onroerende zaak wordt gevestigd. In sommige gevallen is de raad daartoe ook verplicht, bijvoorbeeld als maar een deel van een onroerende zaak deel uitmaakt van de grondslag voor de vestiging van het voorkeursrecht. De rechtbank verwijst daarvoor naar de bewoordingen aan het slot van de aanhef van artikel 9.1, eerste lid, van de Ow. Daarom vereist artikel 7.1, eerste lid, aanhef en onder c, van het Omgevingsbesluit, ook dat een voorkeursrechtbeschikking de grootte van het aangewezen gedeelte van een perceel bevat, als alleen op een gedeelte van een perceel het voorkeursrecht wordt gevestigd.

¶ Rechtbank Oost-Brabant 10 oktober 2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:6283: Awb, Ow; omgevingsvergunningen,  opvanglocatie vluchtelingen, tijdelijk gebruik en afwijken omgevingsplan, herstelbesluiten, EFTAL, sociale veiligheid, einduitspraak na tussenuitspraak
5.7. De rechtbank is van oordeel dat sociale veiligheid en overlast aspecten zijn die het college bij de beoordeling of sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties moet betrekken bij zijn besluitvorming. De nieuwe functie, waarbij een grote groep mensen gaat wonen in het centrum op een plek waar wonen eerst niet was toegelaten, heeft een effect op de fysieke leefomgeving dat het college zal moeten beoordelen. Daaraan doet niet af dat hinder of overlast die het gevolg is van onrechtmatig gedrag bij de besluitvorming over een buitenplanse omgevingsplanactiviteit ook kan worden tegengegaan in het kader van de handhaving van de openbare orde (zoals de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State meermalen heeft overwogen).
5.8. De rechtbank ziet evenwel niet in dat de manier waarop groepen mensen integreren in de lokale gemeenschap een aspect is dat het college bij zijn beoordeling van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties moet betrekken. Anders gezegd, het maakt niet uit of daar Oekraïense vluchtelingen, statushouders, expats, Brabantse dorpelingen of mensen uit de Randstad wonen. Het maakt evenmin uit of deze mensen Nederlands, Engels of Oekraïens spreken. Het college dient alleen te beoordelen wat de gevolgen zijn van de toevoeging van een grote woonlocatie in het centrum van Boxtel. De rechtbank is van oordeel dat het college in het herstelbesluit voldoende waarborgen heeft opgenomen om te zorgen dat de eventuele gevolgen voor de sociale veiligheid van de omgeving daar beperkt blijven tot een aanvaardbaar niveau. Vergunninghouder moet immers ruim van te voren een toezicht- en veiligheidsplan overleggen. Dit plan moet aantoonbaar worden uitgevoerd en moet worden aangepast als er klachten of incidenten zijn. In herstelbesluit 3 heeft het college dit noodzakelijk geacht met het oog op de gevolgen voor de leefomgeving en sociale veiligheid van omwonenden. Met het voorschrift in herstelbesluit 3, is voldoende geborgd dat dit toezicht- en veiligheidsplan er komt en dat het kan worden geactualiseerd. Eisers kunnen daarbij om actualisering of handhaving van dit voorschrift vragen. Zij kunnen het toezicht- en veiligheidsplan ook opvragen bij het college, al gaat de rechtbank er van uit dat het college dit plan te zijner tijd tijdig met eisers deelt.

* Rechtbank Noord-Nederland 7 oktober 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:4170: Awb, Wabo; handhaving, afwijzing verzoek, pluimveebedrijf, vrij uitlopen leghennen, strijd met bpl, gebruiksregels, uitleg planregels, legalisatie, motiveringsgebrek, noodzaak OBM, Bor, redelijke termijn
9.3. Onder de Omgevingswet is de OBM komen te vervallen. De rechtbank is van oordeel dat daarmee niet het procesbelang bij de beoordeling van deze beroepsgrond komt te vervallen. Het houden van kippen is in artikel 3.200, eerste lid, aanhef en onder b, van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) aangewezen als milieubelastende activiteit. Ingevolge artikel 5.1, tweede lid. van de Ow in samenhang met artikel 3.202, aanhef en onder b, van het Bal geldt hiervoor een vergunningplicht.
9.4. De rechtbank is van oordeel dat de uitloop hier onderdeel is van de inrichting, omdat deze hoort bij de pluimveehouderij, omheind is en onbeperkt en intensief kan worden gebruikt door de 30.000 kippen uit dat bedrijf. De rechtbank vindt steun voor dit oordeel in verschillende uitspraken van de AbRS. Verder is naar het oordeel van de rechtbank wel degelijk sprake van een wijziging van het dierenverblijf. Door het toevoegen van de uitloop is het immers voor de dieren mogelijk om ook buiten de stallen te verblijven. Alleen al om die reden is de uitloop naar het oordeel van de rechtbank vergunningplichtig op grond van artikel 2.2a, vierde lid, aanhef en onder a, sub 2o van het Bor. Bovendien is sprake van het wijzigen van de installatie zoals bedoeld in artikel 2.2a, eerste lid, aanhef en onder e, van het Bor.
De stelling van het college dat het niet aannemelijk is dat er ook na het beoordelen van de uitloop andere of meer milieugevolgen zijn, volgt de rechtbank niet. Het argument van het college dat de uitloop geen relevante emissiepunten heeft doet niet af aan de vaststelling dat de uitloop OBM-plichtig is.

* Rechtbank Noord-Nederland 3 oktober 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:4167: Awb, Wnb; ontheffing, doden steenmarters, optimaal weidebeheer, alternatieve oplossingen, rasters en watergangen, noodzaak, goede staat instandhouding, aantal dieren, motiveringsgebreken, redelijk termijn
6.1.6. Uit bovenstaande concludeert de rechtbank dat het college de keuze voor de ontheffingsgebieden onvoldoende heeft gemotiveerd. De rechtbank is van oordeel dat het college hiermee niet aannemelijk heeft gemaakt dat het weidevogelbeheer in de ontheffingsgebieden daadwerkelijk op orde is. Daarmee is naar het oordeel van de rechtbank dan ook niet aannemelijk gemaakt dat optimaal weidebeheer geen andere bevredigende oplossing zou bieden. De rechtbank stelt vast dat in de voorbije jaren niet voldoende resultaat is geboekt in creëren van een geschikte leefomgeving voor de weidevogels. Dat kan echter niet tot de conclusie leiden dat er geen andere bevredigende oplossing bestáát. Daarmee is in elk geval niet voldoende gemotiveerd dat wordt voldaan aan alle (cumulatieve) voorwaarden waaraan een ontheffing op grond van de wet moet voldoen (zie hiervoor onder 5.1).
8.2. Op grond van artikel 3.8, vijfde lid, van de Wnb kan een ontheffing uitsluitend worden verleend indien zij nodig is. De maatstaf die hierbij voor het college geldt is dat het college voldoende aannemelijk moet maken dat de ontheffing bijdraagt aan het belang van de bescherming van weidevogels. Door het college is met gegevens over verschillende geselecteerde gebieden en rapportages onderbouwd dat het nestsucces van weidevogels stijgt als de predatie door steenmarters afneemt. Ook blijkt uit deze gegevens dat de dagelijkse overleving van weidevogels toeneemt. Zoals hiervoor onder 6.1.5 is overwogen, volgt de het college niet in zijn standpunt dat de gebieden waarvoor ontheffing is verleend voldoende groot zijn in omvang en voldoende voedsel leveren voor weidevogelkuikens. Het is gelet op de door het college overgelegde rapporten naar het oordeel van de rechtbank echter voldoende aannemelijk gemaakt dat het vangen en doden van steenmarters bijdraagt aan de bescherming van de weidevogels.

* Rechtbank Limburg 19 september 2025, ECLI:NL:RBLIM:2025:9053: Awb, Wabo; afwijzing handhavingsverzoek, geluidsoverlast, akoestische verbindingen, vergunningvoorschrift, oude bouwvergunning en bouwverordening, onvoldoende onderzoek, huisvesting arbeidsmigranten, kamerverhuur, bpl, maximale bezetting kamer
8. In tegenstelling tot wat het college aanneemt, is het naar het oordeel van de rechtbank in beginsel mogelijk om tot handhaving van een vergunningvoorschrift uit een oude bouwvergunning over te gaan, ook als dat vergunningvoorschrift verwijst naar eisen voor geluidwering in een niet meer geldende bouwverordening van de gemeente. Het college had niet reeds om die reden kunnen concluderen dat handhaving niet zou kunnen. De rechtbank constateert dat het college in het bestreden besluit en ook in het primaire besluit niet heeft onderzocht wat de eisen uit de bouwverordening zoals die gold ten tijde van het verlenen van de bouwvergunning uit 1992 waren en vervolgens of de scheidingswand in het pand van de buurman van eiser voldoet aan die eisen. Dat had het college moeten doen omdat zij anders niet kan bepalen of er wel of geen sprake is van een overtreding van het voorschrift uit de vergunning. Nadat de eisen door het college in kaart zijn gebracht, zal het college moeten onderzoeken of de gestelde problemen met de kelderbak en de volgestorte scheidingsmuur daadwerkelijk aan de orde zijn en of wat eiser de scheidingsmuur noemt gelijk te stellen is met de scheidingswand zoals beschreven in voorschrift vier uit de bouwvergunning uit 1992. Daar is op dit moment geen duidelijkheid over. Het college had dan ook in het bestreden besluit niet kunnen concluderen dat geen sprake is van een overtreding en de daartegen gerichte beroepsgrond slaagt dan ook.